Σημαντική ενίσχυση της ευρωπαϊκής χρηματοδότησης για ενεργειακές και μεταφορικές υποδομές προτείνουν οι αρμόδιες επιτροπές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, οι οποίες ενέκριναν στις 10 Νοεμβρίου 2026 τη θέση τους για το νέο πρόγραμμα «Συνδέοντας την Ευρώπη» (Connecting Europe Facility – CEF) της περιόδου 2028–2034. Η πρόταση προβλέπει συνολικό προϋπολογισμό 91,28 δισ. ευρώ, από τα οποία 33,53 δισ. ευρώ προορίζονται για τον τομέα της ενέργειας, με προτεραιότητα στις διασυνοριακές ηλεκτρικές διασυνδέσεις, την αναβάθμιση των ενεργειακών δικτύων και την ανάπτυξη υποδομών ανανεώσιμων και χαμηλών εκπομπών ενέργειας.
Η νέα κοινοβουλευτική θέση ενισχύει κατά περίπου 9,86 δισ. ευρώ την αρχική πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οποία είχε προβλέψει συνολικό προϋπολογισμό 81,42 δισ. ευρώ για την επόμενη επταετία.
Οι Επιτροπές Βιομηχανίας, Έρευνας και Ενέργειας (ITRE) και Μεταφορών και Τουρισμού (TRAN) ενέκριναν το σχετικό κείμενο με 101 ψήφους υπέρ, μία κατά και 17 αποχές.
Η πρωτοβουλία εντάσσεται στις διαπραγματεύσεις για το επόμενο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και επιδιώκει να ενισχύσει τη χρηματοδότηση στρατηγικών έργων που συνδέουν τα κράτη μέλη, υποστηρίζουν την ενεργειακή μετάβαση και βελτιώνουν την ασφάλεια των κρίσιμων υποδομών.
Στα 91,28 δισ. ευρώ ο προτεινόμενος προϋπολογισμός
Το Connecting Europe Facility αποτελεί ένα από τα βασικά χρηματοδοτικά εργαλεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την ανάπτυξη διευρωπαϊκών δικτύων μεταφορών και ενέργειας.
Για την περίοδο 2028–2034, οι ευρωβουλευτές προτείνουν αύξηση των διαθέσιμων πόρων και σαφέστερη κατανομή τους σε τρεις διακριτούς τομείς.
| Τομέας | Πρόταση Ευρωπαϊκής Επιτροπής | Θέση κοινοβουλευτικών επιτροπών |
|---|---|---|
| Μεταφορές | 33,9 δισ. € | 37,96 δισ. € |
| Στρατιωτική κινητικότητα | 17,6 δισ. € | 19,78 δισ. € |
| Ενεργειακές υποδομές | 29,9 δισ. € | 33,53 δισ. € |
| Σύνολο | 81,42 δισ. € | 91,28 δισ. € |
Τα ποσά αποτυπώνονται σε τρέχουσες τιμές, σύμφωνα με την παρουσίαση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.
Η μεγαλύτερη έμφαση δίνεται στη χρηματοδότηση έργων που προσφέρουν ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία, ιδιαίτερα εκείνων που συνδέουν διαφορετικά κράτη μέλη και ενισχύουν την ολοκλήρωση της ενιαίας αγοράς.
Η προτεινόμενη κατανομή αναδεικνύει και τον ολοένα σημαντικότερο ρόλο των ενεργειακών υποδομών στην οικονομική ανταγωνιστικότητα, στην ασφάλεια εφοδιασμού και στην επίτευξη των ευρωπαϊκών στόχων απανθρακοποίησης.
Ενεργειακές υποδομές: Αύξηση της χρηματοδότησης στα 33,53 δισ. ευρώ
Για τον ενεργειακό τομέα, οι αρμόδιες επιτροπές προτείνουν 33,53 δισ. ευρώ, έναντι περίπου 29,9 δισ. ευρώ που περιλαμβάνονταν στην αρχική πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Η ενίσχυση αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία συγκριτικά με την τρέχουσα προγραμματική περίοδο 2021–2027, για την οποία το CEF Energy διαθέτει προϋπολογισμό περίπου 5,84 δισ. ευρώ.
