Του Νίκου Ρουσάνογλου
Τον “ασκό του Αιόλου” ενδέχεται να ανοίξει το νέο ηλεκτρονικό σύστημα ελέγχου αυθαιρεσιών που σχεδιάζει το ΤΕΕ (Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος) και προβλέπεται να θέσει σε λειτουργία σε περίπου δύο χρόνια από σήμερα. Πρόκειται για μια υποδομή, η οποία θα χρησιμοποιεί όλα τα σύγχρονα τεχνολογικά εργαλεία, από drones μέχρι Τεχνητή Νοημοσύνη, ώστε να μπορεί όχι μόνο να ελέγχει αναδρομικά, όπως θα γίνει σε πρώτη φάση, αλλά και σε πραγματικό χρόνο, τις περιοχές που θα επιλέγονται από τον διαχειριστή.
Στο πρόσφατο συνέδριο του ΤΕΕ για την ψηφιοποίηση, ο πρόεδρος κ. Γιώργος Στασινός ανέφερε ότι “σε δύο χρόνια τα αυθαίρετα θα τα πιάνουμε σχεδόν “ζωντανά”. Δεν θα μπορεί κάποιος να χτίσει ένα αυθαίρετο, καθώς θα υπάρχει το σύστημα εντοπισμού και ταυτόχρονα με τους ελεγκτές δόμησης και το e-Άδειες θα βλέπουμε ποιος έχει άδεια, ενώ θα επιβάλλονται και βαριά πρόστιμα, επομένως κανείς δεν θα μπορεί να ξεφύγει” είπε ο Πρόεδρος του ΤΕΕ και εξήγησε ότι: “Το ΤΕΕ υλοποιεί ένα νέο, καινοτόμο σύστημα, που θα βοηθά το κράτος να εντοπίζει αυθαίρετα κτίσματα, με αντικειμενικό και αυτοματοποιημένο τρόπο. Χρησιμοποιεί προηγμένες τεχνολογίες όπως δορυφορικές εικόνες, εναέρια φωτογράφηση με drones και Γεωγραφικά Συστήματα Πληροφοριών (GIS). Η ανάλυση των δεδομένων γίνεται με χρήση τεχνητής νοημοσύνης (AI), που συγκρίνει την πραγματική εικόνα κάθε περιοχής με τα στοιχεία που υπάρχουν στα πολεοδομικά αρχεία. Με τον τρόπο αυτό, το σύστημα μπορεί να εντοπίζει αυτόματα νέα κτίσματα, επεκτάσεις ή κατασκευές, που δεν έχουν δηλωθεί. Το έργο καλύπτει περισσότερα από 2,5 εκατομμύρια κτίρια σε όλη την Ελλάδα. Ολοκληρώσαμε τον διαγωνισμό, έχουμε ανάδοχο και το έργο ξεκινά”.
Σε πρώτη φάση, προτεραιότητα στους ελέγχους θα έχουν τα ακίνητα που ανεγέρθηκαν μετά το 2011 που αποτελεί την κόκκινη γραμμή και συγκεκριμένα στην περίοδο 2012 – 2019 αλλά και σε ευαίσθητες περιοχές που έχουν εντοπιστεί μεγάλα προβλήματα αυθαιρεσιών. Θα αναλυθούν και θα υποστούν επεξεργασία δεδομένα από το μητρώο συνολικά 2,5 εκατομμυρίων κτιρίων, ψηφιοποιημένες και γεωκωδικοποιημένες άδειες οικοδομών, καθώς και κάθε στοιχείο από τις πλατφόρμες για τις οικοδομικές άδειες, της υπαγωγής αυθαιρέτων, της Ηλεκτρονικής Ταυτότητας, και στοιχεία του Κτηματολογίου, των δασικών χαρτών, του αιγιαλού, κ.λπ. για τον εντοπισμό και την αξιολόγηση των “εν δυνάμει” αυθαίρετων κατασκευών, με προτεραιότητα τη δόμηση της περιόδου 2012 – 2019.
“Εμείς δημιουργούμε τα εργαλεία και παίρνουμε την πρωτοβουλία, να αντιμετωπίσουμε για πρώτη φορά στη χώρα άμεσα και αποτελεσματικά την αυθαίρετη δόμηση. Έτσι δίνουμε και μια απάντηση προς το ΣτΕ, για το πώς πρέπει να αντιμετωπιστεί οριστικά η αυθαίρετη δόμηση. Εμείς πήραμε την πρωτοβουλία ως ΤΕΕ, να λύσουμε ένα πρόβλημα, που άλλοι επί χρόνια απλώς παρακολουθούν και διαπιστώνουν ότι διαιωνίζεται. Έτσι δίνουμε και μία απάντηση προς οποιονδήποτε λέει ή νομίζει ότι εμείς το έχουμε δημιουργήσει”, είπε χαρακτηριστικά ο Πρόεδρος του ΤΕΕ.
