Μελέτη ΕΔΕΥΕΠ–EXERGIA για το ελληνικό ηλεκτρικό σύστημα έως το 2035 αναδεικνύει τα οφέλη από την ανάπτυξη 3,9 GW υπεράκτιων αιολικών. Μικρότερη εξάρτηση από το φυσικό αέριο, υψηλότερη αγοραία αξία για τις υφιστάμενες ΑΠΕ και σημαντικά περιορισμένες ανάγκες αποθήκευσης. Τα τρία σενάρια και οι οικονομικές προϋποθέσεις.
Σημαντικά οικονομικά και λειτουργικά οφέλη για το ελληνικό ηλεκτρικό σύστημα μπορεί να δημιουργήσει η ανάπτυξη 3,9 GW υπεράκτιων αιολικών πάρκων έως το 2035, σύμφωνα με νέα μελέτη της Ελληνικής Διαχειριστικής Εταιρείας Υδρογονανθράκων και Ενεργειακών Πόρων (ΕΔΕΥΕΠ), σε συνεργασία με την εταιρεία ενεργειακών συμβούλων EXERGIA.
Η ανάλυση δείχνει ότι η ένταξη υπεράκτιας αιολικής παραγωγής στο μελλοντικό ενεργειακό μείγμα θα μπορούσε να περιορίσει τις περικοπές ενέργειας από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) κατά περίπου 3,5 έως 4 φορές, να μειώσει την ηλεκτροπαραγωγή από φυσικό αέριο έως 31% και να εξοικονομήσει 340 έως 420 εκατ. ευρώ ετησίως από το λειτουργικό κόστος του ηλεκτρικού συστήματος.
Παράλληλα, εκτιμάται ότι θα βελτιωθεί η οικονομική αξία της παραγωγής των υφιστάμενων φωτοβολταϊκών και χερσαίων αιολικών εγκαταστάσεων, περιορίζοντας ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα της ελληνικής αγοράς: τη μεγάλη συγκέντρωση ανανεώσιμης παραγωγής στις ίδιες ώρες της ημέρας.
Τα αποτελέσματα παρουσιάστηκαν στις 21 Οκτωβρίου 2026, στο 8ο Renewable & Storage Forum στην Αθήνα, από τον Βασίλη Γιώτα, σύμβουλο υπεράκτιων αιολικών πάρκων της ΕΔΕΥΕΠ, και τον Δρ. Γιώργο Βουρλιωτάκη, επικεφαλής της μονάδας Energy Policy and Planning της EXERGIA.
Τρία σενάρια για το ηλεκτρικό σύστημα του 2035
Η μελέτη εξετάζει τη μελλοντική λειτουργία του ελληνικού ηλεκτρικού συστήματος με βάση τις παραδοχές του Εθνικού Σχεδίου για την Ενέργεια και το Κλίμα (ΕΣΕΚ).
Για τις ανάγκες της ανάλυσης χρησιμοποιήθηκε το μοντέλο ενεργειακών συστημάτων PyPSA (Python for Power System Analysis), μέσω του οποίου συγκρίθηκαν τρεις διαφορετικές επιλογές ανάπτυξης της ανανεώσιμης ηλεκτροπαραγωγής.
Το βασικό σενάριο περιλαμβάνει 3,9 GW υπεράκτιων αιολικών πάρκων, σε συνδυασμό με τη φωτοβολταϊκή και χερσαία αιολική ισχύ που προβλέπει ο ενεργειακός σχεδιασμός.
Τα δύο εναλλακτικά σενάρια εξετάζουν τι θα συνέβαινε εάν δεν αναπτύσσονταν υπεράκτια αιολικά και η αντίστοιχη ετήσια παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας αντικαθίστατο από άλλες τεχνολογίες ΑΠΕ.
Συγκεκριμένα:
- Σενάριο Α – Με υπεράκτια αιολικά: Ανάπτυξη 3,9 GW υπεράκτιας αιολικής ισχύος σύμφωνα με τις παραδοχές του ΕΣΕΚ.
- Σενάριο Β – Χωρίς υπεράκτια αιολικά: Αντικατάσταση της αντίστοιχης ετήσιας παραγωγής κατά 66,7% από φωτοβολταϊκά και κατά 33,3% από χερσαία αιολικά.
- Σενάριο Γ – Με αυξημένη συμμετοχή φωτοβολταϊκών: Κάλυψη της ίδιας ετήσιας παραγωγής κατά 90% από φωτοβολταϊκά και κατά 10% από χερσαία αιολικά.
