Fast track αδειοδότηση, υψηλότεροι συντελεστές δόμησης σε εκτός σχεδίου περιοχές και εξέταση κατά προτεραιότητα διοικητικών πράξεων αποτελούν τα βασικά κίνητρα για τις επενδύσεις που θα γίνουν στις ζώνες απολιγνιτοποίησης.
Τα κίνητρα αυτά περιλαμβάνονται στο νομοσχέδιο του υπουργείου Ανάπτυξης και Επενδύσεων το οποίο τιτλοφορείται «Δίκαιη Αναπτυξιακή μετάβαση και ρύθμιση ειδικότερων ζητημάτων απολιγνιτοποίησης».
Το νομοσχέδιο τέθηκε από χθες το πρωί σε δημόσια διαβούλευση, διαδικασία η οποία προβλέπεται να διαρκέσει έως τις 19 Οκτωβρίου. Το ίδιο νομοσχέδιο προβλέπει επίσης τις δομές εκείνες που θα αναλάβουν το έργο της αξιοποίησης των περιοχών στη μετά λιγνίτη εποχή.
Έργα, επενδύσεις και αναπτυξιακά σχέδια που χαρακτηρίζονται έργα Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης (ΔΑΜ) και υλοποιούνται είτε εντός των πυρήνων των Ζωνών Απολιγνιτοποίησης, είτε εκτός των πυρήνων, αλλά εντός των περιοχών οι οποίες καλύπτουν τα Εδαφικά Σχέδια Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης (ΕΣΔΙΜ) και έχουν προϋπολογισμό πάνω από 5 εκατ. ευρώ θα χαρακτηρίζονται ως στρατηγικές επενδύσεις και θα λαμβάνουν το κίνητρο της ταχείας αδειοδότησης (fast track).
Οι όροι δόμησης
Επίσης, το νομοσχέδιο προβλέπει ευνοϊκότερους όρους δόμησης στις εκτός σχεδίου περιοχές των Ζωνών Απολιγνιτοποίησης στις οποίες θα εγκριθούν Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια. Ειδικότερα, δίνεται η δυνατότητα, ανάλογα με τις τοπικές ιδιαιτερότητες, η υπέρβαση των όρων δόμησης που ισχύουν για τις εκτός σχεδίου περιοχές , να φθάσει έως το 30%.
Σημειώνεται δε ότι το όριο αυτό είναι σημαντικά κατώτερο των όρων δόμησης που προβλέπεται για τους οργανωμένους υποδοχείς. Όπως επισημαίνεται στην ανάλυση των συνεπειών της ρύθμισης «η αύξηση του ποσοστού υπέρβασης δικαιολογείται, αφενός λόγω της αναπτυξιακής προτεραιότητας που δίνεται πλέον στη ΔΑΜ , των πρώην εξαρτημένων από το λιγνίτη περιοχών, και αφετέρου λόγω του ότι στις περιοχές αυτές θα κατασκευαστούν πολύ υψηλού επιπέδου υποδομές (με χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης και το Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης) που ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις της αυξημένης δόμησης».
Επιπλέον, θα εξετάζεται κατά προτεραιότητα κάθε διοικητική πράξη (έγκριση, άδεια, γνωμοδότηση κ.ο.κ.) που σχετίζεται με την αδειοδότηση, κατασκευή και θέση σε λειτουργία έργων Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ) και Συμπαραγωγής Ηλεκτρισμού – Θερμότητας Υψηλής Απόδοσης (ΣΗΘΥΑ) που εγκαθίστανται εντός των Πυρήνων των Ζωνών Απολιγνιτοποίησης.