Η προτεινόμενη αύξηση αντανακλά τις αυξανόμενες ανάγκες επενδύσεων σε ηλεκτρικά δίκτυα, τη διασύνδεση των εθνικών ενεργειακών συστημάτων και την ανάπτυξη νέων υποδομών για την ενσωμάτωση μεγαλύτερης παραγωγής από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.
Η χρηματοδότηση προβλέπεται να στηρίζει επενδύσεις που συνδέονται με:
- Διασυνοριακές ηλεκτρικές διασυνδέσεις.
- Ανάπτυξη και ενίσχυση δικτύων μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας.
- Ολοκλήρωση της ευρωπαϊκής αγοράς ενέργειας.
- Διασυνοριακά έργα ανανεώσιμης ενέργειας.
- Υποδομές παραγωγής, αποθήκευσης και μεταφοράς ανανεώσιμων και χαμηλών εκπομπών καυσίμων.
- Φυσική προστασία κρίσιμων ενεργειακών εγκαταστάσεων.
- Κυβερνοασφάλεια και λειτουργική ανθεκτικότητα ενεργειακών δικτύων.
Η προσέγγιση αυτή συνδέει την ανάπτυξη των ενεργειακών υποδομών με την ασφάλεια του ευρωπαϊκού ενεργειακού συστήματος, την ανταγωνιστικότητα της βιομηχανίας και την αποτελεσματικότερη αξιοποίηση των ανανεώσιμων πηγών.
Ηλεκτρικές διασυνδέσεις και ολοκλήρωση της ευρωπαϊκής αγοράς
Στο επίκεντρο του νέου χρηματοδοτικού σχεδιασμού βρίσκονται τα έργα που διευκολύνουν τη μεταφορά ηλεκτρικής ενέργειας μεταξύ διαφορετικών περιοχών της Ευρώπης.
Οι διασυνοριακές ηλεκτρικές διασυνδέσεις αποτελούν κρίσιμο στοιχείο για την καλύτερη αξιοποίηση της ανανεώσιμης παραγωγής και τη βελτίωση της λειτουργίας της ενιαίας ευρωπαϊκής αγοράς.
Η ανάπτυξη πρόσθετης διασυνδετικής ικανότητας επιτρέπει την ανταλλαγή ηλεκτρικής ενέργειας μεταξύ συστημάτων με διαφορετικά χαρακτηριστικά παραγωγής και κατανάλωσης.
Για παράδειγμα, περιοχές με υψηλή παραγωγή από αιολικά ή φωτοβολταϊκά συστήματα μπορούν να μεταφέρουν μέρος της διαθέσιμης ενέργειας σε άλλες αγορές, εφόσον υπάρχει η αναγκαία δυναμικότητα των δικτύων.
Παράλληλα, οι διασυνδέσεις μπορούν να ενισχύσουν την ασφάλεια εφοδιασμού, προσφέροντας περισσότερες δυνατότητες κάλυψης της ζήτησης και αντιμετώπισης τοπικών περιορισμών.
Η ενίσχυση της διασυνδετικής ικανότητας μπορεί επίσης να περιορίσει τη συμφόρηση στα δίκτυα και να διευκολύνει την ενσωμάτωση νέων σταθμών ΑΠΕ.
Η νέα θέση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου αναδεικνύει τη σημασία αυτών των επενδύσεων ως βασικού στοιχείου της μελλοντικής ενεργειακής στρατηγικής της Ένωσης.
Νέες δυνατότητες για δίκτυα ηλεκτρισμού και υποδομές καθαρής ενέργειας
Η ανάπτυξη της παραγωγής από ανανεώσιμες πηγές δημιουργεί ανάγκη για παράλληλες επενδύσεις στα δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας.
