Έξι χρόνια τουλάχιστον 20 Ενεργειακές Κοινότητες της Κοζάνης και Φλώρινας και μαζί τους σχεδόν 1.000 οικογένειες και επιχειρήσεις που δυνητικά θα ωφεληθούν από τη φθηνή ενέργεια και θα προσφέρουν επενδύσεις στην ταλαιπωρημένη περιοχή της Δυτικής Μακεδονίας βρίσκονται στο περίμενε… για την ανάπτυξη φωτοβολταϊκών έργων.
Και όχι με δική τους ευθύνη. Η κυβέρνηση στο πλαίσιο της παραγωγικής ανασυγκρότησης της Δυτικής Μακεδονίας μετά την απολιγνιτοποίηση αν και είχε δώσει το 2021 σε αυτές τις αιτήσεις προτεραιότητα στις συνδέσεις των φωτοβολταϊκών τους με το σύστημα μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας, το 2022 με μία υπουργική απόφαση ανέτρεψε αυτή τη σειρά: «Προς όφελος μεγάλων ομίλων» όπως σημειώνουν στον Οικονομικό Ταχυδρόμο του Βήματος της Κυριακής εκπρόσωποι τους.
Κι ενώ βρισκόμαστε στο 2026 κανένα τα αιτήματα τους ούτε έχουν απορριφθεί από τον ΑΔΜΗΕ αλλά και ούτε εγκριθεί. Οι εκπρόσωποι που μιλούν στον ΟΤ δείχνουν την κυβέρνηση ως υπεύθυνη και διαμαρτύρονται γιατί 368 μέλη των ενεργειακών κοινοτήτων παραμένουν δέσμιοι…: Επενδύσεις που πρόκειται να γίνουν μένουν παγωμένες… και τα όποια οφέλη στην τοπική κοινωνία χάνονται. Απλοί άνθρωποι που θέλουν να επενδύσουν και να γίνουν συμμέτοχοι στη Δίκαιη Αναπτυξιακή Μετάβαση της Δ. Μακεδονίας μένουν εκτός αυτής της προσπάθειας. Κρατιούνται στο περιθώριο της παραγωγικής ανασυγκρότησης της περιοχής όπου ζουν, κατοικούν και δραστηριοποιούνται επαγγελματικά.
Το αίτημα από τις ενεργειακές κοινότητες
Ο Μάριος Δράμαλης πρόεδρος του Πανελλήνιου Συνδέσμου Ενεργειακών Κοινοτήτων Ελλάδος με συνέντευξη του στον ot.gr αλλά και με υπόμνημα που απέστειλε στις 24 Σεπτεμβρίου στον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, τον αντιπρόεδρο της κυβέρνησης Κωστή Χατζηδάκη, τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρο Παπασταύρου και τον υφυπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας Νίκο Τσάφο εκφράζει «την έντονη αγωνία και τη δικαιολογημένη αγανάκτηση χιλιάδων πολιτών που, επί έξι συνεχόμενα χρόνια, αναμένουν την εφαρμογή των νόμων του ίδιου του ελληνικού κράτους».
Δεν θέλουμε οι πολίτες της Δυτικής Μακεδονίας να είναι απλώς θεατές της ενεργειακής μετάβασης. Τα κέρδη από την πώληση του ηλεκτρικού ρεύματος θα διαμοιράζονται στα 368 μέλη των Ενεργειακών Κοινοτήτων (και κατά συνέπεια στις οικογένειές τους), συμβάλλοντας στη βελτίωση των εισοδημάτων των νοικοκυριών
Ο Σύνδεσμος ζητά να αποκατασταθεί η προτεραιότητα που είχαν οι αιτήσεις τους και να αξιοποιηθεί ο ηλεκτρικός χώρος που δημιουργήθηκε από την απολιγνιτοποίηση. Μάλιστα προτείνει νομοθετική ρύθμιση ώστε τα φωτοβολταϊκά (κατηγορία Γ2) να λάβουν σειρά προτεραιότητας και να κατασκευαστούν και συστήματα αποθήκευσης ενέργειας. Πρόκειται για έργα συνολικής ισχύος 950 MW. Από αυτά τα 800 MW προβλέπονται στην υπουργική απόφαση με την κατάταξη προτεραιότητας και τα 150 MW πρόκειται για πρόσθετη ισχύ προς ενεργοποίηση.
Ζητά επίσης λειτουργική ενίσχυση για το ενιαίο έργο φωτοβολταϊκού με μπαταρία ύψους 80 ευρώ ανά Μεγαβατώρα.
