Νέα μελέτη που παρουσιάστηκε από τον καθηγητή του ΕΜΠ Σταύρο Παπαθανασίου αποτυπώνει τα οικονομικά οφέλη της αποθήκευσης, τη μείωση των αρνητικών τιμών και των περικοπών ΑΠΕ. Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου προανήγγειλε την ολοκλήρωση της κατάταξης των αυτόνομων σταθμών αποθήκευσης, ενώ εξετάζονται μέτρα στήριξης των μικρομεσαίων παραγωγών.
Σημαντική εξοικονόμηση στο κόστος ηλεκτρικής ενέργειας μπορεί να προσφέρει η ανάπτυξη νέων συστημάτων αποθήκευσης στην Ελλάδα, σύμφωνα με αποτελέσματα μελέτης που παρουσίασε ο καθηγητής του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου Σταύρος Παπαθανασίου, επικεφαλής της Ομάδας Διοίκησης Έργου του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας για το πλαίσιο αποθήκευσης.
Η προσθήκη ενός GW συστημάτων μπαταριών στο ηλεκτρικό σύστημα εκτιμάται ότι μπορεί να μειώσει το κόστος της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας κατά 2,5 έως 3,5 ευρώ ανά MWh, αποφέροντας, σύμφωνα με τις δημοσιοποιημένες εκτιμήσεις, συνολικό ετήσιο οικονομικό όφελος της τάξης των 120 έως 200 εκατ. ευρώ.
Τα αποτελέσματα παρουσιάστηκαν στις 21 Οκτωβρίου 2026, στο 8ο Renewable & Storage Forum, όπου αναδείχθηκε η ανάγκη ταχύτερης ανάπτυξης των υποδομών αποθήκευσης και αποτελεσματικότερης αξιοποίησης του διαθέσιμου ηλεκτρικού χώρου.
Την ίδια ημέρα, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου ανακοίνωσε ότι βρίσκεται στην τελική φάση η διαδικασία κατάρτισης των λιστών προτεραιότητας για αυτόνομους σταθμούς αποθήκευσης συνολικής ισχύος 4,7 GW.
Οι εξελίξεις αναδεικνύουν ότι το επόμενο μεγάλο βήμα της ελληνικής ενεργειακής μετάβασης δεν αφορά μόνο την εγκατάσταση νέων μονάδων ΑΠΕ, αλλά την αποτελεσματική διαχείριση της ενέργειας που ήδη παράγεται.
Τι δείχνει η μελέτη για τα οφέλη των μπαταριών
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε ο Σταύρος Παπαθανασίου, η ανάπτυξη αποθήκευσης μπορεί να βελτιώσει τη λειτουργία τόσο της αγοράς επόμενης ημέρας όσο και της αγοράς εξισορρόπησης.
Η ανάλυση εξετάζει κυρίως συστήματα μπαταριών τετράωρης διάρκειας, με μικρότερη συμμετοχή δίωρων συστημάτων.
Τα αποτελέσματα που δημοσιοποιήθηκαν συνοψίζονται ως εξής:
| Δείκτης | Εκτιμώμενη επίδραση |
|---|---|
| Πρόσθετη ισχύς αποθήκευσης | 1 GW |
| Μείωση κόστους ηλεκτρισμού | 2,5–3,5 €/MWh |
| Εκτιμώμενο ετήσιο όφελος | 120–200 εκατ. € |
| Μείωση εμφάνισης μηδενικών και αρνητικών τιμών | 10%–15% |
| Μείωση περικοπών ΑΠΕ | 0,5%–1% |
| Κυρίαρχη τεχνολογία | Τετράωρες μπαταρίες |
Πηγή: Δημοσιοποιημένα αποτελέσματα της παρουσίασης Παπαθανασίου, 8ο Renewable & Storage Forum, 21/10/2026. Τα ποσά και οι δείκτες αφορούν τα εξεταζόμενα σενάρια και όχι εγγυημένες αποδόσεις κάθε νέας εγκατάστασης.
