Επρεπε να υπάρξει η παρέμβαση περιβαλλοντικών οργανώσεων προκειμένου το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ) να πράξει το αυτονόητο και να ακυρώσει την αδειοδότηση (ΑΕΠΟ) τριών αιολικών που βρίσκονται στη Ροδόπη, εντός και σε άμεση γειτνίαση με την περιοχή NATURA – Ζώνη Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ) «Κοιλάδα Φιλιούρη», στην ευρύτερη περιοχή των καμένων της Θράκης.
Οι άδειες είχαν εκδοθεί από την Αποκεντρωμένη Διοίκηση Μακεδονίας – Θράκης τον Αύγουστο του 2024 και οι περιβαλλοντικές οργανώσεις Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία, Εταιρεία Προστασίας Βιοποικιλότητας Θράκης και WWF Ελλάς έκαναν χρήση της πρόβλεψης για δυνατότητα διοικητικής προσφυγής κατά της απόφασης σε ανώτερο ιεραρχικά διοικητικό όργανο, καθώς από την πρώτη στιγμή ήταν σαφές πως πρόκειται για περιβαλλοντικά επιζήμια έργα.
Το Τμήμα Νομικών Προσφυγών του ΥΠΕΝ δέχτηκε τον κύριο ισχυρισμό που προέβαλαν οι περιβαλλοντικές οργανώσεις, πως στην αξιολόγηση των επιπτώσεων των έργων δεν είχαν εκτιμηθεί δεόντως οι περιβαλλοντικές συνέπειες από τις καταστροφικές πυρκαγιές του καλοκαιριού του 2023 στη Θράκη και, επομένως, η αξιολόγηση δεν βασίστηκε στα πλέον σύγχρονα και επίκαιρα στοιχεία, όπως ορίζει η νομοθεσία.
Σημειώνεται ότι για τα συγκεκριμένα έργα είχε γνωμοδοτήσει αρνητικά ο ΟΦΥΠΕΚΑ (Μονάδα Διαχείρισης Εθνικών Πάρκων Δέλτα Εβρου και Δαδιάς), όμως η αδειοδότησή τους βασίστηκε πρακτικά στη θετική γνωμοδότηση της Διεύθυνσης Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος και Βιοποικιλότητας του ΥΠΕΝ. Κι αυτό συνέβη παρά την εξαγγελθείσα πρωτοβουλία του ΥΠΕΝ στις 26 Σεπτεμβρίου 2023 για αναστολή των οικονομικών δραστηριοτήτων στην πληγείσα από την πυρκαγιά δασική περιοχή του Εβρου!
Η ακύρωση των αδειοδοτήσεων αποτελεί, κατ’ αρχάς, μια δικαίωση της διαρκούς προσπάθειας των περιβαλλοντικών οργανώσεων να μπει φρένο στην ακατάσχετη ανάπτυξη αιολικών σταθμών στις προστατευόμενες περιοχές της Θράκης, ιδίως μετά την τεράστια περιβαλλοντική μεταβολή που επέφεραν οι πυρκαγιές του 2023, και να αποτελέσει προτεραιότητα η προστασία και αποκατάσταση της φύσης.
Σημειώνεται ότι προς αυτή την κατεύθυνση, μεταξύ άλλων ενεργειών, έχει εδώ και έναν χρόνο υποβληθεί επιστολή και επιστημονικό υπόμνημα τεκμηρίωσης από 9 περιβαλλοντικές οργανώσεις για την ανάγκη λήψης μέτρων σχετικά με την εγκατάσταση και αδειοδότηση αιολικών σταθμών στη Θράκη.
Σύμφωνα με τις περιβαλλοντικές οργανώσεις, πρέπει επιτέλους να σταματήσει ο επιπόλαιος έλεγχος νομιμότητας και η βιαστική και ελλιπής εκτίμηση των πραγματικών περιβαλλοντικών επιπτώσεων από τις ίδιες τις υπηρεσίες που είναι εντεταλμένες με αυτό το καθήκον.
Την ίδια ώρα, καθίσταται σαφές πως οι γνωμοδοτήσεις του ΥΠΕΝ δεν μπορούν να αποτελούν το άλλοθι για τις Αποκεντρωμένες Διοικήσεις, ώστε να εκδίδουν εγκρίσεις δίχως ουσιαστική δική τους τεχνική κρίση. Από την άλλη, οι Αποκεντρωμένες Διοικήσεις, ως αδειοδοτούσες αρχές, έχουν ακέραια υποχρέωση και ευθύνη ουσιαστικού ελέγχου και αξιολόγησης των στοιχείων που υποβάλλονται στη διαδικασία αδειοδότησης.
Καθώς η συγκεκριμένη δεν είναι η μοναδική περίπτωση αγνόησης των επίκαιρων και έγκριτων επιστημονικών δεδομένων για τις επιπτώσεις έργου σε προστατευόμενη περιοχή, οι περιβαλλοντικές οργανώσεις αναμένουν από το ΥΠΕΝ ενέργειες ώστε να μην επαναληφθούν παρόμοιες ανεπίτρεπτες καταστάσεις.
Ειδικότερα, σε σχέση με την ευρύτερη περιοχή που επλήγη από τη δραματική μεγαπυρκαγιά του 2023, αναμένουν από το ΥΠΕΝ την έκδοση απόφασης αναστολής της αδειοδότησης όλων των έργων και δραστηριοτήτων εντός των καμένων εκτάσεων (εκτός από όσα είναι απαραίτητα για την αποκατάσταση των οικοσυστημάτων), ενώ ειδικότερα όσον αφορά τα έργα αιολικών σταθμών, θεωρούν απαραίτητη την επέκταση της αναστολής και σε γειτονικές των καμένων περιοχές που είναι σημαντικές για τη διατήρηση της ευαίσθητης προστατευόμενης ορνιθοπανίδας, κατά το πρότυπο της όμοιας ρύθμισης του 2021 για τα καμένα στην Εύβοια.
Σε εθνικό επίπεδο, επαναλαμβάνεται το αίτημα πολλών περιβαλλοντικών οργανώσεων για αναστολή έκδοσης αδειών έργων και δραστηριοτήτων κατηγορίας Α’ σε όλες τις περιοχές NATURA, μέχρι την τελική έκδοση των (υποχρεωτικών με βάση τη νομοθεσία της Ε.Ε.) προεδρικών διαταγμάτων καθορισμού μέτρων προστασίας και διαχείρισης.