H μη ικανοποίηση του αιτήματος μας από το 2022 μας προκαλεί απογοήτευση και σκεπτικισμό ως προς τις πραγματικές προθέσεις της πολιτικής ηγεσίας, παρά τις διαβεβαιώσεις περί θετικής απάντησης
Θεατές…
Στον ΟΤ μιλούν εκπρόσωποι των ενεργειακών κοινοτήτων. Ο Αλέξανδρος Χαραλαμπίδης που εκπροσωπεί κοινό αίτημα από το 2022 έξι Ενεργειακών Κοινοτήτων με 368 μέλη για έργα 111,96 MW τονίζει: «Δεν θέλουμε οι πολίτες της Δυτικής Μακεδονίας να είναι απλώς θεατές της ενεργειακής μετάβασης. Τα κέρδη από την πώληση του ηλεκτρικού ρεύματος θα διαμοιράζονται στα 368 μέλη των Ενεργειακών Κοινοτήτων (και κατά συνέπεια στις οικογένειές τους), συμβάλλοντας στη βελτίωση των εισοδημάτων των νοικοκυριών».
Όταν ένα φωτοβολταϊκό ανήκει σε ντόπιους, τα έσοδά του μένουν εδώ: στο ενοίκιο του χωραφιού, στον τοπικό εργολάβο και στο συνεργείο συντήρησης, στην αγορά της πόλης, στις καταθέσεις και στις επόμενες επενδύσεις
Από τη μεριά της η κυρία Νίκη Μουτάκη μέλος της Ενεργειακής Κοινότητας STAR Δυτικής Μακεδονίας ΣΥΝ.ΠΕ. που συμμετέχει σε κοινό αίτημα 11 κοινοτήτων με 165 μέλη για έργο 105,68 MW που θα αναπτυχθεί σε 135 αυτοτελή αγροτεμάχια υπογραμμίζει ότι «η μη ικανοποίηση του αιτήματος μας από το 2022 μας προκαλεί απογοήτευση και σκεπτικισμό ως προς τις πραγματικές προθέσεις της πολιτικής ηγεσίας, παρά τις διαβεβαιώσεις περί θετικής απάντησης».
Ενημερωμένοι είναι όλοι: τέσσερις υπουργοί Περιβάλλοντος και Ενέργειας και ολόκληρη η ιεραρχία του υπουργείου, με υπομνήματα, τεχνικά σημειώματα και έτοιμες νομοτεχνικές διατάξεις. Κανείς δεν αμφισβήτησε την ουσία του αιτήματος
Ο Φώτης Ζυγούρης εκπροσωπεί κοινό αίτημα σύνδεσης 17 ενεργειακών κοινοτήτων συνολικής ισχύος 208 MW και επισημαίνει: «Η Πολιτεία μάς κάλεσε το 2020, με το Σχέδιο Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης και τις Ζώνες Απολιγνιτοποίησης, να γίνουμε πρωταγωνιστές και όχι θεατές της μετάβασης. Ανταποκριθήκαμε και βάλαμε τις οικονομίες μας σε μελέτες, εγγυητικές και επανασχεδιασμούς. Το όφελος για την περιοχή είναι η διαδρομή του χρήματος. Όταν ένα φωτοβολταϊκό ανήκει σε ντόπιους, τα έσοδά του μένουν εδώ: στο ενοίκιο του χωραφιού, στον τοπικό εργολάβο και στο συνεργείο συντήρησης, στην αγορά της πόλης, στις καταθέσεις και στις επόμενες επενδύσεις. Κάθε ευρώ ξοδεύεται στην περιοχή περισσότερες από μία φορές, αυτό που η οικονομική θεωρία ονομάζει τοπικό πολλαπλασιαστή. Ακόμη κι αν κάποιος πουλήσει το έργο του αργότερα, την υπεραξία την εισπράττει ντόπιος».