Η βασική λειτουργία των συστημάτων αποθήκευσης είναι η χρονική μετατόπιση της διαθέσιμης ηλεκτρικής ενέργειας.
Κατά τις ώρες υψηλής παραγωγής από φωτοβολταϊκά, όταν η προσφορά μπορεί να υπερβαίνει τη ζήτηση, οι μπαταρίες έχουν τη δυνατότητα να απορροφούν μέρος της πλεονάζουσας ενέργειας.
Η αποθηκευμένη ενέργεια μπορεί στη συνέχεια να διοχετεύεται στο σύστημα σε περιόδους υψηλότερης ζήτησης ή περιορισμένης ανανεώσιμης παραγωγής, περιορίζοντας την ανάγκη λειτουργίας ακριβότερων μονάδων ηλεκτροπαραγωγής.
Παράλληλα, τα συστήματα αποθήκευσης μπορούν να παρέχουν υπηρεσίες ευελιξίας και εξισορρόπησης, ανάλογα με τις τεχνικές τους δυνατότητες και τους κανόνες συμμετοχής στις αντίστοιχες αγορές.
Γιατί η αποθήκευση επηρεάζει τις αρνητικές τιμές
Η αυξημένη εγκατεστημένη ισχύς φωτοβολταϊκών έχει δημιουργήσει νέες συνθήκες λειτουργίας στην ελληνική χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας.
Κατά τις ώρες υψηλής ηλιοφάνειας, μεγάλος αριθμός εγκαταστάσεων παράγει ταυτόχρονα, οδηγώντας σε σημαντική αύξηση της προσφερόμενης ενέργειας.
Όταν η παραγωγή υπερβαίνει τη δυνατότητα οικονομικής απορρόφησής της, οι τιμές μπορεί να υποχωρούν έως το μηδέν ή να αποκτούν αρνητικές τιμές.
Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί ιδιαίτερες δυσκολίες για σταθμούς ΑΠΕ που εξαρτώνται από τα έσοδα της αγοράς και για εγκαταστάσεις οι οποίες αντιμετωπίζουν περιορισμούς παραγωγής.
Η αποθήκευση λειτουργεί ως πρόσθετη ευέλικτη ζήτηση κατά τις ώρες πλεονάζουσας παραγωγής.
Σύμφωνα με τη μελέτη που παρουσιάστηκε, η προσθήκη μπαταριών μπορεί να περιορίσει την εμφάνιση μηδενικών και αρνητικών τιμών κατά περίπου 10%–15%, υπό τις εξεταζόμενες συνθήκες.
Πρόκειται για σημαντικό αποτέλεσμα, καθώς η αύξηση των ωρών εξαιρετικά χαμηλών τιμών επηρεάζει την οικονομική βιωσιμότητα νέων και υφιστάμενων έργων ΑΠΕ.
Το οικονομικό όφελος δεν αυξάνεται απεριόριστα
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε ο καθηγητής του ΕΜΠ στο γεγονός ότι η προσθήκη νέας αποθηκευτικής ισχύος δεν μπορεί να συνεχίζεται χωρίς να εξετάζεται η οικονομική της σκοπιμότητα.
Το όφελος κάθε πρόσθετου GW εξαρτάται από το πόση αποθήκευση υπάρχει ήδη στο σύστημα, τη διαθέσιμη παραγωγή ΑΠΕ, τη ζήτηση και τη λειτουργία των ηλεκτρικών δικτύων.
Όσο αυξάνεται ο αριθμός των συστημάτων αποθήκευσης, τόσο περισσότερες μπαταρίες ενδέχεται να ανταγωνίζονται για φόρτιση τις ίδιες ώρες χαμηλών τιμών και για εκφόρτιση στις ίδιες περιόδους υψηλότερων τιμών.
Αυτό μπορεί να περιορίσει σταδιακά τη διαφορά μεταξύ των τιμών αγοράς και πώλησης ενέργειας, μειώνοντας τα έσοδα από την ενεργειακή διαιτησία (energy arbitrage).
