Ολοκληρώθηκε η προγραμματισμένη περίοδος δημόσιας διαβούλευσης στις 24 Οκτωβρίου 2026. Το σχέδιο νόμου περιλαμβάνει αλλαγές στις συμβάσεις προμήθειας ρεύματος, στις διαδικασίες σύνδεσης με τα ηλεκτρικά δίκτυα, στην αυτοκατανάλωση και στην ενεργειακή αγορά, ενώ περιλαμβάνει και χωροταξικές και περιβαλλοντικές διατάξεις.

Στις 24 Οκτωβρίου 2026 έληξε, σύμφωνα με το αρχικό χρονοδιάγραμμα του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ), η προθεσμία δημόσιας διαβούλευσης του σχεδίου νόμου με τίτλο «Βελτίωση του σχεδιασμού της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας – Ενσωμάτωση της Οδηγίας (ΕΕ) 2024/1711 και λοιπές διατάξεις».

Η διαβούλευση είχε ξεκινήσει στις 10 Οκτωβρίου και αφορά μία σειρά προτεινόμενων παρεμβάσεων στον τρόπο λειτουργίας της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, στην προστασία των καταναλωτών και στις διαδικασίες πρόσβασης στα ηλεκτρικά δίκτυα.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τον τεχνικό κλάδο παρουσιάζουν οι προβλέψεις για τις νέες συνδέσεις, τη διαθεσιμότητα ηλεκτρικού χώρου, την αυτοκατανάλωση και τις ενεργειακές κοινότητες, καθώς επηρεάζουν τον σχεδιασμό ενεργειακών έργων και επενδύσεων.

Οι διατάξεις βρίσκονται ακόμη στο στάδιο της νομοθετικής επεξεργασίας και δεν αποτελούν, στο σύνολό τους, ισχύον εθνικό δίκαιο. Η ολοκλήρωση της προγραμματισμένης προθεσμίας διαβούλευσης δεν συνεπάγεται αυτομάτως την ψήφιση ή την έναρξη εφαρμογής τους.

Σταθερά συμβόλαια ηλεκτρικής ενέργειας τουλάχιστον ενός έτους

Μία από τις βασικές προβλέψεις του σχεδίου νόμου αφορά την ενίσχυση της δυνατότητας των καταναλωτών να επιλέγουν συμβάσεις προμήθειας με σταθερή τιμή.

Σύμφωνα με την παρουσίαση του ΥΠΕΝ, προβλέπεται η υποχρέωση των προμηθευτών να προσφέρουν συμβάσεις ορισμένου χρόνου με σταθερή τιμή, διάρκειας τουλάχιστον ενός έτους.

Κατά τη διάρκεια της σύμβασης, ο προμηθευτής δεν θα μπορεί να τροποποιεί μονομερώς τους συμβατικούς όρους και την τιμή που καθορίζει ο ίδιος, σύμφωνα με τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις.

Η προτεινόμενη ρύθμιση επιδιώκει να περιορίσει την αβεβαιότητα που δημιουργούν οι διακυμάνσεις των τιμών της χονδρικής αγοράς, παρέχοντας μεγαλύτερη προβλεψιμότητα στο ενεργειακό κόστος νοικοκυριών και επιχειρήσεων.

Παράλληλα, προβλέπονται πρόσθετες εγγυήσεις προστασίας των καταναλωτών, μεταξύ των οποίων και η προστασία από αποσύνδεση όσο βρίσκεται σε εξέλιξη προβλεπόμενη διαδικασία επίλυσης διαφοράς.

Νέοι κανόνες για τη διαθεσιμότητα ηλεκτρικού χώρου

Ιδιαίτερη σημασία για μηχανικούς, επενδυτές και φορείς ανάπτυξης ενεργειακών έργων έχουν οι προτεινόμενες αλλαγές στις διαδικασίες σύνδεσης με τα ηλεκτρικά δίκτυα.

Σύμφωνα με το ΥΠΕΝ, προβλέπεται ότι ο ΔΕΔΔΗΕ και ο ΑΔΜΗΕ θα δημοσιεύουν ανά τρίμηνο πληροφορίες σχετικά με τις διαθέσιμες δυνατότητες νέων συνδέσεων ανά περιοχή.

Η συστηματική δημοσιοποίηση των στοιχείων αυτών αποσκοπεί στη μεγαλύτερη διαφάνεια ως προς τη δυνατότητα πρόσβασης νέων εγκαταστάσεων στο δίκτυο.

