Οι αιτήσεις για χωρικές μεταβολές αποτελούν σήμερα ένα από τα πιο χρονοβόρα στάδια στις συναλλαγές ακινήτων. Διορθώσεις ορίων, κατατμήσεις, συνενώσεις και άλλες μεταβολές που απαιτούν νέο τοπογραφικό διάγραμμα εξακολουθούν σε μεγάλο βαθμό να βασίζονται σε φυσικούς φακέλους, επισκέψεις στα κτηματολογικά γραφεία και διαδοχικούς ελέγχους, με αποτέλεσμα να καθυστερούν μεταβιβάσεις, γονικές παροχές, δωρεές αλλά και επενδυτικά σχέδια. Αυτό το μοντέλο επιχειρεί να αλλάξει το Ελληνικό Κτηματολόγιο μέσα από το νέο ολοκληρωμένο πληροφοριακό σύστημα που παρουσιάστηκε κατά τη διαδικτυακή ημερίδα «Το Ελληνικό Κτηματολόγιο στην Ψηφιακή Εποχή» την Τετάρτη.
Η διοίκηση του φορέα και οι ανάδοχοι του έργου παρουσίασαν τη νέα ψηφιακή αρχιτεκτονική, η οποία περιλαμβάνει την ηλεκτρονική διαχείριση των χωρικών μεταβολών, την ενοποίηση των πληροφοριακών συστημάτων και τη δημιουργία νέων ψηφιακών υπηρεσιών για πολίτες και επαγγελματίες. Η παρουσίαση έγινε σε μια περίοδο κατά την οποία, σύμφωνα με τα στοιχεία του φορέα, η κτηματογράφηση της χώρας έχει πλέον φθάσει στο 99% της επικράτειας, έχουν ενσωματωθεί όλα τα πρώην υποθηκοφυλακεία στον ενιαίο οργανισμό, έχουν ψηφιοποιηθεί εκατοντάδες εκατομμύρια σελίδες αρχείων και έχει ολοκληρωθεί η μετάπτωση όλων των πληροφοριακών συστημάτων και των δεδομένων στο κυβερνητικό υπολογιστικό νέφος (G–Cloud).
Τέλος στις έντυπες αιτήσεις για τις χωρικές μεταβολές
Στο επίκεντρο του νέου συστήματος βρίσκεται η εφαρμογή «Μεταβολές», μέσω της οποίας θα υποβάλλονται ηλεκτρονικά οι αιτήσεις για γεωμετρικές και χωρικές μεταβολές. Ο ιδιοκτήτης, σε συνεργασία με τον μηχανικό του, θα μπορεί να καταθέτει ψηφιακά την αίτηση και το νέο τοπογραφικό διάγραμμα, χωρίς να απαιτείται φυσικός φάκελος. Παράλληλα, οι όμοροι ιδιοκτήτες θα ενημερώνονται ηλεκτρονικά όταν επηρεάζονται από μία μεταβολή και θα μπορούν να διατυπώνουν ψηφιακά τις απόψεις τους.
Η εξέλιξη κάθε υπόθεσης θα παρακολουθείται ηλεκτρονικά από την αρχή μέχρι την ολοκλήρωσή της, ενώ οι υποθέσεις θα ανατίθενται αυτόματα στους αρμόδιους μηχανικούς, οι οποίοι θα εργάζονται μέσα από καθοδηγούμενες ψηφιακές ροές εργασίας αντί για τις σημερινές χειροκίνητες διαδικασίες.
Σύμφωνα με την ομάδα υλοποίησης, οι νέες ροές σχεδιάστηκαν ώστε να αναπαριστούν βήμα προς βήμα τη διαδικασία κάθε χωρικής μεταβολής, περιορίζοντας τις επαναλαμβανόμενες ενέργειες και μειώνοντας τον κίνδυνο λαθών.
Τι σημαίνει αυτό για τους πολίτες και την αγορά ακινήτων
Η αλλαγή δεν αφορά μόνο τους μηχανικούς ή τα κτηματολογικά γραφεία. Σε πολλές περιπτώσεις, μια αγοραπωλησία δεν μπορεί να ολοκληρωθεί αν προηγουμένως δεν έχει διορθωθεί κάποιο γεωμετρικό στοιχείο ή δεν έχει ολοκληρωθεί μια κατάτμηση ή συνένωση. Όσο διαρκεί αυτή η διαδικασία, καθυστερεί και η μεταβίβαση.
