Την επιτυχημένη φόρμουλα των υδρογονανθράκων, όπου τα σεισμικά της PGS, το νομικό καθεστώς και κάθε χρήσιμο στοιχείο είχαν μπει σε ένα data room, στο οποίο αποκτούσε πρόσβαση όποιος κατέθετε μια εγγυητική, θα ακολουθήσει η κυβέρνηση και για τα θαλάσσια αιολικά πάρκα.
Το όχημα ειδικού σκοπού (SPV) των ΕΔΕΥΕΠ και ΑΔΜΗΕ για την ανάθεση των ανεμολογικών και βυθομετρικών μελετών στις θαλάσσιες περιοχές που θα παραχωρηθούν για το πρώτο «κύμα» των offshore, για το οποίο έχει ήδη γίνει μια σχετική προεργασία, θα συσταθεί αμέσως μετά τη ψήφιση του νομοσχεδίου του ΥΠΕΝ, η οποία τοποθετείται προς τα τέλη Μαρτίου.
Και αμέσως μόλις καταστεί λειτουργικό το όχημα, θα προκηρύξει τον διαγωνισμό για την εξιδεικευμένη εταιρεία που θα αναλάβει να μισθώσει σκάφος για τις βυθομετρικές και ανεμολογικές μελέτες, εκτιμώμενης διάρκειας δύο ετών, για τις περιοχές εγκατάστασης των πρώτων από τα 1,9 GW, τα οποία προβλέπει το πρόγραμμα.
Τα πάντα πρέπει να γίνουν κατά τέτοιο τρόπο ώστε να ανεβάσουμε «στροφές» και δεν είναι τυχαίο ότι η ΕΔΕΥΕΠ σκανάρει ήδη την ευρωπαϊκή και τη διεθνή αγορά για να εντοπίσει τις εταιρείες που θα μπορούσαν να φέρουν σε πέρας ένα τόσο δύσκολο έργο, σε θάλασσες με μεγάλα βάθη, και με λιγοστούς υποψήφιους παίκτες διεθνώς να διαθέτουν την εμπειρία.
Το στοίχημα απαιτεί διαδικασίες ιδιωτικού τομέα, γεγονός που δεν θα μπορούσε να διασφαλιστεί με το καθεστώς των δημοσίων συμβάσεων, υπό το οποίο θα «έτρεχε» η διαδικασία αν η προκήρυξη γινόταν από την ΕΔΕΥΕΠ, που είναι κρατική εταιρεία. Και γι’ αυτό ακριβώς επελέγη η λογική ενός SVP, καθώς και η συμμετοχή του έχοντος εμπειρία από οχήματα ειδικού σκοπού, ΑΔΜΗΕ.
Εδώ θα μπορούσε να φανεί χρήσιμο το know how των Νορβηγών, για το οποίο η ελληνική διαχειριστική εταιρεία υδρογονανθράκων και ενεργειακών πόρων είχε την ευκαιρία να ενημερωθεί από κοντά, κατά το πρόσφατο ταξίδι ελληνικού κλιμακίου στη σκανδιναβική χώρα, το οποίο άκουσε την εμπειρία τους και είδε πως αναπτύσσεται η δική τους offshore βιομηχανία.
Εάν ο διαγωνισμός για τις ανεμολογικές και τις μελέτες βυθού προκηρυχθεί εντός του 2024, ο ανάδοχος τις βάλει μπροστά στις αρχές του 2025 και καταφέρει να τις παραδώσει εντός του 2026, ίσως τη χρονιά εκείνη να προκηρύσσονταν οι διαγωνισμοί παραχώρησης των πρώτων έξι περιοχών, όπως είχε πει τον περασμένο Νοέμβριο στο συνέδριο του ΥΠΕΝ, η υφυπουργός Αλεξάνδρα Σδούκου.
