Επενδύσεις που υπολογίζονται σε τουλάχιστον 2 δισ. ευρώ σε ετήσια βάση κατά μέσον όρο θα πρέπει να πραγματοποιηθούν κατά τη διάρκεια των προσεχών δέκα ετών –και συγκεκριμένα μέχρι το τέλος του 2032– για την ενεργειακή αναβάθμιση του κτιριακού όγκου της χώρας.
Αυτό θα προβλέπεται με βάση σχετική κοινοτική οδηγία που εισηγείται η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και οδεύει προς ψήφιση από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Η εν λόγω οδηγία ορίζει ότι μέχρι τις 31.21.2029 τα κτίρια κατοικιών που βρίσκονται στη χαμηλότερη ενεργειακή κλάση θα πρέπει να έχουν αναβαθμιστεί κατά μία τουλάχιστον κατηγορία. Αντίστοιχα, μέχρι τις 31.12.2032 θα πρέπει να «αναρριχηθούν» κατά μία ακόμα κατηγορία.
Προθεσμίες και μάλιστα πιο σύντομες ορίζονται και για άλλες κατηγορίες κτιρίων, όπως π.χ. τα δημόσια ακίνητα. Ειδικότερα, τα κτίρια που χρησιμοποιούν δημόσιοι φορείς, όπως επίσης και τα επαγγελματικά ακίνητα, δηλαδή κτίρια γραφείων, καταστήματα και αποθήκες, θα πρέπει επίσης να αναβαθμιστούν ενεργειακά κατά τουλάχιστον μία κατηγορία έως τις αρχές του 2027 και κατά δύο κατηγορίες έως τις αρχές του 2030. Αντίστοιχα, όλα τα νεόδμητα κτίρια θα πρέπει να είναι μηδενικής εκπομπής ρύπων έως το 2030, ή έως το 2027 αν η επιφάνειά τους είναι μεγαλύτερη των 2.000 τ.μ.
Με βάση τη σημερινή εικόνα των κτιρίων στην Ελλάδα, η ΠΟΜΙΔΑ εκτιμά ότι στις νέες αυτές διατάξεις θα πρέπει να συμμορφωθούν περίπου 1 εκατ. ακίνητα, ή το 30% του κτιριακού πλούτου της χώρας. Είναι χαρακτηριστικό ότι σχεδόν 2,4 εκατ. κτίρια επί συνόλου 4,1 εκατ. έχει κατασκευαστεί πριν από το 1980, δηλαδή πριν από την υιοθέτηση του κανονισμού για τη θερμομόνωση των κτιρίων. Ασφαλώς, έκτοτε, κάποια εξ αυτών έχουν αναβαθμιστεί ενεργειακά, είτε μέσω τοποθέτησης θερμομόνωσης στην πρόσοψη είτε μέσω αναβάθμισης των κουφωμάτων, με αποτέλεσμα να βρίσκονται σε υψηλότερη ενεργειακή κατηγορία και να μην έχουν ανάγκη άμεσης αναβάθμισης. Αντίστοιχα, με βάση τα ενεργειακά πιστοποιητικά που έχουν εκδοθεί τα προηγούμενα χρόνια, πάνω από το 60% ανήκει στις δύο χαμηλότερες κατηγορίες ενεργειακής απόδοσης (Ζ και Η).
Το κόστος
Το κόστος της εν λόγω αναβάθμισης υπολογίζεται σε περίπου 15.000-20.000 ευρώ για ένα μέσο διαμέρισμα 100 τ.μ., δηλαδή 15-20 ευρώ/τ.μ. Αυτό συνίσταται είτε στην τοποθέτηση εξωτερικής θερμομόνωσης, είτε στην αντικατάσταση των κουφωμάτων και την τοποθέτηση νέων με θερμομονωτικές ιδιότητες. Οπως αναφέρουν μηχανικοί, είτε η μία είτε η άλλη παρέμβαση αρκεί για να αναβαθμίσει κατά δύο κατηγορίες ένα ακίνητο που σήμερα βρίσκεται στη χαμηλότερη κατηγορία ενεργειακής κατάταξης.
Είναι χαρακτηριστικό ότι και το σημερινό Εξοικονομώ κατ’ οίκον προβλέπει τη συνολική κινητοποίηση κεφαλαίων ύψους 1 δισ. (632 εκατ. επιδότησης και 368 εκατ. μόχλευσης). Με δεδομένο ότι αναμένεται να επωφεληθούν περίπου 50.000 ακίνητα, η μέση δαπάνη ανά ακίνητο διαμορφώνεται σε 20.000 ευρώ. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι ούτως ή άλλως προγραμματίζονταν διαδοχικοί κύκλοι προγραμμάτων ενεργειακής αναβάθμισης των κατοικιών της χώρας τα επόμενα χρόνια.
Με βάση το Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα (ΕΣΕΚ) σχεδιάζεται η ενεργειακή αναβάθμιση τουλάχιστον 600.000 κτιρίων έως το 2030. Μέχρι το 2024 η κυβέρνηση στοχεύει να έχουν ενταχθεί σε προγράμματα εξοικονόμησης ενέργειας τουλάχιστον 210.000 κατοικίες ή περίπου 50.000 κατ’ έτος. Για τον σκοπό αυτό έχει ήδη δεσμευθεί 1,4 δισ. από το Ταμείο Ανάκαμψης. Ωστόσο, η νέα οδηγία της Ε.Ε. θα απαιτήσει πρόσθετα κονδύλια, λόγω της ανάγκης ένταξης στα σχετικά προγράμματα ακόμα μεγαλύτερου αριθμού ακινήτων.
