Σε μια περίοδο κατά την οποία η Lamda Development έχει προχωρήσει σημαντικά στην υλοποίηση της επένδυσης στο Ελληνικό, αλλά εξακολουθεί να βρίσκεται αντιμέτωπη με κρίσιμες εκκρεμότητες, δρομολογείται η αλλαγή στη διοίκησή της.
Έπειτα από 17 χρόνια στο τιμόνι της εταιρείας, ο Οδυσσέας Αθανασίου ετοιμάζεται να αποχωρήσει από τη θέση του διευθύνοντος συμβούλου, έχοντας συνδέσει τη θητεία του με την επέκταση των δραστηριοτήτων της Lamda και κυρίως με την ανάληψη της μεγαλύτερης αστικής ανάπλασης της χώρας. Η επένδυση έχει πλέον αποκτήσει σαφή κατασκευαστική υπόσταση, με σημαντικά έργα να βρίσκονται σε προχωρημένο στάδιο και τις πρώτες παραδόσεις να πλησιάζουν. Ωστόσο, η τήρηση των χρονοδιαγραμμάτων, οι καθυστερήσεις που έχουν ήδη ενεργοποιήσει συμβατικές ρήτρες αποζημίωσης αγοραστών, η ολοκλήρωση των υποδομών και του Μητροπολιτικού Πάρκου, καθώς και η εκκρεμής συμφωνία των 450 εκατ. ευρώ με την ION του Αντρέα Πινιατάρο, παραμένουν ζητήματα που θα απασχολήσουν την επόμενη διοίκηση.
Σύμφωνα με πληροφορίες, τη θέση του Οδυσσέα Αθανασίου αναμένεται να αναλάβει η Εύη Κωστάκη, πρώην οικονομική διευθύντρια του ελβετικού τραπεζικού ομίλου Julius Baer. Οι αλλαγές δεν έχουν ακόμη επιβεβαιωθεί επισήμως, με το ενδιαφέρον να στρέφεται στην προγραμματισμένη ενημέρωση της εταιρείας τη Δευτέρα 26 Οκτωβρίου.
Η παρακαταθήκη της 17ετίας
Ο Οδυσσέας Αθανασίου ανέλαβε τη διοίκηση της Lamda Development το 2009, όταν η ελληνική οικονομία εισερχόταν στη βαθιά δημοσιονομική κρίση. Τότε, η βασική δραστηριότητα του ομίλου επικεντρωνόταν στα εμπορικά κέντρα The Mall Athens, Golden Hall και Mediterranean Cosmos. Στα χρόνια που ακολούθησαν, η εταιρεία διατήρησε και ενίσχυσε την παρουσία της στον συγκεκριμένο κλάδο, διευρύνοντας το χαρτοφυλάκιό της με την εξαγορά, τον Αύγουστο του 2022, του εκπτωτικού χωριού McArthurGlen στα Σπάτα, το οποίο μετονομάστηκε σε Designer Outlet Athens.
Η πορεία του Ελληνικού δεν υπήρξε ευθύγραμμη. Από τον διαγωνισμό του 2014 μέχρι την κατασκευαστική εκκίνηση μεσολάβησαν πολυετείς διαδικασίες, αδειοδοτικές εκκρεμότητες και σημαντικές αλλαγές στον σχεδιασμό. Σήμερα, ωστόσο, στην έκταση του πρώην αεροδρομίου βρίσκονται σε εξέλιξη δεκάδες επιμέρους έργα, με τον Riviera Tower να έχει φτάσει στο τελικό του ύψος, οικιστικά συγκροτήματα να κατασκευάζονται και τις πρώτες μεγάλες αθλητικές εγκαταστάσεις να έχουν παραδοθεί.
Η εμπορική ανταπόκριση έχει επίσης δημιουργήσει σημαντικά οικονομικά μεγέθη. Οι σωρευτικές εισπράξεις από κατοικίες και συναλλαγές οικοπέδων είχαν φτάσει τα 1,83 δισ. ευρώ έως το τέλος Αυγούστου του 2026, ενώ η εταιρεία εκτιμά ότι θα ανέλθουν στα 2,08 δισ. ευρώ μέχρι το τέλος της χρονιάς. Παράλληλα, οι επενδυτικές δαπάνες για κτίρια και υποδομές έχουν ξεπεράσει τα 1,2 δισ. ευρώ, αποτυπώνοντας την κλίμακα του κατασκευαστικού προγράμματος.