Η φιλοσοφία πίσω από την κυβερνητική επιλογή να παραδοθούν έτοιμες οι κρίσιμες μελέτες στους ενδιαφερόμενους επενδυτές είναι ότι έτσι θα έχουν χαμηλότερο development cost, και όσο αυτό περιορίζεται, τόσο διευκολύνονται και οι επενδύσεις. Αν ο επενδυτής ξέρει εκ των προτέρων πόσο και που φυσάει, καθώς επίσης ποια είναι και που τα μεγαλύτερα και μικρότερα βάθη, τόσο μειιώνονται τα κόστη του, άρα και τα κόστη για τον καταναλωτή.
Έχοντας κάνει από πριν το Δημόσιο όλες εκείνες τις ενέργειες, προκειμένου να προσφέρει στους επενδυτές πλήρως αναπτυγμένα έργα, με έτοιμη κατά το δυνατόν περιβαλλοντική αδειοδότηση και απαλάσσοντας τους από το ρίσκο της ανάπτυξης, χαμηλώνουν και τα κόστη για τις τιμές ρεύματος που θα προσφέρουν.
Στον αντίποδα, ένας διαγωνισμός χωρίς έτοιμες έρευνες, όπου ο επενδυτής θα έπρεπε να συνυπολογίσει τη συγκεκριμένη δαπάνη στο συνολικό του development cost, θα αύξανε αναπόφευκτα τις τιμές για τον καταναλωτή, με ό,τι αυτό θα μπορούσε να σημαίνει για την έκβαση του ίδιου του εγχειρήματος.
Και επίσης ένα άλλο λίαν σημαντικό πλεονέκτημα αυτής της διαδικασίας είναι ότι όλα αυτά τα δεδομένα από τις ανεμολογικές και βυθομετρικές μελέτες θα είναι διαθέσιμα στους δυνητικούς παίκτες. Με την κατάθεση μιας εγγυητικής θα μπορούν να έχουν πρόσβαση στα στοιχεία του data room. Το είχε αναφέρει τον περασμένο Νοέμβριο στην ημερίδα της ΕΛΕΤΑΕΝ και ο υπουργός ΠΕΝ, Θεόδωρος Σκυλακάκης.
Κατά το μοντέλο δηλαδή των διαγωνισμών για τις παραχωρήσεις οικοπέδων για έρευνα και εκμετάλλευση υδρογονανθράκων τα προηγούμενα χρόνια, έτσι και τώρα οι ενδιαφερόμενοι θα μπορούν να βρουν συγκεντρωμένα στο data room, όλα τα κρίσιμα στοιχεία όπως μελέτες βυθού και ανέμου, αλλά και το υφιστάμενο νομικό καθεστώς. Καθοριστικές παράμετροι για να σχηματίσουν σαφή εικόνα γύρω από τα οικόπεδα. Ετσι είχε κάνει και το 2017 η τότε διοίκηση της ΕΔΕΥΕΠ, εκείνη τη φορά για τους υδρογονάνθρακες, παρέχοντας στους ενδιαφερόμενους κάθε πιθανό στοιχείο για τις προοπτικές ύπαρξης ή μη κοιτασμάτων πετρελαίου και φυσικού αερίου και της εκμετάλλευσής τους.
Οι ανεμολογικές και βυθομετρικες έρευνες θα χρηματοδοτηθούν από τα έσοδα των πλειστηριασμών των δικαιωμάτων ρύπων, με το σχετικό κονδύλι να ανακτάται στην πορεία από τα ποσά που θα καταβάλουν οι επενδυτές, για την αγορά των δεδομένων. Και η απόκτησή τους θα αποτελεί προϋπόθεση για τη συμμετοχή στους διαγωνισμούς παραχώρησης των περιοχών ανάπτυξης των υπεράκτιων πάρκων.
Επισημαίνεται ότι από τις 10 εν δυνάμει Περιοχές Οργανωμένης Ανάπτυξης Υπεράκτιων Αιολικών Πάρκων (ΠΟΑΥΑΠ) της μεσοπρόθεσμης φάσης ανάπτυξης (έως 2030-2032), έχει επιλεγεί μία «δεξαμενή» 6 θαλάσσιων ζωνών για την εγκατάσταση των πρώτων πάρκων, 1,9 GW. Σαφή εικόνα θα έχουμε όταν θα εγκριθεί η τελική μορφή της Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ), η οποία αναμένεται λογικά μέσα στο Μάρτιο.