Για τους μελετητές και τους επενδυτές φωτοβολταϊκών, συστημάτων αποθήκευσης και άλλων ενεργειακών εγκαταστάσεων, η ενημέρωση για τη διαθεσιμότητα ηλεκτρικού χώρου αποτελεί κρίσιμο στοιχείο του αρχικού σχεδιασμού.

Ωστόσο, η δημοσίευση διαθέσιμης χωρητικότητας δεν ισοδυναμεί με εξασφαλισμένη δυνατότητα σύνδεσης συγκεκριμένου έργου. Η τελική αξιολόγηση θα εξακολουθεί να εξαρτάται από τους εφαρμοστέους τεχνικούς και κανονιστικούς όρους.

Ψηφιακή υποβολή αιτήσεων σύνδεσης

Το σχέδιο νόμου προβλέπει επίσης την ψηφιοποίηση των διαδικασιών υποβολής αιτήσεων σύνδεσης.

Σύμφωνα με την επίσημη παρουσίαση, οι αιτήσεις θα υποβάλλονται αποκλειστικά ψηφιακά, ενώ οι ενδιαφερόμενοι θα ενημερώνονται για την πορεία τους εντός τριών μηνών από την υποβολή σχετικού αιτήματος, με επόμενη ενημέρωση ανά τρίμηνο.

Η αλλαγή αυτή στοχεύει στη βελτίωση της παρακολούθησης των αιτημάτων και στη μεγαλύτερη διαφάνεια των διαδικασιών.

Για τους μηχανικούς που αναλαμβάνουν την τεχνική προετοιμασία και παρακολούθηση αιτήσεων σύνδεσης, η εφαρμογή ενός τέτοιου πλαισίου μπορεί να επηρεάσει τον τρόπο οργάνωσης των φακέλων και την επικοινωνία με τους διαχειριστές.

Η ακριβής εφαρμογή των νέων διαδικασιών θα εξαρτηθεί από το τελικό νομοθετικό κείμενο και τις απαιτούμενες εκτελεστικές ή κανονιστικές πράξεις.

Ευέλικτες συνδέσεις σε περιοχές με περιορισμένη χωρητικότητα δικτύου

Το ΥΠΕΝ περιλαμβάνει στο νομοσχέδιο προβλέψεις για ευέλικτες συνδέσεις με το ηλεκτρικό δίκτυο.

Η προσέγγιση αυτή αποσκοπεί στην καλύτερη αξιοποίηση της υφιστάμενης υποδομής, ιδίως σε περιοχές όπου η διαθέσιμη χωρητικότητα είναι περιορισμένη.

Οι ευέλικτες συνδέσεις μπορούν να επιτρέπουν την πρόσβαση νέων εγκαταστάσεων στο δίκτυο υπό συγκεκριμένους τεχνικούς και λειτουργικούς περιορισμούς, αντί να απαιτείται σε κάθε περίπτωση η προηγούμενη ολοκλήρωση όλων των έργων ενίσχυσης.

Για την αξιολόγηση τέτοιων συνδέσεων αποκτούν ιδιαίτερη σημασία η δυνατότητα περιορισμού της έγχυσης ισχύος, η παρακολούθηση των συνθηκών λειτουργίας και η συμβατότητα με τις απαιτήσεις των διαχειριστών.

Οι ειδικοί όροι εφαρμογής θα πρέπει να εξεταστούν στο τελικό θεσμικό πλαίσιο.

Αυτοκατανάλωση και κοινή χρήση ηλεκτρικής ενέργειας

Σημαντικό μέρος των προτεινόμενων παρεμβάσεων αφορά τη δυνατότητα ενεργότερης συμμετοχής των καταναλωτών στην παραγωγή και χρήση ηλεκτρικής ενέργειας.

Το ΥΠΕΝ επιδιώκει να ενισχύσει τις δυνατότητες αυτοκατανάλωσης και κοινής χρήσης ενέργειας, καθώς και τη συμμετοχή μικρομεσαίων επιχειρήσεων, πολιτών και δημόσιων φορέων στην ενεργειακή μετάβαση.

Η κατεύθυνση αυτή συνδέεται με την ανάπτυξη αποκεντρωμένων ενεργειακών συστημάτων και την αξιοποίηση παραγωγής από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.

Για τον τεχνικό κλάδο, οι σχετικές ρυθμίσεις παρουσιάζουν ενδιαφέρον σε εφαρμογές όπως φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις σε κτίρια, ενεργειακές κοινότητες και συστήματα παραγωγής και κατανάλωσης ενέργειας σε επιχειρηματικές εγκαταστάσεις.