Η ηλεκτρονική διαχείριση των χωρικών μεταβολών αναμένεται να περιορίσει τις μετακινήσεις προς τα κτηματολογικά γραφεία, να μειώσει τον χρόνο διακίνησης των φακέλων και να επιτρέψει σε όλους τους εμπλεκόμενους να γνωρίζουν σε ποιο στάδιο βρίσκεται κάθε υπόθεση.
Για τους μηχανικούς, το νέο σύστημα σημαίνει ότι πολλές διαδικασίες που μέχρι σήμερα πραγματοποιούνταν χειροκίνητα θα εκτελούνται μέσα από τυποποιημένες ψηφιακές ροές. Για τους συμβολαιογράφους και τους δικηγόρους, η διασύνδεση των πληροφοριακών συστημάτων αναμένεται να περιορίσει την ανάγκη επανεισαγωγής στοιχείων και ανταλλαγής εγγράφων μεταξύ διαφορετικών εφαρμογών.
Πιστοποιημένοι μηχανικοί και νέα γεωχωρική βάση
Κεντρικό ρόλο στον νέο σχεδιασμό θα έχουν οι πιστοποιημένοι μηχανικοί. Όπως ανακοινώθηκε, προχωρούν οι νομοθετικές ρυθμίσεις για τον νέο θεσμό, ενώ ήδη, μέσω της συνεργασίας του Ελληνικού Κτηματολογίου με το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας, δημιουργείται το σχετικό μητρώο. Οι πιστοποιημένοι μηχανικοί, μετά από ειδική εκπαίδευση και πιστοποίηση, θα μπορούν να συμμετέχουν στον έλεγχο των γεωμετρικών μεταβολών υπό την εποπτεία του Κτηματολογίου, με στόχο να αυξηθεί η δυνατότητα διαχείρισης των υποθέσεων.
Παράλληλα, αναπτύσσεται νέο Γεωγραφικό Σύστημα Πληροφοριών (GIS), το οποίο θα διαχειρίζεται τα γεωχωρικά δεδομένα του λειτουργούντος Κτηματολογίου. Για πρώτη φορά δημιουργείται ενιαία γεωχωρική βάση για ολόκληρη τη χώρα, αντικαθιστώντας τις επιμέρους βάσεις δεδομένων ανά νομό.
Η νέα αρχιτεκτονική επιτρέπει την παρακολούθηση των σχέσεων μεταξύ όμορων ιδιοκτησιών, ακόμη και όταν βρίσκονται σε διαφορετικούς νομούς, ενώ διατηρεί αυτόματα το ιστορικό κάθε μεταβολής, ώστε να είναι δυνατή η πλήρης αποτύπωση της εξέλιξης μιας ιδιοκτησίας στον χρόνο.
Μία πύλη για όλες τις υπηρεσίες
Το νέο πληροφοριακό σύστημα ενοποιεί επίσης τις βασικές ψηφιακές υπηρεσίες του Ελληνικού Κτηματολογίου. Οι τρεις διαφορετικές διαδικτυακές πύλες που χρησιμοποιούνται σήμερα θα αντικατασταθούν από μία ενιαία πύλη υπηρεσιών, μέσω της οποίας πολίτες και επαγγελματίες θα αποκτούν πρόσβαση στις εφαρμογές με μία μόνο σύνδεση. Στο ίδιο ψηφιακό περιβάλλον θα ενταχθούν το νέο σύστημα διαχείρισης πράξεων (ΣΠΕΚ), το νέο GIS και η εφαρμογή του νομικού ελέγχου, ώστε τα δεδομένα να ανταλλάσσονται αυτόματα μεταξύ των συστημάτων.
Παράλληλα, για πρώτη φορά η διοίκηση του φορέα θα διαθέτει εργαλεία παρακολούθησης της λειτουργίας των κτηματολογικών γραφείων σε πραγματικό χρόνο, με δείκτες απόδοσης και αναφορές που θα επιτρέπουν την ταχύτερη αντιμετώπιση προβλημάτων και την καλύτερη κατανομή των πόρων.