Η αύξηση της εγκατεστημένης ισχύος φωτοβολταϊκών και αιολικών σταθμών απαιτεί κατάλληλες υποδομές μεταφοράς, διαχείρισης και ελέγχου του ηλεκτρικού συστήματος.
Σε αυτό το πλαίσιο, η αναβάθμιση των ευρωπαϊκών δικτύων αποτελεί βασική προϋπόθεση για την αποτελεσματική λειτουργία ενός ενεργειακού συστήματος με υψηλή συμμετοχή ΑΠΕ.
Το νέο CEF αναμένεται να διατηρήσει σημαντικό ρόλο στη χρηματοδότηση έργων ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος, στο πλαίσιο της πολιτικής για τα Διευρωπαϊκά Δίκτυα Ενέργειας (TEN-E).
Το ισχύον πλαίσιο TEN-E καλύπτει διαφορετικές κατηγορίες διασυνοριακών ενεργειακών υποδομών, συμπεριλαμβανομένων έργων ηλεκτρισμού, υδρογόνου και μεταφοράς διοξειδίου του άνθρακα.
Η δυνατότητα χρηματοδότησης συνδέεται με το είδος του έργου, την ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία και τις ειδικότερες προϋποθέσεις που προβλέπονται στο εφαρμοστέο κανονιστικό πλαίσιο και στις προσκλήσεις.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται επίσης στην ανάπτυξη της αναγκαίας υποδομής για την παραγωγή, αποθήκευση και μεταφορά ανανεώσιμων και χαμηλών εκπομπών καυσίμων εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Προστασία κρίσιμων ενεργειακών υποδομών και κυβερνοασφάλεια
Μία από τις σημαντικότερες κατευθύνσεις της κοινοβουλευτικής πρότασης είναι η ενίσχυση της ανθεκτικότητας των ενεργειακών δικτύων.
Οι ευρωβουλευτές δίνουν έμφαση στη φυσική προστασία κρίσιμων εγκαταστάσεων, στην επιχειρησιακή ετοιμότητα και στην κυβερνοασφάλεια.
Οι ενεργειακές υποδομές αποτελούν πλέον σύνθετα τεχνικά συστήματα, στα οποία οι φυσικές εγκαταστάσεις συνδέονται με ψηφιακές τεχνολογίες ελέγχου και διαχείρισης.
Υποσταθμοί, κέντρα ελέγχου, τηλεπικοινωνιακές υποδομές, συστήματα αυτοματισμών και πλατφόρμες ανταλλαγής δεδομένων διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στη λειτουργία των σύγχρονων ενεργειακών δικτύων.
Η προστασία αυτών των συστημάτων αποτελεί μέρος του συνολικού σχεδιασμού ασφάλειας εφοδιασμού.
Η ενσωμάτωση σχετικών επενδύσεων στις προτεραιότητες του CEF υποστηρίζει την ανάπτυξη δικτύων που συνδυάζουν αυξημένη μεταφορική ικανότητα με μεγαλύτερη λειτουργική αξιοπιστία και ανθεκτικότητα.
Μεταφορές: Στα 37,96 δισ. ευρώ η προτεινόμενη χρηματοδότηση
Το νέο Connecting Europe Facility δεν περιορίζεται στον ενεργειακό τομέα.
Για τις υποδομές μεταφορών, οι κοινοβουλευτικές επιτροπές προτείνουν προϋπολογισμό 37,96 δισ. ευρώ.
Κεντρική προτεραιότητα αποτελεί η ολοκλήρωση των διασυνοριακών τμημάτων του Διευρωπαϊκού Δικτύου Μεταφορών (TEN-T), με στόχο τη βελτίωση των συνδέσεων μεταξύ των κρατών μελών.
Στο πλαίσιο της πρότασης, ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν:
- Σιδηροδρομικές διασυνδέσεις και διαλειτουργικότητα δικτύων.