Επομένως, οι εκτιμήσεις των 120–200 εκατ. ευρώ δεν πρέπει να πολλαπλασιάζονται μηχανικά με κάθε πρόσθετο GW αποθήκευσης.
Το πραγματικό οικονομικό αποτέλεσμα εξαρτάται από τη σύνθεση και την ανάπτυξη του συνολικού ενεργειακού συστήματος.
Στην τελική ευθεία τα 4,7 GW αυτόνομων σταθμών αποθήκευσης
Παράλληλα με την παρουσίαση των αποτελεσμάτων της μελέτης, το ΥΠΕΝ προχωρά στην ολοκλήρωση της διαδικασίας προτεραιοποίησης των αυτόνομων σταθμών αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας.
Σύμφωνα με όσα ανακοίνωσε ο Σταύρος Παπασταύρου στο ίδιο συνέδριο, η δημοσιοποίηση των σχετικών λιστών αναμένεται εντός των επόμενων ημερών.
Η πρόσκληση αφορά συνολική ισχύ 4.700 MW, κατανεμημένη μεταξύ του Συστήματος Μεταφοράς και του Δικτύου Διανομής.
| Διαχειριστής | Προβλεπόμενη ισχύς |
|---|---|
| ΑΔΜΗΕ – Σύστημα Μεταφοράς | 3.800 MW |
| ΔΕΔΔΗΕ – Δίκτυο Διανομής | 900 MW |
| Σύνολο | 4.700 MW |
Η κατανομή προβλέπεται στην υπουργική απόφαση ΥΠΕΝ/ΓΔΕ/28255/1143, η οποία δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Β΄ 1248/13.03.2025, όπως ισχύει μετά τις τροποποιήσεις της.
Η αρχική διαδικασία προσέλκυσε ιδιαίτερα υψηλό επενδυτικό ενδιαφέρον, καθώς περίπου 720 αιτήσεις, συνολικής ισχύος περί τα 9 GW, πέρασαν τον έλεγχο πληρότητας, σύμφωνα με δημοσιευμένα στοιχεία.
Η ζήτηση για σύνδεση νέων μπαταριών υπερβαίνει επομένως σημαντικά τη διαθέσιμη ισχύ της συγκεκριμένης πρόσκλησης.
Ωστόσο, η ένταξη ενός έργου σε πίνακα προτεραιότητας δεν ισοδυναμεί με ολοκληρωμένη αδειοδότηση, εξασφαλισμένη χρηματοδότηση ή έναρξη κατασκευής.
Η επόμενη φάση αφορά τη χορήγηση Οριστικών Προσφορών Σύνδεσης από τους αρμόδιους Διαχειριστές, εφόσον πληρούνται οι εφαρμοστέες τεχνικές και κανονιστικές προϋποθέσεις.
Οι μπαταρίες πίσω από τον μετρητή αλλάζουν τον σχεδιασμό των έργων ΑΠΕ
Ένα από τα σημαντικότερα σημεία της παρέμβασης Παπαθανασίου αφορά την ανάγκη ενσωμάτωσης συστημάτων αποθήκευσης στις ίδιες τις εγκαταστάσεις παραγωγής ΑΠΕ.
Πρόκειται για τη λεγόμενη αποθήκευση behind-the-meter, όπου η μπαταρία λειτουργεί σε συνδυασμό με την εγκατάσταση παραγωγής πίσω από το κοινό σημείο μέτρησης ή σύνδεσης, σύμφωνα με το αντίστοιχο τεχνικό σχήμα.
Η προσέγγιση αυτή διαφέρει από τους αυτόνομους σταθμούς αποθήκευσης, οι οποίοι λειτουργούν ως ανεξάρτητες εγκαταστάσεις και μπορούν να φορτίζουν και να εκφορτίζουν ενέργεια μέσω του ηλεκτρικού συστήματος.
Για έναν φωτοβολταϊκό σταθμό, η προσθήκη μπαταρίας μπορεί να επιτρέψει:
- Την αποθήκευση μέρους της παραγόμενης ενέργειας όταν η τιμή πώλησης είναι ιδιαίτερα χαμηλή.
