Το νέο Εταιρικό Σύμφωνο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΣΠΑ) 2021-2027 προβλέπει τη διάθεση στην Ελλάδα πόρων για την υλοποίηση επενδυτικών σχεδίων συνολικού ύψους 26,2 δισ. ευρώ, από τα οποία τα 20,9 δισ. ευρώ προέρχονται από την Ενωσιακή Στήριξη και συγκεκριμένα από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ), το Ταμείο Συνοχής (ΤΣ), το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο (ΕΚΤ+), το Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης (ΤΔΜ) και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας, Αλιείας και Υδατοκαλλιέργειας (ΕΤΘΑΥ). Το υπόλοιπο ποσό των 5,3 δισ. ευρώ αφορά στην Εθνική Συνεισφορά.
Το νέο ΕΣΠΑ 2021-2027 θέτει προτεραιότητες για την ενίσχυση του παραγωγικού δυναμικού της οικονομίας, των υποδομών, των ανθρώπινων δεξιοτήτων και την ενδυνάμωση της κοινωνικής προστασίας. Τα έργα/δράσεις που πρόκειται να χρηματοδοτηθούν από το νέο ΕΣΠΑ λαμβάνουν υπόψη τις ιδιαίτερες συνθήκες και ανάγκες της χώρας τα επόμενα χρόνια και απαντούν στις διαρθρωτικές υστερήσεις της ελληνικής οικονομίας.
Τα Προγράμματα που θα χρηματοδοτηθούν είναι τα ακόλουθα:
- Ανταγωνιστικότητα με 3,9 δισ. ευρώ
- Ανθρώπινο Δυναμικό και Κοινωνική Συνοχή με 4,2 δισ. ευρώ
- Ψηφιακός Μετασχηματισμός με 943 εκατ. ευρώ
- Περιβάλλον και Κλιματική Αλλαγή με 3,6 δισ. ευρώ
- Μεταφορές με 2,2 δισ. ευρώ
- Πολιτική Προστασία με 714 εκατ. ευρώ
- Τεχνική Βοήθεια και Υποστήριξη Δικαιούχων με 504 εκατ. ευρώ
- Δίκαιη Αναπτυξιακή Μετάβαση με 1,6 δισ. ευρώ
- Αλιεία, Υδατοκαλλιέργεια και Θάλασσα με 455 εκατ. ευρώ
Επίσης, θα χρηματοδοτηθούν 13 Περιφερειακά Προγράμματα ύψους 8,1 δισ. ευρώ. Σημειώνεται ότι στη νέα προγραμματική περίοδο 2021-2027, στα 13 περιφερειακά προγράμματα κατανέμονται αυξημένοι πόροι σε σχέση με την προηγούμενη περίοδο (ΕΣΠΑ 2014-2020). Συγκεκριμένα διατίθενται 8.1 δισ. ευρώ, έναντι 4 δισ. ευρώ στο ΕΣΠΑ 2014-2020. Στόχος των προγραμμάτων ανά περιφέρεια είναι:
- Η ενίσχυση και διαφοροποίηση της περιφερειακής οικονομίας μέσω της αξιοποίησης της έρευνας και της καινοτομίας
- Η προώθηση της αειφορίας, της ορθολογικής και αποδοτικής διαχείρισης των φυσικών πόρων – αντιμετώπιση της Κλιματικής Αλλαγής
- Η ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής και του ανθρώπινου δυναμικού
- Η ενίσχυση της κινητικότητας (οδικές μεταφορές)
- Η στήριξη της βιώσιμης και ολοκληρωμένης χωρικής ανάπτυξης
Μέχρι σήμερα έχουν εγκριθεί από τις κοινοτικές αρχές πέντε Τομεακά Προγράμματα:
- της Ανταγωνιστικότητας,
- της Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβαση (ΔΑΜ),
- της Πολιτικής Προστασίας,
- του Ανθρώπινου Δυναμικού & Κοινωνικής Συνοχής και
- του Ψηφιακού Μετασχηματισμού
Το πρώτο πρόγραμμα που ενδιαφέρει ιδιαίτερα τη χώρα, είναι το πρόγραμμα της Ανταγωνιστικότητας. Γι’ αυτό και υποβλήθηκε και εγκρίθηκε πρώτο από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Ο λόγος έχει να κάνει με το γεγονός ότι το αντίστοιχο πρόγραμμα του ΕΣΠΑ 2014-2020 έχει εξαντληθεί και η κυβέρνηση δεν έχει άλλους πόρους στήριξης της μικρομεσαίας επιχειρηματικότητας.
Το δεύτερο Πρόγραμμα που έλαβε έγκρισή είναι της Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης (Πρόγραμμα ΔΑΜ) το οποίο είναι και το πρώτο αυτού του είδους που εγκρίνεται σε ευρωπαϊκό επίπεδο, για τη μετάβαση της χώρας σε κλιματικά ουδέτερη οικονομία.
Ο υπουργός Ανάπτυξης και Επενδύσεων Άδωνις Γεωργιάδης ανέφερε πως «το νέο πρόγραμμα Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης φέρνει επενδύσεις, νέες θέσεις εργασίας, ανάπτυξη και προκοπή σε σημαντικές περιοχές της χώρας μας, που καθίσταται έτσι πρωτοπόρος στην πράσινη μετάβαση με ταυτόχρονη στήριξη της κοινωνίας και αξιοποίηση των συγκριτικών πλεονεκτημάτων του τόπου μας».
Τρίτο κατά σειρά εγκρίθηκε το πρόγραμμα της Πολιτικής Προστασίας, και τέταρτο εγκρίθηκε το πρόγραμμα του Ανθρώπινου Δυναμικού. Το τελευταίο πρόγραμμα που εγκρίθηκε είναι το Πρόγραμμα Ψηφιακός Μετασχηματισμός συνολικού προϋπολογισμού 913 εκατ. ευρώ
Στόχος του τελευταίου προγράμματος είναι να συμβάλλει ουσιαστικά στην οικοδόμηση της «Ψηφιακής Ελλάδας» μέσω της προώθησης του οικονομικού μετασχηματισμού της χώρας, δίνοντας έμφαση στην αξιοποίηση και την ενσωμάτωση των τεχνολογιών αιχμής, αλλά και υπηρετώντας τη στρατηγική επιλογή για την ενίσχυση των ψηφιακών δεξιοτήτων. Το Πρόγραμμα «Ψηφιακός Μετασχηματισμός» κινείται πάνω σε τρεις βασικούς στρατηγικούς άξονες:
- τον ψηφιακό μετασχηματισμό του Δημόσιου Τομέα με συνολικό προϋπολογισμό 400 εκατ. ευρώ
- τηνενίσχυση της ψηφιακής συνδεσιμότητας με ευρυζωνική πρόσβαση υψηλών ταχυτήτων όπου προβλέπεται να διατεθούν επιπλέον 400 εκατ. ευρώ
- τηνανάπτυξη των ψηφιακών δεξιοτήτων με χρηματοδότηση ύψους 113 εκατ. ευρώ.
Μέχρι τέλος Ιουλίου ή το αργότερο τέλος Σεπτεμβρίου, αναμένεται να εγκριθούν και τα υπόλοιπα προγράμματα του νέου ΕΣΠΑ 2021-2027, συμπεριλαμβανομένου των δύο τομεακών προγραμμάτων του Περιβάλλοντος και τω Μεταφορών όπως επίσης και 13 Περιφερειακά Επιχειρησιακά Προγράμματα του νέου ΕΣΠΑ.