- Συνδυασμένοι εμπορευματικοί τερματικοί σταθμοί.
- Λιμενικές υποδομές και συνδέσεις με την ενδοχώρα.
- Επιβατικοί κόμβοι συνδυασμένων μεταφορών.
- Υποδομές φόρτισης και ανεφοδιασμού εναλλακτικών καυσίμων.
- Έργα οδικής ασφάλειας.
- Ψηφιακά συστήματα διαχείρισης μεταφορών.
Η αναβάθμιση των διευρωπαϊκών μεταφορικών δικτύων συνδέεται με την αποτελεσματικότερη διακίνηση επιβατών και εμπορευμάτων, τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας και την περιβαλλοντική αναβάθμιση των μεταφορών.
Στρατιωτική κινητικότητα: 19,78 δισ. ευρώ για υποδομές διπλής χρήσης
Ο τρίτος πυλώνας του προγράμματος αφορά τη στρατιωτική κινητικότητα, με προτεινόμενο προϋπολογισμό 19,78 δισ. ευρώ.
Η συγκεκριμένη χρηματοδότηση συνδέεται με την αναβάθμιση υποδομών που μπορούν να εξυπηρετούν τόσο πολιτικές όσο και στρατιωτικές μεταφορικές ανάγκες.
Τα έργα διπλής χρήσης μπορούν να περιλαμβάνουν ενισχύσεις γεφυρών, βελτιώσεις σε σιδηροδρομικές και οδικές υποδομές, αναβαθμίσεις σηράγγων, καθώς και παρεμβάσεις σε λιμένες και αεροδρόμια.
Από τεχνική άποψη, οι επενδύσεις αυτές συνδέονται με τη φέρουσα ικανότητα κατασκευών, τις γεωμετρικές προδιαγραφές, τη δυνατότητα μεταφοράς βαρέων φορτίων και τη λειτουργική διασύνδεση διαφορετικών μεταφορικών μέσων.
Η ανάπτυξή τους μπορεί παράλληλα να προσφέρει βελτιώσεις στην καθημερινή λειτουργία των πολιτικών δικτύων μεταφορών.
Μεγαλύτερα ποσοστά συγχρηματοδότησης για στρατηγικά έργα
Ένα ακόμη σημαντικό στοιχείο της κοινοβουλευτικής θέσης αφορά την ενίσχυση της ευρωπαϊκής συγχρηματοδότησης.
Οι ευρωβουλευτές επιδιώκουν την παροχή ισχυρότερων κινήτρων για έργα με υψηλή διασυνοριακή σημασία ή συνδυασμένη συμβολή σε περισσότερους στρατηγικούς στόχους.
Σύμφωνα με την παρουσίαση της πολιτικής ομάδας Renew Europe, η κοινοβουλευτική πρόταση προβλέπει δυνατότητες αυξημένης συγχρηματοδότησης, με ποσοστά που μπορούν να κυμαίνονται από 60% έως 85% για συγκεκριμένες κατηγορίες έργων και υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις.
Ιδιαίτερη βαρύτητα αποδίδεται στα διασυνοριακά έργα, στις χώρες συνοχής, στην προστασία κρίσιμων υποδομών και σε περιοχές με ειδικές ανάγκες συνδεσιμότητας.
Η προτεινόμενη ενίσχυση της συγχρηματοδότησης στοχεύει στην επιτάχυνση επενδύσεων υψηλού κόστους, των οποίων τα οφέλη εκτείνονται πέρα από τα όρια ενός μόνο κράτους μέλους.
Παράλληλα, οι κοινοβουλευτικές επιτροπές προτείνουν μεγαλύτερη σαφήνεια ως προς τα κριτήρια επιλογής των χρηματοδοτούμενων έργων και την υιοθέτηση πολυετών προγραμμάτων εργασίας.
Η προσέγγιση αυτή μπορεί να διευκολύνει τον μακροχρόνιο προγραμματισμό σύνθετων υποδομών που απαιτούν διαδοχικές φάσεις μελετών, εγκρίσεων και κατασκευής.