- Τη μετατόπιση της έγχυσης ενέργειας σε διαφορετικές ώρες.
- Τον περιορισμό της έκθεσης σε ορισμένες μορφές περικοπών, όπου αυτό επιτρέπεται τεχνικά και συμβατικά.
- Την καλύτερη αξιοποίηση της υφιστάμενης ηλεκτρικής σύνδεσης.
Η πραγματική απόδοση αυτών των λύσεων εξαρτάται από τη διαστασιολόγηση, τους περιορισμούς του σημείου σύνδεσης, την αποδοτικότητα φόρτισης και εκφόρτισης και τον τρόπο εμπορικής διαχείρισης της ενέργειας.
Η εγκατάσταση μπαταρίας δεν καταργεί αυτομάτως τους περιορισμούς έγχυσης ούτε διασφαλίζει ότι όλη η πλεονάζουσα παραγωγή θα μπορεί να αποθηκευτεί.
Αλλαγή προσέγγισης στη χορήγηση όρων σύνδεσης
Ο Σταύρος Παπαθανασίου αναφέρθηκε και στην ανάγκη αναθεώρησης του τρόπου με τον οποίο αξιοποιείται ο περιορισμένος ηλεκτρικός χώρος.
Σύμφωνα με την τοποθέτησή του, η αξιολόγηση νέων έργων δεν θα πρέπει να εξαρτάται αποκλειστικά από τη χρονική σειρά υποβολής των αιτήσεων.
Αντίθετα, προτείνεται να συνεκτιμώνται η τεχνική και οικονομική βιωσιμότητα, η ευελιξία λειτουργίας και η δυνατότητα διαχείρισης των περιορισμών παραγωγής.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στις ευέλικτες συνδέσεις (flexible connections), οι οποίες επιτρέπουν την πρόσβαση πρόσθετης εγκατεστημένης ισχύος στο δίκτυο υπό συγκεκριμένους περιορισμούς λειτουργίας.
Σε ένα τέτοιο μοντέλο, η ύπαρξη διαθέσιμου ηλεκτρικού χώρου δεν αντιμετωπίζεται αποκλειστικά ως σταθερό μέγεθος, αλλά εξετάζεται και σε συνάρτηση με τη χρονική συμπεριφορά των εγκαταστάσεων.
Η υιοθέτηση των προτεινόμενων αλλαγών απαιτεί σαφές ρυθμιστικό πλαίσιο, κατάλληλα συστήματα παρακολούθησης και αποτελεσματικό συντονισμό μεταξύ παραγωγών και Διαχειριστών.
Περικοπές ΑΠΕ: Πότε προβλέπεται αποζημίωση
Η ανάγκη ανάπτυξης αποθήκευσης συνδέεται άμεσα με το ζήτημα των περικοπών παραγωγής από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας.
Εδώ απαιτείται διάκριση ανάμεσα στις απώλειες παραγωγής που προκύπτουν από συνθήκες της αγοράς και στις εντολές ανακατανομής που εκδίδονται από τους Διαχειριστές για λόγους ασφαλούς λειτουργίας του συστήματος.
Στην πρώτη περίπτωση, η περιορισμένη δυνατότητα οικονομικής διάθεσης της ενέργειας λόγω χαμηλών ή αρνητικών τιμών δεν δημιουργεί αυτομάτως δικαίωμα αποζημίωσης για τον παραγωγό.
Αντίθετα, για την ανακατανομή εκτός αγοράς, το άρθρο 13 του Κανονισμού (ΕΕ) 2019/943 προβλέπει, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, μηχανισμούς οικονομικής αποζημίωσης.
Οι κανόνες αυτοί περιλαμβάνουν εξαιρέσεις, μεταξύ άλλων για περιπτώσεις όπου έχει γίνει αποδεκτή σύνδεση χωρίς εγγυημένη δυνατότητα έγχυσης.
