Κινητικότητα και μάλιστα σε δύο μέτωπα που ενδεχομένως να προμηνύουν εξελίξεις καταγράφεται το τελευταίο διάστημα γύρω από τον αγωγό φυσικού αερίου East Med.
Το πρώτο αφορά τα όσα δήλωσε προ ημερών ο Κύπριος Πρόεδρος Νίκος Χριστοδουλίδης, ο οποίος συνέδεσε τα πρόσφατα ευρήματα της ιταλικής ENI στο τεμάχιο 6 της κυπριακής ΑΟΖ με την αναβίωση του αγωγού.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες, η ΕΝΙ, η οποία έχει δικαιώματα σε 7 από τα 10 αδειοδοτημένα τεμάχια στην κυπριακή ΑΟΖ, εκτιμά πως με το νέο χρόνο και μετά τα αποτελέσματα της επιβεβαιωτικής γεώτρησης στον «Κρόνο», που αναμένονται τον Ιανουάριο, θα μπορεί να διαμορφώσει το σχέδιο ανάπτυξης του κοιτάσματος και να προχωρήσει στην αξιοποίησή του. Εάν επιβεβαιωθεί ο σχεδιασμός, θα πρόκειται για το πρώτο κοίτασμα που θα εξορυχθεί στην κυπριακή ΑΟΖ από το 2011, όταν και ανακαλύφθηκε το «Αφροδίτη», για να ακολουθήσουν έκτοτε, ακόμη τέσσερις ανακαλύψεις.
Σε συνέντευξή του την περασμένη Πέμπτη στην ιταλική εφημερίδα La Repubblica, ο Νίκος Χριστοδουλίδης, επικαλούμενος τις τελευταίες εξελίξεις από το μέτωπο της ENI, είπε ότι το έργο αυτό, «ήταν πάντα μία από τις επιλογές στρατηγικού χαρακτήρα για την υλοποίηση ενός ενεργειακού διαδρόμου που θα συνέδεε την Ανατολική Μεσόγειο με την Ευρώπη, διευκολύνοντας την εξαγωγή των ενεργειακών πόρων και μέσω Ιταλίας».
Αυτός ο ενεργειακός διάδρομος, πρόσθεσε, μπορεί να λάβει τη μορφή αγωγών φυσικού αερίου ή μιας πιο εκτεταμένης χρήσης τερματικών σταθμών υγροποίησης LNG που βρίσκονται ήδη σε λειτουργία στην περιοχή ή πρόκειται να κατασκευαστούν στο μέλλον.
Κάνοντας ειδική μνεία στον East Med, ο κ. Χριστοδουλίδης διευκρίνισε ότι «τα πάντα εξαρτώνται προφανώς από τις διαθέσιμες ποσότητες και το ενδιαφέρον των πιθανών επενδυτών». Και επεσήμανε ότι οι νέες ανακαλύψεις που πραγματοποίησε η EΝΙ, η οποία κατέχει τα δικαιώματα εξερεύνησης και εκμετάλλευσης σε 7 από τα 10 αδειοδοτημένα τεμάχια της κυπριακής ΑΟΖ, «μας φέρνουν ακόμα πιο κοντά στη δημιουργία αυτού του ενεργειακού διαδρόμου». Όπως είπε «οι τελικές αποφάσεις θα ληφθούν, λαμβάνοντας υπ’ όψιν όλους τους παράγοντες, οι οποίοι όμως δεν περιλαμβάνουν προφανώς ενστάσεις που οποιαδήποτε τρίτη χώρα (Τουρκία) θα μπορούσε να εγείρει στη βάση αθεμελίωτων διεκδικήσεων».
Τα 10 σημεία στο έγγραφο της IGI Poseidon
Το δεύτερο μέτωπο όπου καταγράφεται κινητικότητα έρχεται από την κοινοπραξία IGI Poseidon, δηλαδή τη ΔΕΠΑ και την Edison, μετόχους του East Med. Έγγραφο που αφορά τον επιμερισμό του οφέλους ανάμεσα στις τρεις χώρες, Ελλάδα, Ιταλία και Κύπρο, το οποίο εγκρίθηκε πρόσφατα από την ΡΑΑΕΥ, μαζί με τα μέχρι τώρα συμπεράσματα για τη βιωσιμότητα και το χρονοδιάγραμμα του έργου, περιλαμβάνει 10 ενδιαφέροντα σημεία :
- Καταγράφεται πιθανό ενδιαφέρον για ποσότητες της τάξης των 7,2 δισ. κ.μ. ετησίως προς την Ιταλία, 2,7 δισ. κ.μ. προς Ελλάδα και 0,45 δισ. κ.μ. προς Κύπρο.
- Στο πρώτο μισό του 2024 πρόκειται να διεξαχθεί μη δεσμευτική εκδήλωση ενδιαφέροντος ενώ μέχρι τότε θα συνεχίζεται το market test.
- Το κόστος κατασκευής του έργου υπολογίζεται κοντά στα 6 δισ. ευρώ, δηλαδή παραμένει στα επίπεδα των παλαιότερων εκτιμήσεων.
- Το κόστος ανά χιλιόμετρο του αγωγού εκτιμάται σε 3 εκατ. ευρώ για το υπεράκτιο τμήμα και 1,4 εκατ. για το χερσαίο, σύμφωνα με τις διεθνείς πρακτικές στον κλάδο.
- Μέσα στο 2023 προβλέπεται να γίνει η αξιολόγηση της μελέτης βιωσιμότητας, όπως και οι πρώτοι διαγωνισμοί για εξοπλισμό.
- Το 2024 θα ακολουθήσουν οι θαλάσσιες έρευνες και στη συνέχεια θα ξεκινήσει ως το 2025 η κατασκευή των χερσαίων εγκαταστάσεων.
- Επόμενο βήμα ως τις αρχές του 2027 θα είναι η κατασκευή του υπεράκτιου τμήματος με στόχο να μπει ο αγωγός σε εμπορική λειτουργία το 2028.
- Το έργο θα αποφέρει, σύμφωνα με την κοινοπραξία, συνολικά οφέλη ύψους 30,4 δισ. ευρώ για την Ευρώπη και τις τρεις χώρες.
- Η Ελλάδα θα έχει όφελος 1,03 δισ. ευρώ, η Ιταλία 3,7 δισ. και η Κύπρος 1,15 δισ. με τα υπόλοιπα 24,5 δισ. να αφορούν ολόκληρη την ήπειρο.
- Το όφελος για την Ελλάδα από την αλλαγή του καυσίμου υπολογίζεται σε 514 εκατ. ευρώ, ενώ τα υπόλοιπα αφορούν την ενισχυμένη ασφάλεια εφοδιασμού.
Αμφότερες οι εξελίξεις, οι προχθεσινές δηλώσεις Χριστοδουλίδη, μετά και τα νέα ευρήματα της ENI, σε συνδυασμό με τις πληροφορίες από το έγγραφο της IGI Poseidon, χωρίς να σημαίνουν ότι το έργο έχει λάβει τις πολιτικές ευλογίες από τις εμπλεκόμενες χώρας και βρίσκεται πρώτο στην προτεραιότητα των εταιρειών που κάνουν έρευνες στην περιοχή, εντούτοις το φέρνουν ξανά στο προσκήνιο ως μια από τις πιθανές επιλογές για το μονοπάτι που θα ακολουθήσουν τα κοιτάσματα της Αν. Μεσογείου.