Το έργο της αξιοποίησης αναλαμβάνει η «ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΑΕ», εταιρεία ειδικού σκοπού η οποία θα είναι νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου. Κύριος σκοπός της «ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΑΕ» είναι η αναβάθμιση και αξιοποίηση των εδαφών, τα οποία περιλαμβάνονται στις Ζώνες Απολιγνιτοποίησης (Ζ.ΑΠ.), ο ανασχεδιασμός των επιχειρηματικών προοπτικών ανάπτυξής τους, η προσέλκυση, προώθηση επενδύσεων και επενδυτικών συνεργασιών και η «end-to-end» υποστήριξη των επενδυτών, η εκτέλεση και διαχείριση έργων υποδομής και ανάπτυξης, η ωρίμανση, ανάθεση και παρακολούθηση έργων, υπό τη μορφή Συμπράξεων Δημοσίου και Ιδιωτικού Τομέα (ΣΔΙΤ), ως βασικός τελικός δικαιούχος και ενδιάμεσος φορέας διαχείρισης του Προγράμματος Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης (ΔΑΜ) και ως επισπεύδων φορέας για τη σύνταξη των Ειδικών Πολεοδομικών Σχεδίων (Ε.Π.Σ.) , καθώς και ως αναθέτουσα αρχή διαχείρισης και εκμετάλλευσης ακινήτων.
Η διάρκεια της εταιρείας είναι 20 έτη, το μετοχικό της κεφάλαιο είναι 1 εκατομμύριο ευρώ και θα χρηματοδοτείται από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων, από τον κρατικό προϋπολογισμό, από κοινοτικά προγράμματα, καθώς και από δωρεές, ανταποδοτικές εισφορές, διαχειριστικές αμοιβές κ.α. Η εταιρεία θα διοικείται από 5μελές διοικητικό συμβούλιο το οποίο θα ορίζεται από τον αρμόδιο υπουργό και θα έχει πενταετή θητεία.
Ποιες περιοχές είναι σε μετάβαση
Υπενθυμίζεται ότι οι περιοχές τις οποίες αφορά το νομοσχέδιο είναι οι περιοχές της Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας και του Δήμου Μεγαλόπολης που εξαρτώνται από την εξόρυξη και χρήση του λιγνίτη και των Περιφερειών Βορείου, Νοτίου Αιγαίου και Κρήτης που εξαρτώνται από τη χρήση πετρελαίου για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, όπως οι περιοχές αυτές αναφέρονται στα Εδαφικά Σχέδια Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης (ΕΣΔΙΜ), που συνοδεύουν το Πρόγραμμα ΕΣΠΑ ΔΑΜ 2021-2027.
Επιπλέον, το νομοσχέδιο προβλέπει τη σύσταση στο υπουργείο Ανάπτυξης Ειδικής Υπηρεσίας Συντονισμού Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης» (Ειδική Υπηρεσία ΔΑΜ), ως αυτοτελής δημόσια υπηρεσία που υπάγεται στον αρμόδιο για θέματα Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης (ΔΑΜ) Υπουργό. Η Ειδική Υπηρεσία Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης (ΔΑΜ) αποτελείται από: α) τη Διαχειριστική Αρχή Επιχειρησιακού Προγράμματος Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης ΕΣΠΑ ΥΠΑΝΕΠ – ΔΑΜ, β) την Επιτελική Διεύθυνση Στρατηγικού Σχεδιασμού και Συντονισμού Χρηματοδότησης, γ) τη Διεύθυνση Διοικητικής Υποστήριξης, και δ) τη Νομική Υπηρεσία.
Στην Ειδική Υπηρεσία ΔΑΜ θα προΐσταται διοικητής ο οποίος θα ορίζεται με κοινή απόφαση του πρωθυπουργού και του αρμόδιου υπουργού για θέματα ΔΑΜ.
Σύμφωνα με το νομοσχέδιο προβλέπεται ακόμη η δυνατότητα απόθεσης των υλικών, που θα προκύψουν από την κατεδάφιση κτιρίων της ΔΕΗ εντός των πυρήνων των ζωνών απολιγνιτοποίησης, για την αποκατάσταση των εκτάσεων των λιγνιτωρυχείων και των λιγνιτικών ατμοηλεκτρικών σταθμών, στο πλαίσιο της κυκλικής οικονομίας.
Oι Δήμοι της Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας, στους οποίους λειτουργούν συστήματα τηλεθέρμανσης, δύνανται να συστήσουν Διαδημοτική Επιχείρηση Τηλεθέρμανσης, με σκοπό τη διαχείριση του δικτύου, των διασυνδέσεων και την κατανομή της θερμικής ενέργειας στις υφιστάμενες εταιρείες τηλεθερμάνσεων εκάστου Δήμου.