Τι σημαίνει η εξέλιξη για την Ελλάδα
Η ενίσχυση του Connecting Europe Facility παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την Ελλάδα, λόγω της γεωγραφικής της θέσης και της ανάγκης περαιτέρω ανάπτυξης των διασυνοριακών ενεργειακών και μεταφορικών συνδέσεων.
Η χώρα βρίσκεται στο νοτιοανατολικό άκρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και αποτελεί σημείο σύνδεσης μεταξύ των ενεργειακών και μεταφορικών δικτύων της Νοτιοανατολικής Ευρώπης και της ευρύτερης Ανατολικής Μεσογείου.
Η ανάπτυξη ηλεκτρικών διασυνδέσεων μπορεί να ενισχύσει τη συμμετοχή της ελληνικής αγοράς στην περιφερειακή ανταλλαγή ηλεκτρικής ενέργειας και να δημιουργήσει πρόσθετες δυνατότητες αξιοποίησης της παραγωγής από ΑΠΕ.
Η σημασία του νέου CEF μπορεί να εξεταστεί σε τρεις βασικούς άξονες.
1. Διασυνοριακές ενεργειακές συνδέσεις
Η Ελλάδα συμμετέχει σε ένα περιφερειακό ενεργειακό σύστημα που περιλαμβάνει διασυνδέσεις με γειτονικές ευρωπαϊκές χώρες και σχεδιαζόμενες συνδέσεις με χώρες της Ανατολικής Μεσογείου.
Οι δυνατότητες ανάπτυξης νέων ή ενισχυμένων διασυνδέσεων συνδέονται με την ενεργειακή ασφάλεια, την πρόσβαση σε διαφορετικές αγορές και τη βελτίωση της αξιοποίησης της ανανεώσιμης παραγωγής.
Το νέο χρηματοδοτικό πλαίσιο μπορεί να αποτελέσει σημαντικό εργαλείο για ώριμα έργα ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος που ανταποκρίνονται στις σχετικές προϋποθέσεις.
2. Ενίσχυση του ηλεκτρικού συστήματος
Η περαιτέρω ανάπτυξη ΑΠΕ στην Ελλάδα δημιουργεί ανάγκη για επενδύσεις σε γραμμές μεταφοράς, υποσταθμούς, συστήματα διαχείρισης και ενεργειακές υποδομές που υποστηρίζουν τη σταθερότητα του δικτύου.
Οι παρεμβάσεις εθνικού χαρακτήρα συνδέονται με διαφορετικά ευρωπαϊκά και εγχώρια χρηματοδοτικά εργαλεία, ενώ το CEF επικεντρώνεται ιδιαίτερα στα έργα με διασυνοριακή και ευρωπαϊκή διάσταση.
Η δυνατότητα συνδυασμού χρηματοδοτικών πηγών αποτελεί σημαντικό παράγοντα για την υλοποίηση μεγάλων επενδύσεων.
3. Λιμένες, σιδηρόδρομοι και εμπορευματικοί διάδρομοι
Η προτεινόμενη ενίσχυση του χρηματοδοτικού σκέλους μεταφορών παρουσιάζει ενδιαφέρον για τα ελληνικά λιμάνια, τις σιδηροδρομικές συνδέσεις και τους εμπορευματικούς διαδρόμους.
Η βελτίωση των συνδέσεων προς τη Νοτιοανατολική Ευρώπη μπορεί να υποστηρίξει την ανάπτυξη των λιμενικών υποδομών και να ενισχύσει τη θέση της χώρας στις ευρωπαϊκές μεταφορικές αλυσίδες.
Ιδιαίτερη σημασία έχουν οι διασυνοριακοί διάδρομοι του TEN-T που συνδέουν την Ελλάδα με τη Βουλγαρία και τα δίκτυα της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης.
