Σε μια προσπάθεια να δώσει ώθηση στη νεοπαγή αλλά προς το παρόν πολύ μικρή αγορά υδρογόνου, η Ε.Ε. διαθέτει δισεκατομμύρια ευρώ για τη χρηματοδότηση διασυνοριακών υποδομών μεταφοράς του καυσίμου του μέλλοντος, όπως πολλοί θεωρούν το υδρογόνο.
Περιβαλλοντικές οργανώσεις αμφισβητούν, όμως, τη χρησιμότητα αυτών των υποδομών και τη βιωσιμότητά τους, εκφράζουν φόβους ότι πολλές από αυτές δεν θα λειτουργήσουν ποτέ και βλέπουν αντιθέτως πολλά από αυτά τα έργα να διαιωνίζουν τη χρήση ορυκτών καυσίμων.
Τον επόμενο μήνα πρόκειται να πραγματοποιηθεί δημοπρασία της Ε.Ε. για έργα υδρογόνου με προβλεπόμενες επιδοτήσεις 800 εκατ. ευρώ. Θα είναι ανεξάρτητη από τον προϋπολογισμό των 5,8 δισ. ευρώ που προβλέπει το πρόγραμμα σύνδεσης υποδομών ενέργειας (Connecting Europe Facility) για την περίοδο 2021-2027. Σύμφωνα με σχετικό έγγραφο εργασίας που διέρρευσε στο Bloomberg, η Ε.Ε. εξετάζει αυτή την εποχή 149 «σχέδια κοινού ενδιαφέροντος», εκ των οποίων τα μισά αφορούν την υποστήριξη διασυνοριακών συνδέσεων υδρογόνου και γενικότερα υποδομών για τη χρήση και τη μεταφορά υδρογόνου.
Οπως υπογραμμίζει ο Αρχούν Φλορά, υπεύθυνος θεμάτων Ευρώπης στο Ινστιτούτο Ενεργειακών Οικονομικών και Χρηματοοικονομικών Αναλύσεων, «η Ε.Ε. σχεδιάζει να δαπανήσει δεκάδες δισ. ευρώ από χρήματα των φορολογουμένων για την κατασκευή μεγάλων και φιλόδοξων σχεδίων υδρογόνου, μολονότι επικρατεί αβεβαιότητα σε σχέση με την προσφορά, τη ζήτηση και τις τιμές του υδρογόνου στο μέλλον». Ο ίδιος τονίζει πως αυτές οι αβέβαιες ως προς το μέλλον τους δαπάνες της Ε.Ε. «προδίδουν πως τα σχέδιά της για τις υποδομές υδρογόνου έχουν γίνει στην τύχη, χωρίς μελέτη και χωρίς σχεδιασμό».
Το πράσινο υδρογόνο, εκείνο δηλαδή που παράγεται με τη χρήση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και χωρίς καθόλου εκπομπές ρύπων, συγκαταλέγεται στους σημαντικότερους πυλώνες των σχεδίων της Ε.Ε. για τη μείωση των εκπομπών καυσαερίων μέσα στη δεκαετία. Στόχος της Ε.Ε. είναι να διασφαλίσει μέχρι το 2030 συνολικά 20 εκατ. τόνους υδρογόνου είτε από δική της παραγωγή είτε από εισαγωγές. Στο μεταξύ, όμως, οι πολέμιοι των σχεδίων αυτών εκφράζουν φόβους πως για να λειτουργήσουν οι υποδομές μεταφοράς του καυσίμου θα απαιτηθεί χρήση φυσικού αερίου με αποτέλεσμα να παρατείνονται και οι εκπομπές καυσαερίων στην Ε.Ε. Εξάλλου, μόνον το 10% των σχεδίων της Ε.Ε. επικεντρώνεται αποκλειστικά και μόνον στο πράσινο υδρογόνο, σύμφωνα με αναλυτές της περιβαλλοντικής οργάνωσης Food & Water Action Europe. Επί του παρόντος η αγορά του καθαρού υδρογόνου είναι πάρα πολύ μικρή ακόμη και σε παγκόσμιο επίπεδο καθώς η παραγωγή του καυσίμου μόνον με ανανεώσιμες πηγές ενέργειας είναι πολύ πιο δαπανηρή από την παραγωγή του «γκρίζου» υδρογόνου που παράγεται με τη χρήση ορυκτών καυσίμων. Οι επιδοτήσεις στην παραγωγή ενέργειας και ειδικότερα στα ορυκτά καύσιμα έχουν αυξηθεί σημαντικά μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, καθώς οι περισσότερες χώρες έθεσαν σε προτεραιότητα την ενεργειακή τους ασφάλεια έναντι της στροφής στην πράσινη ενέργεια.
Οταν όμως πρόκειται για επιδοτήσεις στα ορυκτά καύσιμα, η πολιτική αυτή έρχεται σε σύγκρουση με τον στόχο που έχει θέσει η Ε.Ε. να επιτύχει οικονομία με μηδενικό αποτύπωμα άνθρακα μέχρι το 2050. Ερχεται, άλλωστε, σε κάθετη σύγκρουση με το σχέδιο της Ε.Ε. να απευθύνει στον υπόλοιπο κόσμο έκκληση από το βήμα της διεθνούς συνόδου για το κλίμα ώστε να καταργήσουν οι χώρες τις επιδοτήσεις στα ορυκτά καύσιμα. Το έγγραφο της έκκλησης αναφέρει μεταξύ άλλων ότι πρόκειται να υποβληθεί στα αρμόδια όργανα της Ε.Ε. για επιδότηση ένα σχέδιο σύνδεσης υδρογόνου ανάμεσα στην Ισπανία και τη Γαλλία, συγκεκριμένα ο αγωγός Μπαρ-Μαρ από τη Βαρκελώνη έως τη Μασσαλία. Το έγγραφο τονίζει ότι πρόκειται για διασυνοριακό σχέδιο καίριας σημασίας για τη μετάβαση στην πράσινη οικονομία.
