Αν η χώρα θέλει να κερδίσει τον τίτλο του σταθερού και προβλέψιμου επενδυτικού προορισμού, πρώτα πρέπει να λύσει τις χρόνιες παθογένειες που ταλαιπωρούν ακόμη και τους… ίδιους τους θεσμούς της. Κατά τη διάρκεια του συνεδρίου «Green Deal Greece 2025», που διοργάνωσε το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας (ΤΕΕ), στο «μικροσκόπιο» μπήκε το κρίσιμο ερώτημα κατά πόσο η Ελλάδα μπορεί να θεωρηθεί σήμερα χώρα πραγματικά φιλική για επενδύσεις.
Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών κ. Κυριάκος Πιερρακάκης, καθώς και οι πρόεδροι του ΣΕΒ και του ΤΕΕ, κ.κ. Σπύρος Θεοδωρόπουλος και Γιώργος Στασινός, ανέλαβαν να δώσουν απαντήσεις και να περιγράψουν την πραγματική εικόνα του επιχειρηματικού περιβάλλοντος. Ο κ. Πιερρακάκης παραδέχθηκε ότι «η Ελλάδα είναι αυξανόμενα φιλικότερη προς τις επενδύσεις, αλλά πρέπει συνεχώς να βελτιωνόμαστε», τονίζοντας ότι στο εξωτερικό υπάρχει «μια γενικευμένη αίσθηση ότι η Ελλάδα έχει μια δυναμική».
Τρεις πυλώνες για επενδυτική κανονικότητα
Ο πρόεδρος του ΤΕΕ, κ. Στασινός, έθεσε τρεις βασικούς πυλώνες για την ενίσχυση της επενδυτικής ελκυστικότητας: ψηφιοποίηση διαδικασιών, δικαιοσύνη σε εύλογο χρόνο και δυνατότητα outsourcing σε υποστελεχωμένες δημόσιες υπηρεσίες. Όραμά του, όπως είπε, είναι ο επενδυτής να μπορεί από ένα καφέ στη Νέα Υόρκη να εκδώσει ψηφιακά οικοδομική άδεια, με πλήρη απομάκρυνση από το χαρτί και απόλυτη διαφάνεια. Μέσα σε δύο χρόνια εκτίμησε ότι αυτή η δυνατότητα θα μπορεί να παρέχεται μέσω της πλατφόρμας e-Άδειες. Έτσι οι επενδυτές θα γλύτωναν από διάφορα ευτράπελα.
Ο Στασινός ανέφερε ότι οι επενδυτές χρειάζονται ένα ισχυρό «backoffice» να ξέρουν ότι δεν κινδυνεύουν από τις αλλαγές στη νομοθεσία, ότι οι άδειες που απαιτούνται θα βγουν σε σύντομο χρονικό διάστημα και θα μπορέσουν τελικά άμεσα να επενδύσουν. Επανέλαβε επίσης την ανάγκη για έναν απλό οικοδομικό κανονισμό δέκα σελίδων και για την ολοκλήρωση του πολεοδομικού σχεδιασμού σε όλη τη χώρα. «Απαιτείται πυγμή από το κράτος, με αντικειμενικές διαδικασίες, προκειμένου να επιταχυνθούν οι διαδικασίες και να αντιμετωπιστούν διαχρονικές παθογένειες. Να μη φοβηθούν τι θα πει ένας δήμαρχος, ένας τοπικός άρχοντας, ένας επιχειρηματίας. Αυτή τη στιγμή που μιλάμε δεν προχωρά μία σημαντική υποδομή της χώρας, διότι ένας επιχειρηματίας δεν τη θέλει», είπε χαρακτηριστικά.
Ο Γολγοθάς της γραφειοκρατίας
Από την πλευρά του, ο κ. Θεοδωρόπουλος επεσήμανε ότι τρεις είναι οι προϋποθέσεις για την προσέλκυση επενδυτών στη χώρα με πρώτη την ανάγκη ολοκλήρωσης του χωροταξικού και πολεοδομικού σχεδιασμού. Όπως είπε χαρακτηριστικά «για το Data Center της Microsoft χρειάστηκαν τρία χρόνια για να βγει η άδεια». Συμπλήρωσε ότι πρέπει να συντομεύσει η απονομή δικαιοσύνης και να ενισχυθούν τα φορολογικά κίνητρα.
Αναφερόμενος στη «δυστοκία» που μπορεί να προκαλεί στην υλοποίηση μίας επένδυσης η γραφειοκρατία, ο πρόεδρος του ΣΕΒ υπογράμμισε ότι η Ελλάδα δεν είναι ακόμη τόσο ελκυστικός προορισμός για επενδύσεις σε σχέση με τη γειτονική Τουρκία και τη Βουλγαρία, αν και αυτές οι χώρες βασίζονται σε ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα, όπως είναι το χαμηλό εργατικό κόστος.
Η επένδυση που… γέννησε πολεοδομία
Για να αναδείξει τις δυσκολίες αφηγήθηκε μια προσωπική ιστορία. Αναφέρθηκε σε μια γραφειοκρατική περιπέτεια που αντιμετώπισε κατά την αδειοδοτική διαδικασία προ διετίας. Όπως είπε αγόρασε ένα παλιό εργοστάσιο στη Στυλίδα – κλειστό εδώ και 30 χρόνια – με στόχο να πραγματοποιήσει μία μεγάλη επένδυση. Τα σχέδια ολοκληρώθηκαν και υποβλήθηκαν στην Πολεοδομία Λαμίας. «Με παίρνει όμως ο Δήμαρχος και μου λέει ότι δεν μπορούμε να βγάλουμε άδεια γιατί εδώ και ένα χρόνο στην Πολεοδομία απεργούν.
Ο κατασκευαστής ωστόσο μου είπε να μην ανησυχώ γιατί θα βγάλουμε άδεια από την πολεοδομία Στυλίδας. Όμως στη Στυλίδα δεν έχει πολεοδομία. Θα φτιάξουμε πολεοδομία, μου λέει ο κατασκευαστής ο οποίος πάει στον δήμαρχο Στυλίδας, τον πείθει και φτιάχνει πολεοδομία. Έτσι πήραμε τη νούμερο 1 άδεια του 2024 και το εργοστάσιο ξεκίνησε. Ποιος ξένος επενδυτής όμως θα βρει την άκρη, να φτιάξει πολεοδομία εκεί που δεν υπάρχει για να επενδύσει;», αναρωτήθηκε ο πρόεδρος του ΣΕΒ.
Παίρνοντας μέρος στη συζήτηση περί γραφειοκρατίας, ο κ. Πιερρακάκης αναγνώρισε ότι η Ελλάδα έχει αλλάξει σημαντικά και θυμήθηκε ένα περιστατικό από τα χρόνια που βρισκόταν στο υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης, το οποίο αφορούσε την απλούστευση της γραφειοκρατίας όταν γεννιέται ένα παιδί. Το νέο σύστημα, όπως επεσήμανε, σταμάτησε να λειτουργεί, επειδή ο ληξίαρχος στον μεγαλύτερο δήμο της χώρας δεν δεχόταν να πατήσει το κουμπί, καθώς διαφωνούσε με τον νόμο. «Πολλά πράγματα μπορούν να αλλάξουν […] Πρέπει να απλουστεύσουμε όσα περισσότερα μπορούμε […] Πρέπει να κινηθούμε γρηγορότερα», κατέληξε.