Η διάκριση έχει ιδιαίτερη σημασία για την αξιολόγηση της οικονομικής βιωσιμότητας ενός έργου, καθώς δεν μπορούν όλες οι απώλειες παραγωγής να αντιμετωπίζονται με τον ίδιο τρόπο.
Υπό εξέταση μέτρα για τους μικρομεσαίους παραγωγούς ΑΠΕ
Στο περιθώριο των εξελίξεων για την αποθήκευση, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας αναφέρθηκε και στην οικονομική πίεση που αντιμετωπίζουν μικρομεσαίοι παραγωγοί Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας.
Οι περικοπές παραγωγής, οι αρνητικές τιμές και η μεταβλητότητα των εσόδων έχουν δημιουργήσει νέα δεδομένα, ιδιαίτερα για επενδυτές με δανειακές υποχρεώσεις.
Ο Σταύρος Παπασταύρου γνωστοποίησε ότι έχουν πραγματοποιηθεί συζητήσεις με την Ελληνική Ένωση Τραπεζών για πιθανές λύσεις που θα μπορούσαν να προσφέρουν οικονομική ανακούφιση σε βραχυπρόθεσμο ορίζοντα.
Στις επιλογές που εξετάζονται περιλαμβάνονται η εμπροσθοβαρής ενίσχυση των εσόδων για τα επόμενα δύο έως τρία χρόνια και η πιθανότητα χρονικής παράτασης συμβάσεων λειτουργικής ενίσχυσης.
Ο υπουργός αναγνώρισε ότι η δεύτερη επιλογή παρουσιάζει περισσότερες δυσκολίες.
Οι παρεμβάσεις αυτές παραμένουν στο στάδιο της εξέτασης και δεν αποτελούν ήδη θεσπισμένα μέτρα.
Παράλληλα, έγινε αναφορά σε προβλεπόμενους πόρους για την ενσωμάτωση αποθήκευσης σε υφιστάμενες φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις, χωρίς να ανακοινωθούν στο συγκεκριμένο πλαίσιο πλήρεις όροι και διαδικασίες νέου προγράμματος.
Τι σημαίνουν οι εξελίξεις για τους μηχανικούς και τους επενδυτές
Η ανάπτυξη της αποθήκευσης δημιουργεί ένα νέο πεδίο τεχνικού και επενδυτικού σχεδιασμού, με σημαντικές απαιτήσεις τόσο για τους μελετητές όσο και για τους κατασκευαστές ενεργειακών έργων.
Η επιλογή ενός συστήματος μπαταριών δεν μπορεί να βασίζεται αποκλειστικά στην εγκατεστημένη ισχύ του.
Εξίσου σημαντικοί παράγοντες είναι η ωφέλιμη ενεργειακή χωρητικότητα, η διάρκεια εκφόρτισης, ο αριθμός κύκλων λειτουργίας, η απόδοση του συστήματος, οι συνθήκες θερμικής διαχείρισης και η σταδιακή υποβάθμιση της χωρητικότητας κατά τη διάρκεια ζωής του εξοπλισμού.
Για παράδειγμα, ένα σύστημα ισχύος 1 MW με δυνατότητα πλήρους εκφόρτισης επί τέσσερις ώρες απαιτεί ονομαστική ενεργειακή χωρητικότητα της τάξης των 4 MWh, πριν από την εφαρμογή των σχετικών τεχνικών παραδοχών.
Η αξιολόγηση περιλαμβάνει επίσης τη δυνατότητα σύνδεσης στο δίκτυο, τα συστήματα προστασίας, τους μετατροπείς ισχύος, τις απαιτήσεις πυρασφάλειας, τη διαχείριση της λειτουργίας και τη στρατηγική εμπορικής εκμετάλλευσης.
Για τα συστήματα που συνδυάζονται με υφιστάμενες εγκαταστάσεις ΑΠΕ, ιδιαίτερη σημασία αποκτά η συμβατότητα με τους περιορισμούς της σύνδεσης και τις προϋποθέσεις του εφαρμοστέου κανονιστικού πλαισίου.
