«Έτσι πρέπει να είναι η Κόλαση», είχε πει ένας από τους διασώστες, που αναζητούσε χιλιάδες ανθρώπους κάτω από τόνους πάγων, λάσπης και βράχων στο Περού. Και δεν είχε δει τίποτα τότε. Μετά 8 χρόνια η «Κόλαση» θα επέστρεφε πιο σκοτεινή!
Ήταν μια από τις μεγαλύτερες φυσικές καταστροφές που έπληξαν κατοικημένη περιοχή στη Γη. Ένα απόγευμα σαν σήμερα, 11 Ιανουαρίου του 1963 κι ενώ το ρολόι έδειχνε 18:30, στην πόλη Ρανραΐρκα του Περού, ο θάνατος ήρθε από τις κορυφές των Άνδεων!
Ένας τεράστιος όγκος πάγου, μήκους περίπου 200 μέτρων και πλάτους 800 – όσο δηλαδή το μέγεθος τριών γηπέδων ποδοσφαίρου – ξεκόλλησε από παγετώνα στην κορυφή του βουνού. Ο υπερμεγέθης όγκος πάγου και βράχων χύθηκε, προκαλώντας απόκοσμο θόρυβο, στο φαράγγι Ουέλας, ένα χιλιόμετρο χαμηλότερα παρασύροντας ό,τι βρέθηκε στο πέρασμά του· καλπάζοντας με ταχύτητα περίπου 100 χιλιομέτρων την ώρα, βρήκε διέξοδο στην κοιλάδα που απλωνόταν στα ριζά του όρους. Εκεί, οι κάτοικοι άκουγαν, αφουγκράζονταν, αλλά δεν έβλεπαν. Κι όταν είδαν ήταν αργά… Και πολλοί από εκείνους δεν ξαναείδαν ποτέ!
Το όρος Χουασκαράν υψώνεται 6.700 μέτρα πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας, στα βουνά των Περουβιανών Άνδεων· κάτω από αυτό βρίσκονταν πολλές μικρές κοινότητες, οι κάτοικοι των οποίων καλλιεργούσαν στην κοιλάδα του Ρίο Σάντα.
Στη Ρανραΐρκα, την μικρή πόλη των 2.500 κατοίκων, 14 χιλιόμετρα μακριά από το φαράγγι, μόλις είχαν ανάψει τα φώτα και οι οικογένειες μαζεύονταν γύρω από το τραπέζι για το δείπνο. Τότε ήταν που ακούστηκε ο τρομερός θόρυβος. Δεν πέρασαν πέντε λεπτά από την αρχή της κατολίσθησης και ένα κύμα πάγων, βράχων, δένδρων και χώματος, σκέπασε τη Ρανραΐρκα. Περισσότεροι από 4000 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους!
Τα εκατομμύρια τόνων χιονιού, λάσπης και συντριμμιών κατέβηκαν από το Χουασκαράν και θέρισαν ψυχές.
«Μέσα σε οκτώ λεπτά η Ρανραΐρκα σβήστηκε από τον χάρτη», είπε την άλλη μέρα ο δήμαρχος Αλφόνσο Καμπαγιέρο, συντετριμμένος. Εκτιμάται ότι μονάχα 50 άνθρωποι επέζησαν από τις γύρω περιοχές, με τον βαρύ φόρτο να θάψουν τους δικούς τους, όταν θα ξεθάβονταν από το θανατηφόρο κύμα.
«Αυτή είναι η Κόλαση», είχε πει οσυνταγματάρχης Ουμπέρτο Αμπουέρα, ο επικεφαλής των υπηρεσιών έκτακτης ανάγκης, που έσπευσε για βοήθεια στην περιοχή.
Τους ξεγέλασε η ταχύτητα
Καθώς οι χιονοστιβάδες ήταν σύνηθες φαινόμενο στην περιοχή, οι κάτοικοι γνώριζαν από παλιότερες εμπειρίες τους, ότι συνήθως μεσολαβούσε ένα διάστημα 20 έως 30 λεπτών από την στιγμή που θα ακουγόταν ο ανατριχιαστικός ήχος του πάγου που σπάει και της εξέλιξης μιας χιονοστιβάδας. Ο χρόνος αυτός έδινε στους ανθρώπους τη δυνατότητα να αναζητήσουν ασφαλέστερο τόπο για να προστατευτούν. Εκείνη τη φορά όμως, η χιονοστιβάδα ταξίδεψε σχεδόν 16 χιλιόμετρα σε μόλις επτά λεπτά! Οι πόλεις Ρανραΐκα και Χουαρασκούτσο θάφτηκαν κάτω από 12 μέτρα πάγου, λάσπης, δέντρων, ογκόλιθων και άλλων συντριμμιών. Μόνο μια χούφτα ανθρώπων σε κάθε πόλη επέζησαν. Η χιονοστιβάδα κατέληξε στον ποταμό Santa, όπου σταμάτησε τη ροή του νερού, προκαλώντας πλημμύρες σε κοντινές περιοχές.
Λέγεται, χωρίς ποτέ να διακριβωθεί, ότι περίπου 4.000 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους. Πολλοί σοροί μεταφέρθηκαν μέχρι τον Ειρηνικό Ωκεανό κοντά στην παραθαλάσσια πόλη Τσιμπότε, 160 χιλιόμετρα μακριά. Άλλοι θάφτηκαν κάτω από τα συντρίμμια και τα σώματά τους δεν βρέθηκαν ποτέ. Επίσης 10.000 οικόσιτα ζώα σκοτώθηκαν. Κι αν οι άνθρωποι της περιοχής, που επέζησαν της καταστροφής το 1962, πίστεψαν ότι είχαν δει τα χειρότερα, είχαν σφάλλει.
Στις 31 Μαΐου του 1970 έγινε σεισμός μεγέθους 7,8 Ρίχτερ στα παράλια του Περού, ο οποίος προκάλεσε την αποσταθεροποίηση του βόρειου τμήματος του βουνού, με αποτέλεσμα την κατολίσθηση βράχων, χιονιού και παγετώνα, η οποία έθαψε ξανά τις πόλεις Γιουνγκάι και Ρανραΐρκα, με συνολικά 20.000 νεκρούς. Τελικά τίποτα δεν είναι τόσο κακό που δεν μπορεί να γίνει χειρότερο…
