Τον δρόμο για τη μερική ιδιωτικοποίηση έως 40% της Αριάδνης, θυγατρικής του Ανεξάρτητου Διαχειριστή Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΑΔΜΗΕ), που κατασκευάζει την ηλεκτρική διασύνδεση Κρήτης – Αττικής συνολικού ύψους 1 δισ. ευρώ ανοίγει υπό όρους η Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας.
Ο διαγωνισμός, που έχει παγώσει από το περασμένο φθινόπωρο, προβλέπεται να ενεργοποιηθεί άμεσα μετά το θετικό σινιάλο της Κομισιόν, η οποία ανοίγει τον δρόμο ακόμη και για την είσοδο της κινεζικής State Grid, μετόχου μειοψηφίας του ΑΔΜΗΕ από το 2017.
O κινεζικός γίγαντας έχει εκδηλώσει ενδιαφέρον για την απόκτηση έως 20% του μετοχικού κεφαλαίου της Αριάδνης από το 2019 και είχε μάλιστα υπογραφεί σχετικό μνημόνιο συνεργασίας στο Μέγαρο Μαξίμου, παρουσία του προέδρου της Κίνας. Για την υλοποίηση αυτής της συμφωνίας ασκεί πιέσεις εδώ και μήνες και η διοίκηση του ΑΔΜΗΕ.
Σύμφωνα με έγκυρες πληροφορίες, όρος απαράβατος για να προχωρήσει η πώληση του στρατηγικού ποσοστού σε ό,τι αφορά τη State Grid είναι να περιοριστούν τα δικαιώματα της θυγατρικής εταιρείας στο έργο.
Η συντήρηση, η λειτουργία, η διαχείριση και η ανάπτυξη του συστήματος για τη μεγάλη διασύνδεση ζητά να παραμείνουν στις αρμοδιότητες του ΑΔΜΗΕ.
Ο οδικός χάρτης της ΡΑΕ
Σε σχέση με την είσοδο άλλων μετόχων, η Κομισιόν καλεί τον ρυθμιστή να περιφρουρήσει αντίστοιχα τα δικαιώματα που θα αποκτήσουν και να ελέγξει τη συμμετοχή τους στη λήψη αποφάσεων. Οπως αναφέρεται, ακόμη και η επιλογή υπεργολάβου μπορεί να θεωρηθεί παραβίαση της αποκλειστικής αρμοδιότητας και του ελέγχου που είναι στην ευθύνη του ΑΔΜΗΕ. Ωστόσο, ένα ενδιαφέρον στοιχείο της αλληλογραφίας με την Ε.Ε. αποτελεί το γεγονός ότι, ενώ από την πρόσκληση ενδιαφέροντος αποκλείονται πρόσωπα που ασκούν δραστηριότητες παραγωγής και προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας, σε άλλο σημείο ανοίγει παράθυρο συμμετοχής στον διαγωνισμό και ιδιωτών με αμιγώς επενδυτικά κριτήρια σε ρόλο παθητικού επενδυτή.
Κατόπιν αυτών, η Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας προσανατολίζεται στην επαναξιολόγηση της σύμβασης παραχώρησης AΔΜΗΕ – Αριάδνης (Concession Agreement) προκειμένου να είναι συμβατή με τις απαιτήσεις των Βρυξελλών. Κόκκινη γραμμή είναι να μην εκχωρηθούν εξουσίες σε τρίτους που βρίσκονται στον στενό πυρήνα αρμοδιοτήτων του ΑΔΜΗΕ. Επιπλέον, η ΡΑΕ θα προχωρήσει στον έλεγχο του καταστατικού της Αριάδνης αλλά και σε έναν μηχανισμό παρακολούθησης και συμμόρφωσης μεταξύ ΑΔΜΗΕ – Αριάδνης με στόχο την προκήρυξη του διαγωνισμού εντός του φθινοπώρου.
Στην Κομισιόν είχε καταφύγει η ΡΑΕ στις αρχές του χρόνου προκειμένου να ζητήσει διευκρινίσεις σχετικά με το σχέδιο προκήρυξης για την πώληση των μετοχών της Αριάδνης που της είχε στείλει ο διαχειριστής. Με βάση τον σχεδιασμό, η θυγατρική του ΑΔΜΗΕ θα προκήρυσσε διαγωνισμό και θα χρηματοδοτούσε, θα κατασκεύαζε και θα έθετε σε δοκιμαστική λειτουργία τη διασύνδεση της Κρήτης.