Υπενθυμίζεται ότι στο παρελθόν, άλλοι φορείς, όπως για παράδειγμα ο Σύλλογος Συμβολαιογράφων έκανε λόγο για την δημιουργία μιας νέας γενιάς από δεκάδες χιλιάδες αυθαίρετα, τα οποία προέκυψαν μετά το 2011, δηλαδή ακίνητα, τα οποία δεν μπορούν να υπαχθούν στους νόμους για την τακτοποίηση αυθαιρέτων. Με δεδομένο ότι κάθε ακίνητο που μεταβιβάζεται από το 2011 και μετά, ή ανεγείρεται, οφείλει να έχει πιστοποιητικό περί μη ύπαρξης αυθαιρεσιών από μηχανικό, είναι προφανές ότι εφόσον προκύψουν δεκάδες χιλιάδες περιπτώσεις τέτοιων αυθαιρεσιών, υπόλογοι θα είναι οι μηχανικοί που έχουν υπογράψει τα σχετικά πιστοποιητικά. Ασφαλώς, πολλές υποθέσεις αφορούν σε μικροπαραβάσεις, ή αποκλίσεις, που ναι μεν σήμερα είναι επιλήψιμες, λόγω της εν τω μεταξύ θέσπισης της ηλεκτρονικής ταυτότητας κτιρίου, αλλά πριν από 10 – 15 χρόνια, δεν αποτελούσαν ζήτημα. Υπάρχουν όμως και “θηριωδίες” που έχουν πραγματοποιηθεί με την ανοχή, ή και την συναίνεση έναντι αδρού αντιτίμου, των αρμόδιων πολεοδομικών αρχών, όπως αποδεικνύεται από τις υποθέσεις με τα κυκλώματα που δρούσαν στην Ρόδο και την Χαλκιδική.
Στο πλαίσιο αυτό, για την οριστική και συνολική αντιμετώπιση του ζητήματος των αυθαιρέτων, σύμφωνα με τον Γιώργο Στασινό: “θα χρειαστεί μία μεγάλη συζήτηση με όλους τους φορείς που ασχολούνται με το ζήτημα, από το ΣτΕ μέχρι την κυβέρνηση, για την αντιμετώπιση της αυθαίρετης δόμησης από τις 28 Ιουλίου του 2011 έως την ημέρα της λειτουργίας του συστήματος εντοπισμού”.
Μεταξύ άλλων, το έργο του ΤΕΕ περιλαμβάνει:
-Εφαρμογή αλγορίθμων Τεχνητής Νοημοσύνης σε ιστορικό υπόβαθρο αναφοράς 2011 και σε πρόσφατο υπόβαθρο 2024 (ορθοεικόνες) τα οποία έχουν παραχθεί από δορυφορικές εικόνες και θα διατεθούν από το υπουργείο Περιβάλλοντος και το ΤΕΕ, με σκοπό τη σύγκριση και τον εντοπισμό της διαφοράς των κτιρίων από το 2011 έως 2024 και την εξαγωγή των περιγραμμάτων τους σε έκταση 30.000 km2.
-Γεωαναφορά των τοπογραφικών διαγραμμάτων των οικοδομικών αδειών των Υπηρεσιών Δόμησης (έως το 2019) και μετάπτωση των τοπογραφικών διαγραμμάτων από το e-Αδειες (από το 2019 και μετά) για τον εντοπισμό των κτιρίων μετά το 2011 χωρίς οικοδομική άδεια.
-Παραγωγή ψηφιακού ορθοφωτοχάρτη ακρίβειας έως 20 cm, από αεροφωτογράφηση για την κάλυψη 20.000 τετρ. χιλιομέτρων της χώρας, επιπλέον των περιοχών που έχουν ήδη καλυφθεί κατά την περίοδο 2022-2024 στο πλαίσιο των έργων Ενιαίος Ψηφιακός Χάρτης και 3D Μητρώο Κτιρίων που υλοποιεί το ΤΕΕ, κατανεμημένων πανελλαδικά στα αστικά κέντρα χώρας, με έμφαση σε παράλιες ζώνες και κατά προτεραιότητα σε περιοχές με αυξημένα προβλήματα αυθαίρετης δόμησης.
-Δημιουργία τρισδιάστατης ψηφιοποίησης περίπου ενός εκατομμυρίου κτισμάτων, με υπολογισμό της κάλυψης, της συνολικής δομημένης επιφάνειας, του υψομέτρου βάσης και κορυφής και τη δημιουργία 3D μητρώου κτιρίων.