Η σημασία για τα έργα ηλεκτρικών διασυνδέσεων
Οι μεγάλες ηλεκτρικές διασυνδέσεις αποτελούν έργα υψηλής τεχνικής και χρηματοδοτικής πολυπλοκότητας.
Μπορούν να περιλαμβάνουν εναέριες γραμμές μεταφοράς, υπόγεια και υποβρύχια καλωδιακά συστήματα, υποσταθμούς υψηλής τάσης και σταθμούς μετατροπής HVDC.
Η ανάπτυξη τέτοιων έργων απαιτεί συντονισμό μεταξύ διαχειριστών συστημάτων μεταφοράς, ρυθμιστικών αρχών και αρμόδιων κρατικών φορέων.
Απαιτεί επίσης σημαντική μελετητική και κατασκευαστική δραστηριότητα, η οποία εκτείνεται από την ηλεκτρική μελέτη και τη χωροθέτηση μέχρι την εγκατάσταση εξοπλισμού, τις δοκιμές και τη θέση σε λειτουργία.
Η αυξημένη ευρωπαϊκή χρηματοδότηση μπορεί να υποστηρίξει την υλοποίηση έργων που παρουσιάζουν υψηλό αρχικό επενδυτικό κόστος και σημαντικά διασυνοριακά οφέλη.
Για την Ελλάδα, η κατεύθυνση αυτή είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα λόγω των υφιστάμενων και σχεδιαζόμενων ηλεκτρικών διασυνδέσεων στην ευρύτερη περιοχή.
Το υφιστάμενο ευρωπαϊκό χρηματοδοτικό πλαίσιο
Το Connecting Europe Facility λειτουργεί ήδη κατά την περίοδο 2021–2027, βάσει του Κανονισμού (ΕΕ) 2021/1153.
Στον τομέα της ενέργειας, η εφαρμογή του συνδέεται με το θεσμικό πλαίσιο των Διευρωπαϊκών Δικτύων Ενέργειας, όπως αυτό καθορίζεται από τον Κανονισμό (ΕΕ) 2022/869.
Σημαντικό ρόλο έχουν τα Έργα Κοινού Ενδιαφέροντος (Projects of Common Interest – PCI) και τα Έργα Αμοιβαίου Ενδιαφέροντος (Projects of Mutual Interest – PMI), τα οποία προσδιορίζονται μέσω της προβλεπόμενης ευρωπαϊκής διαδικασίας.
Οι κατηγορίες αυτές αποτελούν βασικό στοιχείο του σχεδιασμού ενεργειακών υποδομών ευρωπαϊκής σημασίας.
Το CEF μπορεί να υποστηρίζει επιλέξιμες μελέτες και έργα μέσω ειδικών προσκλήσεων, σύμφωνα με τις απαιτήσεις κάθε χρηματοδοτικού κύκλου.
Η πρόταση για την περίοδο 2028–2034 στοχεύει στη συνέχιση και ενίσχυση αυτού του μηχανισμού, ενσωματώνοντας τις αυξημένες ανάγκες ενεργειακής ασφάλειας, διασύνδεσης και απανθρακοποίησης.
Τι σημαίνει για τους μηχανικούς και τον τεχνικό κλάδο
Η ενίσχυση της χρηματοδότησης για τις διευρωπαϊκές υποδομές παρουσιάζει ενδιαφέρον για ένα ευρύ φάσμα μηχανικών, μελετητικών εταιρειών, κατασκευαστικών επιχειρήσεων και προμηθευτών τεχνικού εξοπλισμού.
Ηλεκτρολόγοι μηχανικοί και ενεργειακές υποδομές
Τα έργα ηλεκτρικών διασυνδέσεων απαιτούν εξειδικευμένες μελέτες συστημάτων ηλεκτρικής ισχύος, προστασιών, αυτοματισμών, υποσταθμών και διαχείρισης ηλεκτρικών δικτύων.
Η περαιτέρω ανάπτυξη των διασυνοριακών συνδέσεων μπορεί να ενισχύσει τη ζήτηση για τεχνογνωσία σε συστήματα μεταφοράς υψηλής τάσης και εξοπλισμό HVDC.