Αντίστοιχα ο ΑΔΜΗΕ θα διατηρούσε την ιδιοκτησία και θα είχε την ευθύνη για τη λειτουργία, τη διαχείριση και τη συντήρηση του έργου. Η πρόσκληση ενδιαφέροντος κρίθηκε ασαφής σχετικά με το εύρος της εκχώρησης των αρμοδιοτήτων, γι’ αυτό και ζητήθηκε η γνωμοδότηση της Κομισιόν. Ο ΑΔΜΗΕ επιδιώκει την πώληση μετοχών της Αριάδνης προκειμένου να χρηματοδοτήσει και με ιδιωτικούς πόρους το μεγάλο πρότζεκτ της Κρήτης, το οποίο αναμένεται να διασυνδέσει το νησί με το ηπειρωτικό σύστημα το 2023. Ηδη εδώ και λίγες εβδομάδες έχει μπει σε λειτουργία και το μικρό καλώδιο (Κρήτη – Πελοπόννησος) που αποτελεί ενδιάμεσο στόχο ενίσχυσης του συστήματος ηλεκτρικής ενέργειας του νησιού.
Για τη χρηματοδότηση της ηλεκτρικής διασύνδεσης Κρήτης – Αττικής, ο ΑΔΜΗΕ έχει συνάψει σύμβαση χρηματοδότησης ύψους 400 εκατ. ευρώ από την ΕΤΕΠ και τη Eurobank. Επιπλέον, προγραμματίζεται η άντληση πρόσθετων πόρων 400 εκατ. ευρώ μέσω ΕΣΠΑ.
Πώς οι Κύπριοι βγήκαν από το big project
Το έργο της διασύνδεσης της Κρήτης με το ηπειρωτικό σύστημα της χώρας που αποτελούσε πρότζεκτ του ΑΔΜΗΕ εντάχθηκε το 2017 στον σχεδιασμό για ένα ενιαίο έργο διασύνδεσης μεταξύ Ισραήλ, Κύπρου, Κρήτης και Αττικής, με φορέα υλοποίησης την κυπριακή εταιρεία EuroΑsia Interconnector.
Κρίθηκε σκόπιμο τότε να αποτελέσει ένα αυτοτελές έργο που δεν θα επιβάρυνε με πρόσθετα κόστη τους καταναλωτές κι έτσι συνάφθηκε συμφωνία για από κοινού μελέτη και κατασκευή μεταξύ του Ελληνα διαχειριστή και των Κυπρίων.
Την υλοποίηση του έργου θα αναλάμβανε μια εταιρεία ειδικού σκοπού στην οποία το 51% θα είχε ο ΑΔΜΗΕ, το 39% η EuroΑsia και το 10% θα αποκτούσαν άλλοι μέτοχοι. Στην πορεία όμως του σχεδιασμού μεταξύ των δύο εταίρων υπήρξε μεγάλη σύγκρουση θέτοντας σε κίνδυνο την ενεργειακή ασφάλεια της Κρήτης και προκαλώντας καθυστερήσεις που τίναζαν στον αέρα όλο τον προγραμματισμό.
Τότε ο ΑΔΜΗΕ με την έγκριση της ΡΑΕ προχώρησε στην ίδρυση της Αριάδνη Interconnection, μιας εταιρείας ειδικού σκοπού που ανέλαβε τη χρηματοδότηση και κατασκευή του έργου κοινού ενδιαφέροντος για τη γραμμή μεταφοράς Κορακιάς (Κρήτη) και Αττικής. Καθώς μάλιστα η κυπριακή εταιρεία συνέχισε να εμφανίζει αδυναμία στην καταβολή του τιμήματος για την απόκτηση των μετοχών της Αριάδνης, η ΡΑΕ αποφάσισε προ διετίας να προχωρήσει το έργο χωρίς τη EuroΑsia Interconnector.
Εκτοτε η μεγάλη διασύνδεση έχει πάψει να είναι έργο κοινού ενδιαφέροντος και υλοποιείται ως εθνικό έργο, το οποίο έχει ενταχθεί στο δεκαετές πρόγραμμα ανάπτυξης 2019-2028 του ΑΔΜΗΕ. Η άρση, ωστόσο, αυτής της υποστήριξης από την ελληνική πλευρά μετέβαλε και τη νομική υπόσταση της υποδομής, καθώς το έργο όφειλε να κατασκευαστεί από τον ΑΔΜΗΕ, που είναι και ο πιστοποιημένος διαχειριστής.
Με στόχο να μη διαταραχθούν οι εύθραυστες ισορροπίες και προκληθεί νέος γύρος καθυστερήσεων αποφασίστηκε να διατηρηθεί το χρονοδιάγραμμα, αλλά και η μορφή της Αριάδνη. Ωστόσο η ΡΑΕ γρήγορα διαπίστωσε ότι ο ΑΔΜΗΕ υλοποιούσε έναν διαφορετικό σχεδιασμό εκχωρώντας στη θυγατρική του ένα διευρυμένο ρόλο στη μεγάλη διασύνδεση με κίνδυνο να αφαιρεθούν σημαντικά δικαιώματα από τον διαχειριστή.
Γι’ αυτό άλλωστε και αποφασίστηκε να ζητήσει τη γνωμοδότηση της Ε.Ε., προκειμένου να διαπιστώσει τη δυνατότητα εκχώρησης ουσιωδών αρμοδιοτήτων στην Αριάδνη, στην οποία θα συμμετάσχουν και άλλοι ιδιώτες.
(newmoney.gr)