Η ουσία των παρεμβάσεων, σύμφωνα με όσα παρουσιάστηκαν στην ημερίδα, δεν βρίσκεται μόνο στην αναβάθμιση της τεχνολογικής υποδομής, αλλά στη σταδιακή αντικατάσταση διαδικασιών που εξακολουθούν να βασίζονται σε έντυπα, χειροκίνητους ελέγχους και πολλαπλές μετακινήσεις. Φυσικά, το κατά πόσο οι αλλαγές αυτές θα οδηγήσουν σε ουσιαστική επιτάχυνση των συναλλαγών θα φανεί στην πράξη, καθώς το νέο σύστημα θα τίθεται σταδιακά σε λειτουργία και θα ενσωματώνει διαδοχικά τις επιμέρους υπηρεσίες του Ελληνικού Κτηματολογίου.
Θάνος Λίπας: «Το Κτηματολόγιο πρέπει να προσαρμόζεται στις ανάγκες του πολίτη και όχι ο πολίτης στη γραφειοκρατία»
Το νέο ολοκληρωμένο πληροφοριακό σύστημα δεν αποτελεί απλώς μια τεχνολογική αναβάθμιση, αλλά μια παρέμβαση που επηρεάζει άμεσα την καθημερινότητα πολιτών και επαγγελματιών, υπογράμμισε ο πρόεδρος του Ελληνικού Κτηματολογίου, Θάνος Λίπας, κατά την παρουσίαση του έργου.
«Δεν μιλάμε απλώς για μια τεχνολογική αναβάθμιση. Μιλάμε για τον τρόπο με τον οποίο το Ελληνικό Κτηματολόγιο θα λειτουργεί από εδώ και πέρα πιο απλά, πιο ενιαία, πιο γρήγορα και πιο αξιόπιστα», ανέφερε, σημειώνοντας ότι κάθε αγορά κατοικίας, οικοπέδου ή αγροτεμαχίου, κάθε τοπογραφικό διάγραμμα, κάθε μεταβίβαση ή επένδυση περνά, άμεσα ή έμμεσα, μέσα από το οικοσύστημα του Κτηματολογίου.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην ψηφιοποίηση των χωρικών μεταβολών, χαρακτηρίζοντας τη νέα πλατφόρμα «Μεταβολές» ως μία από τις σημαντικότερες παρεμβάσεις του έργου. «Η αίτηση των κτηματολογικών μεταβολών ήταν η μόνη υπηρεσία μέχρι σήμερα που γινόταν δια ζώσης και offline στα κτηματολογικά γραφεία. Πλέον θα γίνεται ψηφιακά, με ασφάλεια και με ταχύτητα», είπε.
Ο κ. Λίπας υπογράμμισε ακόμη ότι η επιτυχία του έργου δεν θα κριθεί από τις τεχνικές του προδιαγραφές, αλλά από το κατά πόσο θα διευκολύνει την καθημερινότητα όσων συναλλάσσονται με το Κτηματολόγιο. Όπως ανέφερε, στόχος είναι οι διαδικασίες να γίνουν απλούστερες, ταχύτερες και πιο κατανοητές για πολίτες, μηχανικούς, συμβολαιογράφους και δικηγόρους.
«Στο τέλος της ημέρας, το αν ένα σύστημα είναι σύγχρονο ή προηγμένο δεν έχει αξία από μόνο του. Αξία έχει αν κάνει τη ζωή του πολίτη πιο εύκολη, αν μειώνει τον χρόνο αναμονής και αν κάνει τις διαδικασίες πιο καθαρές και πιο κατανοητές. Ένα Κτηματολόγιο που δεν θα απαιτεί από τον πολίτη να καταλαβαίνει τη γραφειοκρατία, αλλά θα προσαρμόζεται στις ανάγκες του πολίτη», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Κλείνοντας, χαρακτήρισε το Κτηματολόγιο κρίσιμη υποδομή για τη λειτουργία της χώρας, επισημαίνοντας ότι πάνω σε αυτό στηρίζονται οι συναλλαγές ακινήτων, οι επενδύσεις, ο χωρικός σχεδιασμός και η ασφάλεια της ιδιοκτησίας, ενώ τόνισε ότι η ολοκλήρωση του έργου απαιτεί συνεχή συνεργασία και εξέλιξη των ψηφιακών υπηρεσιών.