Πολιτικοί μηχανικοί και έργα υποδομών
Οι μεγάλες ενεργειακές και μεταφορικές υποδομές περιλαμβάνουν σημαντικό αντικείμενο πολιτικού μηχανικού.
Υποσταθμοί, σταθμοί μετατροπής, θεμελιώσεις, οδικές και σιδηροδρομικές συνδέσεις, γέφυρες και λιμενικά έργα απαιτούν ολοκληρωμένες μελέτες και κατασκευαστικό σχεδιασμό.
Μηχανολόγοι και βιομηχανικές εγκαταστάσεις
Οι ενεργειακές εγκαταστάσεις και τα έργα παραγωγής, μεταφοράς ή αποθήκευσης ανανεώσιμων καυσίμων δημιουργούν ανάγκες για μηχανολογικό εξοπλισμό, συστήματα μεταφοράς ρευστών, αυτοματισμούς και τεχνικές υποδομές ασφαλείας.
Περιβαλλοντικές μελέτες και αδειοδοτήσεις
Τα μεγάλα διασυνοριακά έργα συνδέονται με σύνθετες διαδικασίες περιβαλλοντικής αξιολόγησης, χωροθέτησης και συνεργασίας μεταξύ διαφορετικών διοικητικών αρχών.
Η περιβαλλοντική τεκμηρίωση, οι μελέτες επιπτώσεων και η παρακολούθηση των έργων αποτελούν σημαντικό μέρος της συνολικής διαδικασίας.
Διαχείριση έργων και τεχνικές συμβάσεις
Οι υποδομές ευρωπαϊκής κλίμακας απαιτούν συντονισμό τεχνικών, οικονομικών και συμβατικών παραμέτρων.
Ο προγραμματισμός, η διαχείριση κινδύνων, η παρακολούθηση της προόδου και η διασφάλιση της ποιότητας αποτελούν βασικά στοιχεία της επιτυχούς υλοποίησης έργων με μεγάλους χρόνους ωρίμανσης και κατασκευής.
Η ανάπτυξη ενός ισχυρότερου χρηματοδοτικού πλαισίου δημιουργεί προοπτικές για την περαιτέρω ενεργοποίηση αυτών των τεχνικών δραστηριοτήτων σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Το επόμενο στάδιο της ευρωπαϊκής διαδικασίας
Η νέα θέση εγκρίθηκε από τις αρμόδιες κοινοβουλευτικές επιτροπές στις 10 Νοεμβρίου 2026.
Παράλληλα, οι επιτροπές ενέκριναν εντολή για την έναρξη διαπραγματεύσεων με το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με 85 ψήφους υπέρ, 24 κατά και εννέα αποχές.
Το επόμενο στάδιο περιλαμβάνει την προβλεπόμενη διαδικασία έγκρισης της εντολής από την Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και τη συνέχεια των διαπραγματεύσεων.
Ο τελικός προϋπολογισμός του Connecting Europe Facility θα διαμορφωθεί στο πλαίσιο της ευρύτερης συμφωνίας για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο 2028–2034.
Η εξέλιξη της 10ης Νοεμβρίου αποτελεί συνεπώς σημαντικό βήμα στη διαμόρφωση της επόμενης γενιάς του ευρωπαϊκού χρηματοδοτικού εργαλείου.
Η έμφαση στις ενεργειακές υποδομές, τις ηλεκτρικές διασυνδέσεις και την ασφάλεια των δικτύων αποτυπώνει τη στρατηγική σημασία των επενδύσεων αυτών για την οικονομία και την ενεργειακή μετάβαση της Ευρώπης.
Ένα ενισχυμένο χρηματοδοτικό πλαίσιο για τις ευρωπαϊκές υποδομές
Η πρόταση των κοινοβουλευτικών επιτροπών για 91,28 δισ. ευρώ αναδεικνύει τον αυξανόμενο ρόλο των μεγάλων υποδομών στην ευρωπαϊκή αναπτυξιακή πολιτική.