Η πρόκληση πλέον είναι διαφορετική. Η εμπορική επιτυχία των πρώτων οικιστικών αναπτύξεων πρέπει να συνοδευτεί από την έγκαιρη ολοκλήρωση των έργων, ώστε οι πωλήσεις και οι εισπράξεις να μετατραπούν σε παραδόσεις κατοικιών και σε μια λειτουργική νέα αστική περιοχή.
Το Μητροπολιτικό Πάρκο και οι υποδομές
Ένα από τα σημαντικότερα ανοιχτά ζητήματα αφορά το Μητροπολιτικό Πάρκο, έκτασης περίπου 2 εκατ. τετραγωνικών μέτρων. Η παράδοση της πρώτης φάσης του Sports Park, συνολικής έκτασης περίπου 287 στρεμμάτων, αποτελεί ένα ουσιαστικό ορόσημο, καθώς για πρώτη φορά ένα μεγάλο τμήμα της ανάπλασης αποκτά συγκεκριμένη λειτουργία και αποδίδεται σταδιακά προς χρήση. Ωστόσο, η συνολική εικόνα του Μητροπολιτικού Πάρκου απέχει ακόμη από την τελική μορφή που προβλέπει ο σχεδιασμός. Το μεγαλύτερο μέρος της έκτασης παραμένει σε διαφορετικά στάδια ανάπτυξης, ενώ συνεχίζονται οι εργασίες για τη λίμνη, τις φυτεύσεις, τις διαδρομές πεζών και ποδηλάτων και τους υπόλοιπους κοινόχρηστους χώρους. Ο στόχος για την απόδοση περίπου του 40%-50% του πάρκου μέσα στο 2027 αποτελεί ένα σημαντικό ορόσημο, η επίτευξη του οποίου θα επηρεάσει άμεσα την εικόνα της ανάπλασης κατά την εγκατάσταση των πρώτων κατοίκων.
Στο μεταξύ, η Lamda επιχειρεί να επιταχύνει το πρόγραμμα υποδομών, το οποίο αποτελεί προϋπόθεση για τη λειτουργία των νέων οικιστικών γειτονιών. Σύμφωνα με την τελευταία ενημέρωση των αναλυτών, οι δαπάνες για υποδομές αυξήθηκαν κατά 52% σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του προηγούμενου έτους. Πρόκειται για αύξηση των δαπανών λόγω της εντατικοποίησης των εργασιών και όχι για αντίστοιχη αύξηση του συνολικού προϋπολογισμού των έργων. Η κατασκευή των δικτύων ύδρευσης, αποχέτευσης, ηλεκτροδότησης και τηλεπικοινωνιών, καθώς και του εσωτερικού οδικού δικτύου, βρίσκεται σε εξέλιξη. Σε ορισμένα από αυτά τα έργα έχουν καταγραφεί καθυστερήσεις, με τη διοίκηση να έχει αναφερθεί στις τεχνικές προσαρμογές και στις απαιτήσεις των αρμόδιων δημόσιων φορέων.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η υπογειοποίηση της λεωφόρου Ποσειδώνος, μήκους περίπου 1,3 χιλιομέτρων. Παρότι οι βασικές εκσκαφές και οι εργασίες σκυροδέτησης έχουν ολοκληρωθεί σε ποσοστό περίπου 96%, απομένουν οι ηλεκτρομηχανολογικές εγκαταστάσεις, οι τελικές οδικές διαμορφώσεις και οι διαδικασίες που απαιτούνται για την παράδοση του έργου στην κυκλοφορία.
Ο Riviera Tower, οι καθυστερήσεις και η κερδοφορία
Στο οικιστικό σκέλος, ο Riviera Tower αποτελεί το πιο αναγνωρίσιμο έργο του Ελληνικού, αλλά και ένα από τα πιο απαιτητικά από οικονομική και κατασκευαστική άποψη. Ο ουρανοξύστης έχει φτάσει στο τελικό ύψος των 200 μέτρων, με τη συνολική κατασκευαστική πρόοδο να εκτιμάται περίπου στο 70%. Η ολοκλήρωσή του, ωστόσο, έχει μετατεθεί στο 2027, καθώς απομένουν οι εργασίες στις όψεις, στις ηλεκτρομηχανολογικές εγκαταστάσεις και στους εσωτερικούς χώρους.
Πέρα από τις καθυστερήσεις, ο Riviera Tower αποτελεί πρόκληση για τη Lamda Development και σε επίπεδο κερδοφορίας. Παρότι οι κατοικίες του έχουν σχεδόν εξαντληθεί, το συγκεκριμένο έργο αποφέρει στην εταιρεία μικρότερο ποσοστό κέρδους σε σχέση με τις υπόλοιπες οικιστικές αναπτύξεις του Ελληνικού. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα, όσο προχωρά η κατασκευή και καταγράφονται στα οικονομικά αποτελέσματα τα αντίστοιχα έσοδα και κέρδη, να περιορίζεται το συνολικό περιθώριο κέρδους από τις πωλήσεις κατοικιών. Η διοίκηση εκτιμά, πάντως, ότι η επίδραση αυτή θα περιοριστεί σταδιακά, καθώς θα αυξάνεται η συμμετοχή της Little Athens, όπου τα προβλεπόμενα περιθώρια κέρδους διαμορφώνονται κοντά στο 30%.
Στο μεταξύ, οι καθυστερήσεις στις παραδόσεις κατοικιών έχουν αρχίσει να δημιουργούν και συμβατικές υποχρεώσεις αποζημίωσης των αγοραστών. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση των Cove Residences, όπου η προθεσμία παράδοσης έληξε στις 31 Αυγούστου 2026. Σύμφωνα με τους όρους των συμβάσεων, προβλέπεται αποζημίωση με ετήσιο ποσοστό 4% επί των ποσών που έχουν ήδη καταβληθεί από τους αγοραστές για τους πρώτους έξι μήνες καθυστέρησης, ενώ στη συνέχεια το ποσοστό αυξάνεται στο 8%. Η Lamda έχει αναφέρει ότι έχει σχηματίσει σχετικές προβλέψεις για την κάλυψη του κόστους. Η ενεργοποίηση των ρητρών, πάντως, αναδεικνύει τις οικονομικές συνέπειες που μπορεί να έχουν οι μεταθέσεις των χρονοδιαγραμμάτων, ιδιαίτερα καθώς η εταιρεία προετοιμάζεται για τις πρώτες μαζικές παραδόσεις κατοικιών μέσα στο 2027.
Στον αντίποδα, η Little Athens εμφανίζει υψηλότερη αναμενόμενη κερδοφορία, με τη διοίκηση να τοποθετεί το περιθώριο κέρδους των υφιστάμενων οικιστικών αναπτύξεων κοντά στο 30%. Η συνεισφορά της, ωστόσο, δεν έχει ακόμη αποτυπωθεί πλήρως στα αποτελέσματα, καθώς τα έσοδα και τα κέρδη αναγνωρίζονται ανάλογα με την πρόοδο των πωλήσεων και των κατασκευών. Η εταιρεία έχει παρουσιάσει μέχρι σήμερα 1.065 κατοικίες, ενώ σχεδιάζει να διαθέσει περίπου 50 επιπλέον και στη συνέχεια άλλες 200, ώστε η πρώτη οικιστική φάση να προσεγγίσει τις 1.300 κατοικίες. Στο πρόγραμμα περιλαμβάνεται και το The Courtyards, με 324 κατοικίες σε 11 κτίρια και προβλεπόμενη παράδοση το 2030.
Οι εμπορικές αναπτύξεις και το επόμενο κύμα έργων
Στο εμπορικό μέτωπο, η Riviera Galleria και η μαρίνα Αγίου Κοσμά βρίσκονται πλησιέστερα στην ολοκλήρωση. Οι κατασκευαστικές εργασίες προγραμματίζεται να ολοκληρωθούν μέσα στο πρώτο ή το δεύτερο τρίμηνο του 2027, ενώ η λειτουργία της Riviera Galleria τοποθετείται στο δεύτερο εξάμηνο της ίδιας χρονιάς.
Σε μεταγενέστερο στάδιο βρίσκονται το The Ellinikon Mall, με ορίζοντα ολοκλήρωσης το 2029, και το ολοκληρωμένο τουριστικό συγκρότημα με καζίνο που αναπτύσσουν η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ και η Hard Rock. Παράλληλα, προχωρούν τα σχέδια για τις ξενοδοχειακές αναπτύξεις, τις εκπαιδευτικές εγκαταστάσεις και τις επενδύσεις τρίτων, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται τα έργα του Γιώργου Προκοπίου και τα παραλιακά θέρετρα που σχεδιάζονται στην έκταση.
Η εξέλιξη των συγκεκριμένων έργων θα καθορίσει τη μελλοντική λειτουργία του Ελληνικού, καθώς θα δημιουργήσει νέες δραστηριότητες και πηγές εσόδων πέρα από τις πωλήσεις κατοικιών.
Η συμφωνία με την ION και οι ανοιχτές διαπραγματεύσεις
Στα σημαντικότερα ανοιχτά επιχειρηματικά μέτωπα περιλαμβάνεται η συμφωνία των 450 εκατ. ευρώ με την ION του Αντρέα Πινιατάρο, η οποία αφορά την απόκτηση γης για τη δημιουργία Διεθνούς Κέντρου Έρευνας και Καινοτομίας.
Όπως υποστηρίζουν πρόσωπα από το περιβάλλον του Ιταλού επιχειρηματία, το βασικό ζήτημα δεν περιορίζεται στο τίμημα, αλλά αφορά κυρίως τις υποχρεώσεις που θα αναλάβει η Lamda ως προς την παράδοση των εκτάσεων και την υλοποίηση των απαραίτητων υποδομών. Η πλευρά Πινιατάρο επιδιώκει σαφείς δεσμεύσεις και δικλίδες ασφαλείας για την περίπτωση καθυστερήσεων.
Το επενδυτικό σχέδιο, συνολικού ύψους άνω του 1,5 δισ. ευρώ, προβλέπει 50.000 τετραγωνικά μέτρα γραφείων, αμφιθέατρο 1.000 θέσεων και έως 200.000 τετραγωνικά μέτρα κατοικιών, με στόχο τη φιλοξενία περίπου 2.000 επαγγελματιών από 44 χώρες.
Η Lamda έχει επιβεβαιώσει ότι οι διαπραγματεύσεις συνεχίζονται, με στόχο την ολοκλήρωση της συναλλαγής μέσα στο τέταρτο τρίμηνο του 2026, εφόσον επιλυθούν τα εμπορικά ζητήματα που παραμένουν ανοιχτά. Η Lamda έχει βέβαια καταστήσει σαφές ότι διαθέτει εναλλακτικά σχέδια αξιοποίησης των συγκεκριμένων εκτάσεων, εφόσον η συναλλαγή δεν ολοκληρωθεί. Ωστόσο, η συμφωνία με την ION θα είχε ιδιαίτερη σημασία, όχι μόνο λόγω του τιμήματος, αλλά και επειδή θα προσέθετε έναν μεγάλο επιχειρηματικό και τεχνολογικό πόλο στο Ελληνικό.
Οι χρηματοδοτικές ανάγκες και η νέα διοίκηση
Η νέα διοίκηση θα παραλάβει μια εταιρεία με σημαντικές εισπράξεις, αλλά και υψηλές χρηματοδοτικές ανάγκες. Για το 2026, οι κεφαλαιουχικές δαπάνες εκτιμώνται σε περίπου 600 εκατ. ευρώ, όσο και οι αναμενόμενες εισπράξεις της χρονιάς. Παράλληλα, περίπου 700 εκατ. ευρώ αναμένεται να εισπραχθούν έως το 2028-2029 από ακίνητα που έχουν ήδη διατεθεί σε αγοραστές.
Στο χρηματοοικονομικό πεδίο, η Lamda έχει περιορίσει την έκθεσή της στις διακυμάνσεις των επιτοκίων, έχοντας αντλήσει συνολικά 850 εκατ. ευρώ μέσω δύο ομολογιακών εκδόσεων με σταθερό επιτόκιο 4%. Επιπλέον, περίπου το 80% του υφιστάμενου δανεισμού της καλύπτεται από σταθερά επιτόκια ή συμβάσεις αντιστάθμισης επιτοκιακού κινδύνου.
Η διαφαινόμενη επιλογή της Εύης Κωστάκη για τη θέση της διευθύνουσας συμβούλου συνδέεται με αυτή τη νέα περίοδο. Η πρώην Group CFO της Julius Baer διαθέτει πολυετή εμπειρία στη χρηματοοικονομική διοίκηση, στη διαχείριση επενδύσεων και στον εταιρικό σχεδιασμό. Έχει εργαστεί στις Morgan Stanley Asset Management και Merrill Lynch Investment Managers, ενώ στην Ελλάδα έχει περάσει από τη Eurobank και την Εθνική Τράπεζα. Το 2013 εντάχθηκε στη Julius Baer και το 2022 ανέλαβε τη θέση της οικονομικής διευθύντριας του ελβετικού ομίλου.
Η διαδοχή συμπίπτει με τη μετάβαση του Ελληνικού σε μια ιδιαίτερα απαιτητική φάση, κατά την οποία το ζητούμενο δεν θα είναι μόνο η συνέχιση της κατασκευαστικής δραστηριότητας, αλλά και η σταδιακή παράδοση ολοκληρωμένων έργων, η λειτουργία των πρώτων νέων γειτονιών και η διασφάλιση της οικονομικής βιωσιμότητας της επένδυσης.