Η σύγκριση επιτρέπει την αποτίμηση της επίδρασης που έχει όχι μόνο η συνολική ποσότητα της παραγόμενης ενέργειας, αλλά και η χρονική κατανομή της μέσα στο έτος.
Οι περικοπές ΑΠΕ μειώνονται έως και τέσσερις φορές
Ένα από τα σημαντικότερα αποτελέσματα της μελέτης αφορά τις περικοπές παραγωγής από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας.
Οι περικοπές πραγματοποιούνται όταν η διαθέσιμη ηλεκτροπαραγωγή δεν μπορεί να απορροφηθεί από το σύστημα, εξαιτίας περιορισμών του δικτύου, ανεπαρκούς ζήτησης ή άλλων συνθηκών λειτουργίας.
Στο βασικό σενάριο ανάπτυξης των υπεράκτιων αιολικών, η συνολική ετήσια περικοπτόμενη παραγωγή το 2035 υπολογίζεται σε μόλις 0,72 TWh.
Αντίθετα, όταν η υπεράκτια παραγωγή αντικαθίσταται από φωτοβολταϊκά και χερσαία αιολικά, οι περικοπές αυξάνονται σημαντικά.
| Δείκτης 2035 | Με υπεράκτια | Σενάριο Β | Σενάριο Γ |
|---|---|---|---|
| Περικοπές ΑΠΕ (TWh/έτος) | 0,72 | 2,55 | 3,04 |
| Ηλεκτροπαραγωγή από αέριο (TWh) | 4,36 | 6,12 | 6,36 |
| Λειτουργικό κόστος (εκατ. €/έτος) | 320 | 660 | 740 |
Πηγή: Δημοσιοποιημένα αποτελέσματα της μελέτης ΕΔΕΥΕΠ–EXERGIA, 8ο Renewable & Storage Forum, 21/10/2026.
Η διαφορά στις περικοπές αντιστοιχεί σε 1,83 έως 2,32 TWh περισσότερης αξιοποιούμενης ανανεώσιμης ενέργειας ετησίως.
Το αποτέλεσμα αποδίδεται σε μεγάλο βαθμό στο διαφορετικό προφίλ παραγωγής των υπεράκτιων αιολικών εγκαταστάσεων.
Σε αντίθεση με τα φωτοβολταϊκά, των οποίων η παραγωγή συγκεντρώνεται στις ώρες ηλιοφάνειας, η υπεράκτια αιολική παραγωγή μπορεί να προσφέρει ενέργεια σε διαφορετικές ώρες και εποχές, μειώνοντας την ταυτόχρονη προσφορά μεγάλων ποσοτήτων ηλεκτρικής ενέργειας.
Έτσι, το ηλεκτρικό σύστημα αποκτά περισσότερο διαφοροποιημένο παραγωγικό μείγμα και περιορίζει την ανάγκη απόρριψης ανανεώσιμης ενέργειας.
Τι σημαίνει το αποτέλεσμα για τις ανάγκες αποθήκευσης
Η συμπληρωματικότητα των υπεράκτιων αιολικών με τις υπόλοιπες ΑΠΕ έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον και για τον σχεδιασμό των συστημάτων αποθήκευσης.
Σύμφωνα με την παρουσίαση, προκειμένου να επιτευχθεί αντίστοιχος περιορισμός των περικοπών σε ένα σύστημα χωρίς υπεράκτια αιολικά, θα απαιτούνταν εγκατεστημένη ισχύς μπαταριών περίπου τριπλάσια από τον αντίστοιχο στόχο του ΕΣΕΚ, με αναφορά σε επίπεδο περίπου 14 GW.
Το εύρημα δεν σημαίνει ότι τα υπεράκτια αιολικά μπορούν να αντικαταστήσουν την αποθήκευση ενέργειας.
Αναδεικνύει, ωστόσο, ότι η διαφοροποίηση του ενεργειακού μείγματος μπορεί να περιορίσει την πρόσθετη αποθηκευτική ισχύ που απαιτείται για τη διαχείριση της πλεονάζουσας παραγωγής.
Πρόκειται για σημαντική παράμετρο του μελλοντικού σχεδιασμού, καθώς οι επενδύσεις σε αποθήκευση εξαρτώνται από την ισχύ, την ενεργειακή χωρητικότητα, τη διάρκεια εκφόρτισης και τον τρόπο λειτουργίας των συστημάτων.
Η οικονομική αξιολόγηση μιας τέτοιας επιλογής πρέπει επομένως να εξετάζει συνολικά το κόστος της παραγωγής, της αποθήκευσης και των αναγκαίων υποδομών δικτύου.
