Του Χάρη Φλουδόπουλου
Η απόφαση της ελληνικής κυβέρνησης να ανοίξει εκ νέου την αγορά υδρογονανθράκων και να επιταχύνει το χρονοδιάγραμμα των ερευνητικών εργασιών που βρίσκονται σε εξέλιξη σε τέσσερα διαφορετικά σημεία της χώρας μας, όπως ήταν φυσικό δημιούργησε θετικές προσδοκίες. Βεβαίως, όπως συμβαίνει συνήθως σε αυτές τις περιπτώσεις, οι προσδοκίες αυτές ενέχουν και δόση υπερβολής, υπό την έννοια ότι ακούγονται διάφορα νούμερα για το μέγεθος των κοιτασμάτων και την πιθανή αξία τους. Ωστόσο αυτή τη στιγμή, οι όποιες εκτιμήσεις δεν βασίζονται σε πραγματικά δεδομένα, παρά μόνο σε συγκρίσεις στατιστικών μοντέλων που υπολογίζουν με βάση αντίστοιχες γεωλογικές δομές σε άλλες περιοχές του κόσμου, πόσο πετρέλαιο ή φυσικό αέριο πιθανόν να υπάρχει.
Η πιστοποίηση της ύπαρξης κοιτασμάτων ωστόσο, και δη κοιτασμάτων που να είναι εκμεταλλεύσιμα εμπορικά, γίνεται μόνο με έναν τρόπο, δηλαδή με τη διενέργεια ερευνητικής γεώτρησης.
Και στην Ελλάδα μέχρι στιγμής δεν έχει υπάρξει καμία ερευνητική γεώτρηση, με εξαίρεση το μικρό κοίτασμα του Κατακόλου.
Δηλαδή με απλά λόγια, τα νούμερα τα οποία ακούγονται για τα πιθανά κοιτάσματα στη χώρα μας, αποτελούν πιθανολόγηση με βάση στατιστικά μοντέλα. Αυτές οι πιθανολογήσεις μπορούν να επιβεβαιωθούν ή να διαψευστούν όταν διενεργηθούν οι απαραίτητες ερευνητικές γεωτρήσεις, οι οποίες αποτελούν το κρισιμότερο στάδιο της ερευνητικής διαδικασίας.
Και εδώ θα πρέπει να σημειωθεί ότι οι πιθανότητες για μία ερευνητική γεώτρηση να είναι επιτυχημένη ποικίλλουν ανάλογα με το είδος των σεισμικών ερευνών που έχουν προηγηθεί και μπορεί να φτάσει κατ᾽ ανώτατο ποσοστό στο 25%. Δηλαδή μόνο μία στις 4 ερευνητικές γεωτρήσεις είναι επιτυχημένη. Αυτό το ποσοστό έχει επιβεβαιωθεί στην πράξη σε πολλές περιπτώσεις, όπως για παράδειγμα στις ερευνητικές εργασίες που έχουν γίνει στην Κύπρο, εκεί όπου πράγματι, η επιτυχία των γεωτρήσεων κινείται στατιστικά στο 25%.
Πότε θα ξέρουμε
Σύμφωνα και με τον οδικό χάρτη των ερευνών στην Ελλάδα που εξέδωσε η ΕΔΕΥΕΠ, τρία είναι τα ορόσημα για την ανάπτυξη των δυνητικών κοιτασμάτων φυσικού αερίου της χώρας μας.
Το πρώτο είναι η εκτέλεση των σεισμικών ερευνών που διαρκεί περίπου 1 έως 2 χρόνια.
Το δεύτερο είναι η εκτέλεση διερευνητικών γεωτρήσεων που διαρκεί επίσης 2 χρόνια.
Το τρίτο είναι η έναρξη της εγχώριας παραγωγής και η δημιουργία εσόδων, που διαρκεί 2 έως 3 χρόνια.
Δηλαδή, στην καλύτερη περίπτωση, για να ξεκινήσει η εγχώρια παραγωγή και να υπάρξουν έσοδα για το ελληνικό δημόσιο θα απαιτηθούν τουλάχιστον 6 έως 7 χρόνια. Και αυτό προϋποθέτει ότι όλες οι διαδικασίες θα κινηθούν απρόσκοπτα, χωρίς εμπόδια, προσφυγές ή άλλου είδους καθυστερήσεις.
Από τις 4 ενεργές παραχωρήσεις, η πιο προχωρημένη είναι η χερσαία παραχώρηση των Ιωάννινων, που υπό προϋποθέσεις μπορεί να ξεκινήσει να παράγει φυσικό αέριο στα τέλη του 2025. Για να συμβεί αυτό θα πρέπει να λυθούν τα όποια εμπόδια και να διενεργηθεί η ερευνητική γεώτρηση το καλοκαίρι του 2023. Στα δύο μπλοκ του Ιονίου η παραγωγή μπορεί να ξεκινήσει το νωρίτερο το 2028 ενώ στην Κρήτη, οι έρευνες θα κρατήσουν τουλάχιστον μέχρι το 2029, προτού τα όποια πιθανά κοιτάσματα ξεκινήσουν να παράγουν φυσικό αέριο.