Ο ενεργειακός πυλώνας των 33,53 δισ. ευρώ συνδέεται με την ανάγκη διαμόρφωσης ενός περισσότερο διασυνδεδεμένου, ασφαλούς και ευέλικτου ενεργειακού συστήματος.
Παράλληλα, οι προτεινόμενοι πόροι για μεταφορές και στρατιωτική κινητικότητα ενισχύουν τη συνολική κατεύθυνση ανάπτυξης των διευρωπαϊκών δικτύων.
Για την Ελλάδα, η εξέλιξη δημιουργεί ένα σημαντικό πεδίο παρακολούθησης ενόψει του επόμενου ευρωπαϊκού χρηματοδοτικού κύκλου, ιδιαίτερα ως προς την ωρίμανση στρατηγικών ενεργειακών και μεταφορικών έργων με διασυνοριακή σημασία.
Η τελική μορφή του προγράμματος θα καθορίσει το διαθέσιμο χρηματοδοτικό πλαίσιο της περιόδου 2028–2034 και θα επηρεάσει τον σχεδιασμό μεγάλων επενδύσεων σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Πηγές – Επίσημα έγγραφα
1. Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο – 10/11/2026
Connecting Europe Facility: boosting investment in the EU’s strategic infrastructure.
Επίσημη ανακοίνωση Τύπου για την απόφαση των επιτροπών ITRE και TRAN, την κατανομή των προτεινόμενων πόρων και την επόμενη νομοθετική διαδικασία.
Επίσημη υπηρεσία Τύπου:
https://www.europarl.europa.eu/news/en/press-room
Δημοσίευση του πλήρους κειμένου της ανακοίνωσης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου:
2. Ευρωπαϊκή Επιτροπή – 16/07/2025
COM(2025) 547 final – Πρόταση Κανονισμού για τη δημιουργία του Connecting Europe Facility για την περίοδο 2028–2034.
Νομοθετική διαδικασία: 2025/0221(COD).
https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX:52025PC0547
3. Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο – Legislative Train
Επίσημη παρουσίαση του νομοθετικού φακέλου Connecting Europe Facility 2028–2034, των προτεινόμενων προϋπολογισμών και του ιστορικού της διαδικασίας.
4. Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο – Legislative Observatory
Φάκελος 2025/0221(COD), με τις διαδοχικές νομοθετικές πράξεις, τα κοινοβουλευτικά έγγραφα και την εξέλιξη της διαδικασίας.
https://oeil.europarl.europa.eu/oeil/en/procedure-file?reference=2025%2F0221%28COD%29
5. Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης
Επίσημη παρουσίαση του Connecting Europe Facility και του ρόλου του στη χρηματοδότηση διασυνοριακών ενεργειακών υποδομών.
https://www.consilium.europa.eu/en/policies/connecting-energy-infrastructure-in-the-eu/
6. Renew Europe – 10/11/2026
Επίσημη παρουσίαση της θέσης της πολιτικής ομάδας για τη συγχρηματοδότηση των ευρωπαϊκών υποδομών και την προτεραιότητα στα διασυνοριακά έργα.
7. Θεσμικό πλαίσιο
Κανονισμός (ΕΕ) 2021/1153 για το Connecting Europe Facility 2021–2027.
Κανονισμός (ΕΕ) 2022/869 για τις κατευθυντήριες γραμμές των Διευρωπαϊκών Δικτύων Ενέργειας (TEN-E).
Κανονισμός (ΕΕ) 2024/1679 για το Διευρωπαϊκό Δίκτυο Μεταφορών (TEN-T).
Η νέα νομοθετική πρόταση COM(2025)547 προβλέπει την αντικατάσταση του υφιστάμενου χρηματοδοτικού πλαισίου για την περίοδο από την 1η Ιανουαρίου 2028.
