Μέσα στον Ιούνιο αναμένεται να ξεκινήσει ο δεύτερος κύκλος του προγράμματος «Κινούμαι Ηλεκτρικά», ύψους 50 εκατ. ευρώ, που προβλέπει αυξημένη επιδότηση (κατά 30%) για την αγορά ηλεκτρικού αυτοκινήτου.
Στο υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ) εκτιμούν πως εντός του Ιουνίου θα ξεκινήσει και το πρόγραμμα «Πράσινα Ταξί» για την αντικατάσταση έως και 2.000 ταξί στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη με ηλεκτρικά οχήματα. Το ύψος της επιδότησης θα ανέλθει σε 22.500 ευρώ μαζί με την απόσυρση, ενώ η δράση θα χρηματοδοτηθεί με 40 εκατ. ευρώ.
Όμως, θα χρειαστεί αγώνας δρόμου από υπουργεία, δήμους και ιδιώτες επενδυτές προκειμένου να αναπτυχθεί δίκτυο φορτιστών που θα υποστηρίζει αυξημένο αριθμό ηλεκτρικών οχημάτων. Η ταλαιπωρία που υπέστησαν κάποιοι οδηγοί ηλεκτρικών αυτοκινήτων στις τελευταίες μεγάλες εορταστικές εξόδους δείχνει τα μεγάλα κενά που υπάρχουν στη χώρα, ειδικά σε υποδομές ταχυφορτιστών για γρήγορη φόρτιση.
Ζήτησαν να μετατεθούν οι ημερομηνίες για μετά το 2030
Η απουσία σημείων φόρτισης χρησιμοποιείται σήμερα ως επιχείρημα των συνδικαλιστών από το χώρο των ταξί που ζητούν να μετατεθούν προς τα πίσω οι αυστηρές απαιτήσεις για ηλεκτρικά ταξί που εντάσσονται στον Κλιματικό Νόμο. Προβλέπει πως «από την 1η Ιανουαρίου 2026, εντός των διοικητικών ορίων της Περιφέρειας Αττικής και της Περιφερειακής Ενότητας Θεσσαλονίκης της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, τα νέα Eπιβατηγά Δημόσιας Χρήσης αυτοκίνητα (ΤΑΞΙ) με άδεια κυκλοφορίας, καθώς και το ένα τρίτο (1/3) των νέων οχημάτων που ταξινομούνται για σκοπούς εκμίσθωσης σε τρίτους είναι οχήματα μηδενικών εκπομπών». Κατά τη συζήτηση του Κλιματικού Νόμου με φορείς στην Βουλή, την εβδομάδα που πέρασε ο πρόεδρος του Συνδικάτου Αυτοκινητιστών Ταξί Αττικής (ΣΑΤΑ) Θυμ. Λυμπερόπουλος ζήτησε να μετατεθούν οι ημερομηνίες για μετά το 2030.
Ισχυροί ενεργειακοί όμιλοι όπως η ΔΕΗ (μέσω της ΔΕΗ Blue) και η Motor Oil (μέσω της NRG) επεκτείνουν διαρκώς το δίκτυο φορτιστών που διαχειρίζονται ενώ και οι άλλοι παίκτες του κλάδου (ΕΛΠΕ, ΗΡΩΝ, Protergia) κινούνται προς την ίδια αγορά. Η ετήσια έκθεση του Παγκόσμιου Οργανισμού Ενέργειας (IEA) για την ηλεκτροκίνηση, που δημοσιοποιήθηκε αυτή την εβδομάδα, δείχνει πως η χώρα μας αναλογεί ένας φορτιστής ανά εννέα ηλεκτρικά οχήματα με τον μέσο όρο της Ε.Ε. στον ένα φορτιστή ανά 14 οχήματα.
Στην πραγματικότητα, όμως, υπάρχουν μεγάλα γεωγραφικά κενά αφού οι περισσότεροι φορτιστές βρίσκονται σε μεγάλα αστικά κέντρα, ενώ σε πολλές περιοχές δεν υπάρχει κανένας. Επίσης, η πλειοψηφία είναι σε ιδιωτικούς χώρους με δημόσια πρόσβαση όπως σε εμπορικά κέντρα, καταστήματα, κ.α. ενώ μόλις το 6% είναι σε δημόσιους κοινόχρηστους χώρους δηλαδή επί του πεζοδρομίου.