Έως 420 εκατ. ευρώ μικρότερο ετήσιο λειτουργικό κόστος
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η αποτίμηση του κόστους λειτουργίας του ηλεκτρικού συστήματος.
Στο σενάριο με 3,9 GW υπεράκτιας αιολικής ισχύος, το ετήσιο λειτουργικό κόστος για το 2035 εκτιμάται σε 320 εκατ. ευρώ.
Στα δύο εναλλακτικά σενάρια, το αντίστοιχο κόστος αυξάνεται σε 660 και 740 εκατ. ευρώ.
Η διαφορά διαμορφώνεται επομένως μεταξύ 340 και 420 εκατ. ευρώ ετησίως, αναδεικνύοντας τον δυνητικό ρόλο των υπεράκτιων αιολικών στη μείωση της χρήσης συμβατικών μονάδων και των σχετικών λειτουργικών δαπανών.
Οι υπολογισμοί περιλαμβάνουν τις εξεταζόμενες λειτουργικές συνιστώσες του συστήματος, όπως τα καύσιμα, το κόστος εκπομπών και τις καθαρές εισαγωγές ηλεκτρικής ενέργειας.
Είναι κρίσιμο να διευκρινιστεί ότι τα ποσά δεν αποτελούν εκτίμηση του συνολικού κόστους κατασκευής και λειτουργίας των υπεράκτιων αιολικών.
Δεν συνυπολογίζουν το σύνολο των επενδυτικών δαπανών για τους σταθμούς, τις αναγκαίες θαλάσσιες και χερσαίες υποδομές ή το κόστος χρηματοδότησης.
Επίσης, η μείωση του λειτουργικού κόστους του συστήματος δεν μεταφράζεται αυτομάτως σε ισόποση εξοικονόμηση για τους τελικούς καταναλωτές.
Μείωση της παραγωγής από φυσικό αέριο έως 31%
Η παρουσία υπεράκτιων αιολικών επηρεάζει σημαντικά και τη λειτουργία των μονάδων ηλεκτροπαραγωγής από φυσικό αέριο.
Στο βασικό σενάριο, η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από φυσικό αέριο περιορίζεται στις 4,36 TWh ετησίως, έναντι 6,12 και 6,36 TWh στα εναλλακτικά σενάρια.
Η διαφορά αντιστοιχεί σε μείωση της ηλεκτροπαραγωγής από φυσικό αέριο κατά περίπου 29% έως 31%.
Παράλληλα, οι εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα υπολογίζονται σε περίπου 1,5 εκατ. τόνους ετησίως, έναντι 2,2 και 2,3 εκατ. τόνων χωρίς την ανάπτυξη της εξεταζόμενης υπεράκτιας αιολικής ισχύος.
Επομένως, η μείωση των εκπομπών προσεγγίζει τους 700.000 έως 800.000 τόνους CO₂ ετησίως, σύμφωνα με τις δημοσιοποιημένες στρογγυλοποιημένες τιμές των σεναρίων.
Το αποτέλεσμα έχει σημασία και για την ενεργειακή ασφάλεια, καθώς η μειωμένη ανάγκη χρήσης φυσικού αερίου περιορίζει την έκθεση του συστήματος σε διακυμάνσεις των διεθνών τιμών καυσίμων.
Η μελέτη εξέτασε επίσης σενάρια ευαισθησίας με αυξημένες τιμές φυσικού αερίου, προκειμένου να αξιολογηθεί η συμπεριφορά του ηλεκτρικού συστήματος υπό δυσμενείς συνθήκες.
Αυξάνεται η αγοραία αξία των φωτοβολταϊκών και χερσαίων αιολικών
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα συμπεράσματα της ανάλυσης αφορά την επίδραση των υπεράκτιων αιολικών στην οικονομική απόδοση των υπόλοιπων τεχνολογιών ΑΠΕ.
Η μελέτη εκτιμά ότι η μέση αγοραία αξία της ηλεκτρικής ενέργειας που παράγουν φωτοβολταϊκά και χερσαία αιολικά διαμορφώνεται στα 77 ευρώ/MWh όταν στο σύστημα συμμετέχουν τα 3,9 GW υπεράκτιων αιολικών.
Χωρίς αυτά, η αντίστοιχη αξία περιορίζεται στα 68 ευρώ/MWh και 65 ευρώ/MWh στα δύο εναλλακτικά σενάρια.
Η διαφορά αποδίδεται στη μείωση του φαινομένου της αυτοϋποβάθμισης της αγοραίας αξίας της παραγωγής, γνωστού ως price cannibalization.
Το φαινόμενο εμφανίζεται όταν μεγάλος αριθμός σταθμών της ίδιας τεχνολογίας παράγει ηλεκτρική ενέργεια ταυτόχρονα, πιέζοντας τις τιμές κατά τις αντίστοιχες ώρες.
Η ένταξη μιας τεχνολογίας με διαφορετικό ωριαίο παραγωγικό προφίλ μπορεί να περιορίσει την ένταση του φαινομένου.
Σύμφωνα με τη μελέτη, η αυξημένη αγοραία αξία για το υφιστάμενο μείγμα φωτοβολταϊκών και χερσαίων αιολικών μπορεί να αντιστοιχεί σε περίπου 500 εκατ. ευρώ μεγαλύτερη ετήσια αξία παραγωγής σε επίπεδο αγοράς, υπό τις παραδοχές του μοντέλου.
Η εκτίμηση αυτή δεν αποτελεί εγγυημένη αύξηση εσόδων για κάθε παραγωγό, καθώς τα πραγματικά έσοδα εξαρτώνται από τις συμβάσεις πώλησης, το καθεστώς στήριξης, τις περικοπές και την έκθεση στη χονδρεμπορική αγορά.
Λιγότερες ώρες μηδενικών τιμών στην αγορά ηλεκτρισμού
Τα αποτελέσματα αναδεικνύουν επίσης βελτίωση ορισμένων χαρακτηριστικών της χονδρεμπορικής αγοράς.
Στο εξεταζόμενο σενάριο με υπεράκτια αιολικά, οι ώρες με μηδενική οριακή τιμή περιορίζονται στις 323 ετησίως, έναντι 704 στο συγκρινόμενο σενάριο χωρίς υπεράκτια αιολικά και με υψηλότερη συμμετοχή φωτοβολταϊκών.
Η διαφορά αντιστοιχεί σε 381 λιγότερες ώρες μηδενικών τιμών μέσα στο έτος.
Παράλληλα, η μεταβλητότητα των ωριαίων τιμών εμφανίζεται περίπου 20% χαμηλότερη, γεγονός που μπορεί να δημιουργήσει ευνοϊκότερες συνθήκες για τον προγραμματισμό παραγωγής και τη διαχείριση ενεργειακών χαρτοφυλακίων.
Η εξέλιξη αυτή παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για νέες επενδύσεις ΑΠΕ που στηρίζονται σε εμπορικές συμφωνίες πώλησης ενέργειας ή έχουν σημαντική έκθεση στις διακυμάνσεις των αγοραίων τιμών.
Ο μηχανισμός CfD και το κόστος ανάπτυξης των υπεράκτιων αιολικών
Η υψηλότερη αρχική επενδυτική δαπάνη των υπεράκτιων αιολικών αποτελεί βασική πρόκληση για την ανάπτυξή τους.
Για τον λόγο αυτόν, η μελέτη εξετάζει την οικονομική ισορροπία της τεχνολογίας υπό την παραδοχή εφαρμογής συμβάσεων επί διαφοράς (Contracts for Difference – CfD).
Στο πλαίσιο αυτό, εξετάστηκε εύρος τιμών αναφοράς περίπου 123 έως 160 ευρώ/MWh, στο οποίο η ανάπτυξη υπεράκτιων αιολικών θα μπορούσε, σύμφωνα με τις αντίστοιχες παραδοχές, να παρουσιάζει συγκρίσιμο οικονομικό αποτέλεσμα με την ανάπτυξη εναλλακτικών τεχνολογιών.
Η ανάλυση λαμβάνει υπόψη όχι μόνο το άμεσο κόστος παραγωγής, αλλά και τα ευρύτερα οφέλη που μπορούν να προκύψουν για το ηλεκτρικό σύστημα, όπως η αποφυγή περικοπών, η περιορισμένη ανάγκη λειτουργίας μονάδων φυσικού αερίου και η καλύτερη αξιοποίηση της παραγωγής άλλων ΑΠΕ.
Το εύρος αυτό αποτελεί αποτέλεσμα οικονομικής μοντελοποίησης και όχι θεσμοθετημένη τιμή αποζημίωσης ή εγκεκριμένο καθεστώς στήριξης.
Επίσης, η ενδεχόμενη εξισορρόπηση του συνολικού κόστους δεν σημαίνει αυτομάτως ότι ένας μελλοντικός μηχανισμός CfD δεν θα δημιουργεί επιβαρύνσεις στους καταναλωτές.
Η τελική οικονομική επίπτωση θα εξαρτηθεί από τον σχεδιασμό του μηχανισμού, τις πραγματικές τιμές αγοράς, το κόστος των έργων και τον τρόπο χρηματοδότησής τους.
Τι σημαίνουν τα ευρήματα για τον σχεδιασμό ενεργειακών έργων
Για τους μηχανικούς που δραστηριοποιούνται στον ενεργειακό τομέα, τα αποτελέσματα προσφέρουν μια σημαντική διάσταση στον τρόπο αξιολόγησης των επενδύσεων.
Η οικονομική αξία μιας νέας εγκατάστασης ΑΠΕ δεν εξαρτάται αποκλειστικά από την εγκατεστημένη ισχύ ή την ετήσια ενεργειακή παραγωγή της.
Καθοριστικό ρόλο διαδραματίζουν η χρονική κατανομή της παραγωγής, η συμβολή στην κάλυψη των ωριαίων αναγκών του συστήματος, η επίδραση στις περικοπές και οι απαιτήσεις για αποθήκευση και δικτυακές υποδομές.
Από τεχνική άποψη, η ανάπτυξη μεγάλων υπεράκτιων αιολικών εγκαταστάσεων προϋποθέτει επίσης εξειδικευμένο σχεδιασμό θαλάσσιων θεμελιώσεων ή πλωτών συστημάτων, υποδομών αγκύρωσης, υποβρύχιων καλωδίων, λιμενικών εγκαταστάσεων υποστήριξης και χερσαίων σημείων σύνδεσης με το Σύστημα Μεταφοράς.
Η χωροθέτηση πρέπει να λαμβάνει υπόψη τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις, τις χρήσεις του θαλάσσιου χώρου και τους περιορισμούς που προκύπτουν από την αλιεία, τη ναυσιπλοΐα και άλλες δραστηριότητες.
Ιδιαίτερα σημαντικός θα είναι ο συντονισμός με τον ΑΔΜΗΕ για την έγκαιρη ανάπτυξη των απαιτούμενων δικτύων, ώστε η παραγόμενη ενέργεια να μπορεί να διοχετεύεται αποτελεσματικά στο σύστημα.
Η πραγματική αξιοποίηση των αναμενόμενων οφελών θα εξαρτηθεί επομένως από την ολοκλήρωση του θεσμικού και χωροταξικού σχεδιασμού, την ωρίμανση των έργων και τη διαθεσιμότητα των κατάλληλων υποδομών.
Το βασικό συμπέρασμα και οι εκκρεμότητες
Η μελέτη της ΕΔΕΥΕΠ και της EXERGIA αναδεικνύει ότι η αξιολόγηση των υπεράκτιων αιολικών δεν πρέπει να περιορίζεται στη σύγκριση του κόστους κατασκευής τους με εκείνο των φωτοβολταϊκών και των χερσαίων αιολικών.
Η δυνητική τους συνεισφορά περιλαμβάνει και συστημικά οφέλη, τα οποία σχετίζονται με τη μείωση των περικοπών, την αποθήκευση, την εξάρτηση από συμβατικές μονάδες και την οικονομική αξία της ανανεώσιμης παραγωγής.
Παράλληλα, τα αποτελέσματα αποτελούν εκτιμήσεις υπολογιστικού μοντέλου για το 2035 και όχι δεσμευτικές προβλέψεις της μελλοντικής αγοράς.
Για την πλήρη αξιολόγησή τους απαιτείται πρόσβαση στο αναλυτικό τεύχος της μελέτης, στις παραδοχές του υπολογιστικού μοντέλου, στο επενδυτικό κόστος των εξεταζόμενων τεχνολογιών και στις αναλύσεις ευαισθησίας.
Το σημαντικότερο μήνυμα είναι ότι ο μελλοντικός ενεργειακός σχεδιασμός δεν εξαρτάται μόνο από το πόσα GW ανανεώσιμης ισχύος θα εγκατασταθούν, αλλά και από το ποιες τεχνολογίες, σε ποιες περιοχές και σε ποιες ώρες θα παράγουν την ηλεκτρική ενέργεια που χρειάζεται το σύστημα.
Πηγές
Πρωτογενής παρουσίαση
- 8ο Renewable & Storage Forum – Επίσημο πρόγραμμα, 21 Οκτωβρίου 2026
- Βίντεο 1ης ημέρας, ενότητες 4–6 – Παρουσίαση ΕΔΕΥΕΠ–EXERGIA
- Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας – Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα
Διασταύρωση δημοσιοποιημένων αποτελεσμάτων
- Energypress, 21/10/2026 – Τα αποτελέσματα της μελέτης
- Οικονομικός Ταχυδρόμος, 22/10/2026 – Ανάλυση των σεναρίων και της οικονομικής αποτίμησης