Από οικονομική άποψη, τα σενάρια χρηματοδότησης πρέπει να λαμβάνουν υπόψη πιθανή υποχώρηση των διαφορών τιμών αγοράς και πώλησης, καθώς αυξάνεται η συνολική αποθηκευτική ισχύς.
Αυτό σημαίνει ότι η τραπεζική χρηματοδότηση και η τελική επενδυτική απόφαση απαιτούν ολοκληρωμένες αναλύσεις ευαισθησίας, όχι μόνο αισιόδοξες εκτιμήσεις για τα μελλοντικά έσοδα.
Οι προοπτικές έως το 2035 και οι εκκρεμότητες
Στη δημοσιογραφική κάλυψη της παρουσίασης γίνεται αναφορά σε σενάρια ανάπτυξης αποθήκευσης έως 6 GW το 2030 και 9 GW το 2035.
Τα συγκεκριμένα μεγέθη αποδίδονται στην παρουσίαση της μελέτης, αλλά δεν κατέστη δυνατό να επαληθευτούν από δημοσίως διαθέσιμο αναλυτικό τεχνικό τεύχος. Δεν πρέπει συνεπώς να εκλαμβάνονται αυτομάτως ως νέοι, θεσμοθετημένοι στόχοι του ΕΣΕΚ.
Η πλήρης αξιολόγηση των αποτελεσμάτων θα απαιτήσει πρόσβαση στις παραδοχές των υπολογιστικών σεναρίων, στα εξεταζόμενα επίπεδα εγκατεστημένης ισχύος και στις αντίστοιχες προβλέψεις για τις αγορές ηλεκτρικής ενέργειας.
Σε επίπεδο υλοποίησης, το επόμενο κρίσιμο βήμα είναι η έκδοση των πινάκων προτεραιότητας της πρόσκλησης των 4,7 GW και η έναρξη της διαδικασίας χορήγησης Οριστικών Προσφορών Σύνδεσης.
Η αποτελεσματική ανάπτυξη των μπαταριών θα εξαρτηθεί από την επάρκεια των δικτύων, την τεχνική ωριμότητα των έργων, τη δυνατότητα χρηματοδότησής τους και τους κανόνες με τους οποίους θα συμμετέχουν στις αγορές ηλεκτρισμού.
Το βασικό συμπέρασμα της παρουσίασης είναι ότι η αποθήκευση αποτελεί αναγκαίο εργαλείο για τη μεγαλύτερη αξιοποίηση της παραγωγής ΑΠΕ, αλλά η οικονομική και τεχνική της αξία εξαρτάται από το πού, πότε και με ποιον τρόπο ενσωματώνεται στο ηλεκτρικό σύστημα.
Η εγκατάσταση περισσότερων μπαταριών δεν αποτελεί αυτοσκοπό. Το ζητούμενο είναι η ανάπτυξη της κατάλληλης ισχύος και χωρητικότητας, στις κατάλληλες περιοχές και με τρόπο που να δημιουργεί μετρήσιμο όφελος για το σύστημα και τους καταναλωτές.
Πηγές και τεκμηρίωση
Πρωτογενές υλικό
- 8ο Renewable & Storage Forum – Επίσημο πρόγραμμα, 21/10/2026
- Επίσημο βίντεο συνεδρίου – Πρώτη ημέρα, Ενότητες 1–3
- Υπουργική Απόφαση ΥΠΕΝ/ΓΔΕ/28255/1143 – ΦΕΚ Β΄ 1248/13.03.2025 (PDF)
- Κανονισμός (ΕΕ) 2019/943 – Άρθρο 13 για την ανακατανομή ηλεκτροπαραγωγής
Διασταύρωση των παρουσιάσεων
- Energypress – Οι θέσεις και τα αποτελέσματα που παρουσίασε ο Σταύρος Παπαθανασίου
- Energypress – Οι ανακοινώσεις Παπασταύρου για τις μπαταρίες και τη στήριξη των ΜμΕ
- Business Daily – Οι λίστες προτεραιότητας των 4,7 GW