Ο κ. Ζυγούρης επιρρίπτει ευθύνες: «Ενημερωμένοι είναι όλοι: τέσσερις υπουργοί Περιβάλλοντος και Ενέργειας και ολόκληρη η ιεραρχία του υπουργείου, με υπομνήματα, τεχνικά σημειώματα και έτοιμες νομοτεχνικές διατάξεις. Κανείς δεν αμφισβήτησε την ουσία του αιτήματος. Οι απαντήσεις όμως ήταν πάντα γενικές, κορεσμός, περικοπές, αναμονή της αποθήκευσης, και η κατάληξη πάντα η ίδια: μία ακόμη παράταση. Στο μεταξύ η σειρά άλλαζε κάθε χρόνο, πάντα υπέρ των λίγων…»
Ο Περιφερειάρχης Δυτ. Μακεδονίας
Στον ΟΤ μιλά και ο Περιφερειάρχης Δυτικής Μακεδονίας Γιώργος Αμανατίδης, ο οποίος τάσσεται υπέρ των αιτημάτων των Ενεργειακών Κοινοτήτων και τονίζει: «Παρατηρείται σημαντική υστέρηση στην ικανοποίηση των αιτημάτων τους για όρους σύνδεσης και αυτό είναι αρνητικό καθόσον:
- Αφορά κυρίως σε πολίτες της περιοχής που επιθυμούν να ενισχύσουν το εισόδημά τους, σε αντιδιαστολή με τα χαμένα εισοδήματα λόγω της απολιγνιτοποίησης.
- Την ίδια περίοδο δεν έχουν προτεραιότητα, στη λογική της «Ρήτρας Δίκαιης Μετάβασης», ενώ οι μεγάλοι επενδυτές ΑΠΕ προχωρούν τα έργα τους.
- Επιταχύνεται η τάση φυγής και η μείωση της εμπιστοσύνης των πολιτών στον τόπο τους.
Σημειωτέον ότι, προτάσεις και διεκδικήσεις προς όφελός τους υλοποιήθηκαν χωρίς ουσιαστικό αποτέλεσμα, καθόσον δεν εγκρίθηκαν όπως ακριβώς τέθηκαν».
Ο ίδιος συμπληρώνει: «Οι ενεργειακές κοινότητες μπορούν να συμβάλλουν στην επιθυμητή και επιδιωκόμενη ενεργειακή δημοκρατία. Αρκετές ρυθμίσεις προώθησα προς όφελός τους είτε σαν Βουλευτής είτε σαν Περιφερειάρχης, σε συνεργασία μαζί τους. Οι τελευταίες ρυθμίσεις για τη Δυτικής Μακεδονία για αύξηση του διαθέσιμου ενεργειακού χώρου στην κατηγορία Γ2, σταθερή τιμή καθώς και χρονική μετατόπιση εξέτασης των αιτημάτων ενεργειακών κοινοτήτων μαζί με την κατηγορία Β’, είναι μερικές και οι πιο πρόσφατες».
Τι απαντά ο υφυπουργός ΠΕΝ Νίκος Τσάφος
Ο Οικονομικός Ταχυδρόμος απευθύνθηκε και στον αρμόδιο υφυπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας Νίκο Τσάφο.
Με δήλωση του υποστηρίζει: «Υπάρχουν πάρα πολλά αιτήματα στον ΑΔΜΗΕ που αναμένουν αξιολόγηση για την χορήγηση Οριστικών Προσφορών Σύνδεσης για την εγκατάσταση νέων σταθμών ΑΠΕ. Πολλά από αυτά τα έργα είναι από το έτος 2021, 2022 κοκ. Τα αιτήματα αυτά αξιολογούνται από τους αρμόδιους Διαχειριστές με την σειρά που προβλέπει το εθνικό νομοθετικό και κανονιστικό πλαίσιο».
Ο κ. Τσάφος λέει ότι προτεραιότητα έχει η εγκατάσταση των συστημάτων αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας: «Στην παρούσα φάση οι Διαχειριστές εστιάζουν στη χορήγηση προσφορών σύνδεσης για την εγκατάσταση σταθμών αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας που τόσο χρειάζεται η χώρα» και συμπληρώνει: «Ως γενική αρχή έχουμε περιορίσει τις λειτουργικές ενισχύσεις σε νέους σταθμούς ΑΠΕ — και ειδικά φωτοβολταϊκά — ώστε να περιορίσουμε το βάρος που φέρνουν αυτές οι ενισχύσεις στους καταναλωτές.»
Και αναφορικά με τις ιδιαιτερότητες της Δυτικής Μακεδονίας αναφέρει: «Η Κυβέρνησή μας παίρνει πάρα πολλά μέτρα και υιοθετεί διαρκώς πολιτικές για να ευνοήσει το σύνολο των κατοίκων των περιοχών της Δυτικής Μακεδονίας (πχ τηλεθέρμανση, επενδύσεις σε έργα ΑΠΕ, έργα εξοικονόμησης, κτλ.).»
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣ ΤΑΧΥΔΡΟΜΟΣ (ΟΤ) – ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ
