Δέκα μήνες έχουν περάσει από τη νομοθέτηση των ενεργειακών κοινοτήτων και ήδη έχουν συγκροτηθεί σε αρκετές περιφέρειες της Ελλάδας, ενώ πολίτες και δήμοι στη χώρα μας σχεδιάζουν τη συγκρότηση νέων ενεργειακών κοινοτήτων.
Ωστόσο, παραμένουν ανοιχτά ζητήματα τα οποία θα πρέπει να ρυθμιστούν και να λυθούν, ώστε τα επόμενα χρόνια να μπορέσουν οι ενεργειακές κοινότητες να αναπτυχθούν σε μεγαλύτερο βαθμό. Ένα από τα ζητήματα τα οποία απασχολούν, σε πρώτη φάση, τα μέλη των ενεργειακών κοινοτήτων είναι η αναζήτηση κεφαλαίων. Από το νόμο υπάρχει η πρόβλεψη για παροχή χρηματοδότησης μέσω ΕΣΠΑ, ωστόσο, μέχρι σήμερα δεν έχει υπάρξει κάποιο συγκεκριμένο σχέδιο. Δεύτερο ζήτημα αποτελεί ο κορεσμός των δικτύων. Επίσης, σημαντικό πρόβλημα είναι η απαγόρευση της εγκατάστασης φωτοβολταϊκών σε γη υψηλής παραγωγικότητας.
Τα παραπάνω ζητήματα αναδείχτηκαν από μέλη ενεργειακών κοινοτήτων, κατά τη διάρκεια εκδήλωσης που πραγματοποίησαν η ΚΟΙΝΣΕΠ Άνεμος Ανανέωσης, η Αναπτυξιακή Καρδίτσας, το Δίκτυο ΚΟΙΝΣΕΠ Κεντρικής Μακεδονίας, το Κέντρο Εργάνη, το Impact Hub Athens και το Ίδρυμα Χάινριχ Μπελ Ελλάδας, με θέμα: «Δημιουργία ενεργειακών κοινοτήτων: Καλές πρακτικές και προκλήσεις». Παράλληλα, η γραφειοκρατία, η απουσία κεντρικής ενημέρωσης, η δυσπιστία της κοινωνίας σε κάθε μορφή συνεταιρισμού αποτελούν εξίσου βασικά προβλήματα για τα μέλη ενεργειακών κοινοτήτων, σύμφωνα με τα όσα υποστήριξε στην εκδήλωση η κα Κυριακή Μεταξά από το ίδρυμα Χάινριχ Μπελ Ελλάδας, λαμβάνοντας υπόψη σχετικά στοιχεία.
Σε ό,τι αφορά την χρηματοδότηση ακούστηκαν ενδιαφέρουσες απόψεις, όπως, η αναζήτησή της από συνεταιριστικές τράπεζες. Περεταίρω ώθηση, όμως, αναμένεται να δοθεί από την προκήρυξη ενός προγράμματος 15 εκατ. ευρώ, το οποίο προανήγγειλε την περασμένη εβδομάδα ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Γιώργος Σταθάκης. Μιλώντας στην ίδια εκδήλωση ο κ. Δημήτρης Τσέκερης από το ΥΠΕΝ, διευκρίνισε πως η χρηματοδότηση θα φορά μόνο ενεργειακές κοινότητες και μόνο έργα ΑΠΈ. Παραμένει, βέβαια ερώτημα πότε και με ποιον τρόπο θα κατανεμηθεί αυτό το κονδύλι. Παράλληλα, ο κ. Τσέκερης ανέφερε πως έχει ανοίξει η συζήτηση σε σχέση με τους περιορισμούς που θέτει η γη υψηλής παραγωγικότητας. Αξίζει να σημειωθεί, πως σε ό,τι έχει να κάνει με το πρόβλημα του κορεσμού στα δίκτυα, σύμφωνα με τα όσα είπε πρόσφατα ο υπουργός Ενέργειας, το 2019 θα ολοκληρωθούν οι υποδομές των δικτύων που θα άρουν το πρόβλημα.
Μέχρι στιγμής πάντως έχουν καταγραφεί αρκετές πρωτοβουλίες ενεργειακών κοινοτήτων, ανά την Ελλάδα, με πιο πρόσφατη τη δημιουργία αγροτικής ενεργειακής κοινότητας στη Θεσσαλία. Η δημιουργία μάλιστα ενεργειακών κοινοτήτων στην ύπαιθρο θα βοηθήσει να μειωθεί το κόστος σε ενέργεια, το οποίο δαπανούν σε ετήσια βάση οι αγρότες.
Στην Ευρώπη το ερώτημα εάν μπορούν οι καταναλωτές να παράγουν δική τους ενέργεια, έχει απαντηθεί εδώ και αρκετά χρόνια. Αρκετές πρωτοβουλίες έχουν παρατηρηθεί, ιδίως στη Βόρεια Ευρώπη, με τη δημιουργία αιολικών και φωτοβολταικών σταθμών, με σκοπό τη μείωση του ενεργειακού κόστους. Μάλιστα σε έρευνα που έκανε η Συμμαχία για την ενέργεια των πολιτών στην Γερμανία και που παρουσίασε στο πλαίσιο ενός ένθετου με θέμα το παρόν και το μέλλον την ενέργειας των πολιτών, τέσσερις είναι οι βασικοί παράγοντες για την ανάπτυξη των κοινοτήτων: η δυνατότητα στη συμμετοχή στις ενεργειακές κοινότητες, η οικονομική αποδοτικότητα της πρωτοβουλίας, η χρηστικότητα τους και η απόκτηση δυνατοτήτων και γνώσεων για τη διάδοσή τους. Η έρευνα μεταφράστηκε από το Ίδρυμα Χάινριχ Μπελ Ελλάδας, το 2017.