Παράλληλα, προβλέπεται ενίσχυση των αρμοδιοτήτων της ΡΑΑΕΥ για την αντιμετώπιση αδικαιολόγητων εμποδίων στην αυτοκατανάλωση και στην κοινή χρήση ενέργειας.

Ενίσχυση της εποπτείας της αγοράς

Το σχέδιο νόμου περιλαμβάνει επίσης ρυθμίσεις που αφορούν τη διαχείριση κινδύνων από τους προμηθευτές ηλεκτρικής ενέργειας και την εποπτεία της αγοράς.

Οι παρεμβάσεις συνδέονται με τη μεταρρύθμιση του ευρωπαϊκού σχεδιασμού της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, η οποία επιδιώκει να περιορίσει την έκθεση καταναλωτών και επιχειρήσεων στις έντονες διακυμάνσεις των βραχυπρόθεσμων τιμών.

Στο πλαίσιο αυτό, η Οδηγία (ΕΕ) 2024/1711 εισάγει πρόσθετες απαιτήσεις για την προστασία των καταναλωτών και τη λειτουργία της αγοράς.

Η ενσωμάτωσή της στο εθνικό δίκαιο αποτελεί βασικό αντικείμενο του υπό διαβούλευση σχεδίου νόμου.

Χωροταξικές και περιβαλλοντικές διατάξεις

Παρότι ο βασικός κορμός του νομοσχεδίου αφορά την αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, το ΥΠΕΝ έχει ανακοινώσει ότι περιλαμβάνονται και πρόσθετες διατάξεις χωροταξικού και περιβαλλοντικού χαρακτήρα.

Το συγκεκριμένο σκέλος παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για πολιτικούς μηχανικούς, αρχιτέκτονες, τοπογράφους και περιβαλλοντικούς μελετητές.

Η αξιολόγηση των επιμέρους ρυθμίσεων απαιτεί εξέταση των συγκεκριμένων άρθρων και σύγκριση με το υφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο.

Επομένως, δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι προκύπτουν νέες άμεσα εφαρμοστέες πολεοδομικές ή περιβαλλοντικές υποχρεώσεις μόνο από την ανακοίνωση του Υπουργείου ή τη λήξη της προθεσμίας διαβούλευσης.

Τι ακολουθεί μετά τη δημόσια διαβούλευση

Μετά την παρέλευση της προβλεπόμενης προθεσμίας, το Υπουργείο μπορεί να αξιολογήσει τις παρατηρήσεις που υποβλήθηκαν και να προχωρήσει σε τροποποιήσεις του σχεδίου νόμου πριν από την κατάθεσή του στη Βουλή.

Τα επόμενα κρίσιμα στάδια είναι η οριστικοποίηση του νομοσχεδίου, η κατάθεσή του προς κοινοβουλευτική επεξεργασία, η ενδεχόμενη ψήφισή του και η δημοσίευση του τελικού νόμου στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.

Για τους μηχανικούς και τις επιχειρήσεις του ενεργειακού κλάδου, ιδιαίτερη σημασία θα έχει η παρακολούθηση τυχόν αλλαγών μεταξύ του κειμένου της διαβούλευσης και του τελικού νομοσχεδίου.

Αντίστοιχα, θα πρέπει να εξεταστούν οι μεταβατικές διατάξεις, οι ημερομηνίες εφαρμογής και οι εξουσιοδοτήσεις για την έκδοση μεταγενέστερων κανονιστικών πράξεων.

Η λήξη της δημόσιας διαβούλευσης σηματοδοτεί, συνεπώς, ένα ακόμη στάδιο στη διαδικασία διαμόρφωσης του νέου θεσμικού πλαισίου, χωρίς να συνεπάγεται ότι οι προτεινόμενες αλλαγές έχουν ήδη τεθεί σε ισχύ.

Πηγές

1. Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, 10 Οκτωβρίου 2026, «Τι προβλέπει το νομοσχέδιο του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας για την αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, τη χωροταξία και το περιβάλλον». https://ypen.gov.gr/ti-provlepei-to-nomoschedio-tou-ypourgeiou-perivallontos-kai-energeias-gia-tin-agora-ilektrikis-energeias-ti-chorotaxia-kai-to-perivallon/
2. OpenGov – Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, πλατφόρμα δημόσιων διαβουλεύσεων. https://www.opengov.gr/ypen/
3. Ευρωπαϊκή Ένωση, Οδηγία (ΕΕ) 2024/1711 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, 13 Ιουνίου 2024. https://eur-lex.europa.eu/eli/dir/2024/1711/oj

---