Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ζητεί καλύτερη και αποδοτικότερη εφαρμογή του θεσμικού πλαισίου των δημόσιων συμβάσεων της ΕΕ και προτρέπει να γίνεται συστηματική χρήση κριτηρίων ποιότητας και πλήρης αξιοποίηση της ψηφιακής τεχνολογίας για την απλούστευση και την επιτάχυνση των διαγωνιστικών διαδικασιών.
Συγκεκριμένα, με πρόσφατη πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής συνιστάται να ληφθούν μέτρα από τα κράτη-μέλη προκειμένου να διασφαλιστεί ότι οι δημόσιοι προμηθευτές διακρίνονται από επαγγελματισμό, διαθέτουν τις απαιτούμενες επιχειρηματικές δεξιότητες και τεχνικές γνώσεις και έχουν κατανοήσει τις προβλεπόμενες διαδικασίες και κανόνες, έτσι ώστε με τα χρήματα των φορολογουμένων να αποκτώνται τα καλύτερα αγαθά και υπηρεσίες.
Δυστυχώς, στη χώρα μας, τουλάχιστον για τις δημόσιες συμβάσεις μελετών, κινούμαστε προς την αντίθετη κατεύθυνση, με την πολιτεία να αδιαφορεί (βλ. πλήθος παρεμβάσεων ΣΕΓΜ κι άλλων φορέων) και να αποδέχεται το φαινόμενο των ανεξέλεγκτων εκπτώσεων αναθέτοντας συμβάσεις με εκπτώσεις που ξεπερνούν το 80% και σε αρκετές περιπτώσεις το 90%, οδηγώντας τον μελετητικό κλάδο σε τροχιά πλήρους παρακμής, ξεπερνώντας, πλέον, τα όρια του ευτελισμού και του παραλογισμού, με δυσμενέστατες συνέπειες για το δημόσιο συμφέρον και τη χώρα. Σημειώνεται ότι σε αντίστοιχη κατάσταση βρίσκεται και ο εργοληπτικός κλάδος.
Το απαράδεκτο αυτό φαινόμενο, σε συνδυασμό:
- με την έλλειψη σύγχρονων τεχνικών προδιαγραφών και την αντικειμενική αδυναμία της δημοσίας διοίκησης για την άσκηση αποτελεσματικού ελέγχου και αυστηρής επίβλεψης των ανατιθέμενων συμβάσεων,
- με την κάκιστη εφαρμογή του νέου θεσμικού πλαισίου (φωτογραφικές και αυθαίρετες απαιτήσεις, απευθείας αναθέσεις μέσω της διαδικασίας διαπραγμάτευσης, διενέργεια μειοδοτικών διαγωνισμών για την ανάθεση μελετητικών υπηρεσιών, κ.ά.),
- με την τακτική της εκπόνησης των μελετών σημαντικών έργων υποδομής από εργοληπτικές εταιρείες κι άλλους ιδιωτικούς φορείς μέσω δωρεών ή άλλων ανταλλαγμάτων,
- με τη συνεχώς μειούμενη εγχώρια ζήτηση μελετητικών υπηρεσιών, λόγω της καθυστέρησης υλοποίησης του ΕΣΠΑ ή/και της μη ορθολογικής διαχείρισης αυτού σε αναπτυξιακές δράσεις προστιθέμενης αξίας, καθώς και της διαρκούς μείωσης του Π.Δ.Ε.,
έχει επιφέρει στρέβλωση στην αγορά των μελετητικών υπηρεσιών, θέτοντας εκτός αγοράς υγιείς, δραστήριες και καταξιωμένες εταιρείες, οι οποίες δεν μπορούν να λειτουργήσουν και να επιβιώσουν σ’ ένα τέτοιο παθογενές επιχειρηματικό περιβάλλον.
Ο ΣΕΓΜ, έχοντας προβεί σε πλήθος παρεμβάσεων προς την πολιτεία τα τελευταία χρόνια και διακρίνοντας ότι δεν υπάρχει, τελικώς, βούληση για τη λήψη μέτρων αναχαίτισης του νοσηρού αυτού φαινομένου, κρούει για ακόμη μια φορά τον κώδωνα του κινδύνου και καταστρώνει ένα ύστατο σχέδιο ενημερωτικών δράσεων και παρεμβάσεων, καλώντας σε συστράτευση το Τεχνικό Επιμελητήριο και όλους τους επιχειρηματικούς και επαγγελματικούς φορείς του τεχνικού κλάδου.
Αναγνωρίζοντας και προβάλλοντας εξαρχής, δε, το μερίδιο ευθύνης που έχουν για τη σημερινή κατάσταση και οι ίδιες οι επιχειρήσεις, ο ΣΕΓΜ προγραμματίζει παράλληλες εσωτερικές δράσεις αξιολόγησης και επαναθεώρησης των υποχρεώσεων των μελών του για την τήρηση των βασικών κοινών αρχών που πρεσβεύει ο Σύνδεσμος και ισχύουν παγκοσμίως για το εξέχον επάγγελμα του Συμβούλου-Μελετητή.
Όπως δήλωσε ο Πρόεδρος του ΣΕΓΜ, κ. Κωνσταντίνος Καλέργης, «η κατάσταση αυτή στη μελετητική αγορά δεν μπορεί να συνεχιστεί άλλο. Είναι, πλέον, θέμα αξιοπρέπειας. Οφείλουμε, εκτός των άλλων, να διαφυλάξουμε την ιδιαίτερη αξία του επαγγέλματος του Συμβούλου-Μελετητή και του σημαντικού ρόλου του για την κοινωνία και την πολιτεία. Κι αν όχι για το παρόν, έχουμε υποχρέωση να το διαφυλάξουμε για το παρελθόν και, πρωτίστως, για το μέλλον. Πρέπει όλοι να αναλάβουν τις ευθύνες τους και να δράσουν τώρα. Η παρούσα νοσηρή κατάσταση, εκτός της κατάρρευσης ενός κλάδου που απασχολεί χιλιάδες επιστήμονες και θα μπορούσε να απασχολήσει χιλιάδες νέους που έχουν μεταναστεύσει, είναι άκρως επικίνδυνη για το δημόσιο συμφέρον».