Θα απαιτηθεί δίκτυο περίπου 12.500 φορτιστών
Για να υποστηριχθεί η στροφή προς την ηλεκτροκίνηση θα απαιτηθεί δίκτυο περίπου 12.500 φορτιστών μέσα στα επόμενα χρόνια που πρέπει να φτάσει τους 25.000 μέχρι το 2030. Αυτή την περίοδο οι δήμοι προχωρούν τα Σχέδια Φόρτισης Ηλεκτρικών Οχημάτων (ΣΦΗΟ) για την ανάπτυξη δικτύου δημόσιων φορτιστών σε κοινόχρηστους χώρους (πεζοδρόμια, κόμβοι φόρτισης, κ.α.).
Στελέχη της αγοράς υποστηρίζουν, όμως, πως τα σχέδια των δήμων προβλέπουν την τοποθέτηση του ελάχιστου αριθμού φορτιστών σε δημόσια σημεία που δεν αρκούν για να υποστηριχθεί μια μεγάλη αύξηση στον αριθμό των ηλεκτρικών οχημάτων αλλά και των ταξί. Στο Ταμείο Ανάκαμψης έχει ενταχθεί το πρόγραμμα «Φορτίζω Παντού», ύψους 80 εκατ. ευρώ, που αφορά στην ανάπτυξη δικτύου φορτιστών σε περιοχές που δεν είναι εμπορικά ελκυστικά για τους ιδιώτες παρόχους.
Να πιέσει η κυβέρνηση προς την κατεύθυνση των ΣΔΙΤ
Στην αγορά θεωρούν πως οι δήμοι δεν διαθέτουν χρηματοοικονομική δύναμη πυρός για να αναπτύξουν μεγάλα δίκτυα φορτιστών. Γι’ αυτό προτείνουν να πιέσει η κυβέρνηση προς την κατεύθυνση των Συμπράξεων Δημοσίου και Ιδιωτικού Τομέα (ΣΔΙΤ). Μάλιστα επειδή τα ΣΔΙΤ μόνο για φορτιστές δεν φαντάζουν και τόσο ελκυστικά, προτείνουν να εντάσσονται σε συμπράξεις τόσο τα δίκτυα φορτιστών όσο και άλλες έξυπνες εφαρμογές για τις πόλεις, από το δίκτυο οδοφωτισμού μέχρι τα συστήματα στάθμευσης.
Αν δεν αναπτυχθεί εγκαίρως το δίκτυο φορτιστών τότε αναμένεται να μετατεθεί προς τα πίσω και η ημερομηνία που προβλέπει ο Κλιματικός Νόμος για την έξωση από τους ελληνικούς δρόμους των αυτοκινήτων που λειτουργούν με ορυκτά καύσιμα. Ο νόμος προβλέπει πως από «την 1η Ιανουαρίου 2030 ή, εφόσον προβλέπεται διαφορετική ημερομηνία, από την ημερομηνία αναφοράς που προβλέπεται στο ενωσιακό δίκαιο, νέα επιβατικά και ελαφρά επαγγελματικά οχήματα που ταξινομούνται είναι μόνο οχήματα μηδενικών εκπομπών».
Οι οδηγοί ηλεκτρικών αυτοκινήτων υποστηρίζουν πως απαιτείται αύξηση της κάλυψης του εθνικού δικτύου από φορτιστές, ειδικά με ταχυφορτιστές ώστε να μη χρειάζονται πολλές ώρες μέχρι να φορτίσει ένα όχημα. Σήμερα το δίκτυο αυτοκινητοδρόμων της χώρας λειτουργούν 120 ταχυφορτιστές στους σταθμούς εξυπηρέτησης αυτοκινητιστών (ΣΕΑ) και πρατήρια των εθνικών οδών. Στο υπουργείο Υποδομών ανακοίνωσαν πως μελετούν και το ενδεχόμενο εγκατάστασης και σε σημεία ξεκούρασης των οδικών αξόνων. Προωθείται σχέδιο για εγκατάσταση φορτιστών σε πιάτσες ταξί.
