Από τους περίπου 425.000 ανελκυστήρες που υπάρχουν εγκατεστημένοι στην Ελλάδα, λιγότεροι από 3 στους 10, δηλαδή σχεδόν οι 170.000, έχουν πιστοποιητικό ασφαλούς λειτουργίας, όταν μάλιστα το 50% και πλέον των ανελκυστήρων έχουν τοποθετηθεί προ του 1997 και την προσαρμογή της ελληνικής νομοθεσίας στη σχετική Κοινοτική Οδηγία 95/16.
Εν ολίγοις, υπάρχει πιθανότατα σοβαρό θέμα ασφαλούς λειτουργίας, άρα και φόβος για ατυχήματα, από μηχανικά συστήματα που λειτουργούν σχεδόν ασταμάτητα, κάθε μέρα, σε κάθε οικοδομή κι’ έχουν κλείσει, τα παλαιότερα, πάνω από 25-30 χρόνια ζωής ή και ακόμη αρκετά περισσότερα.
Τα παραπάνω προκύπτουν από τις δηλώσεις που έκανε στο GRTimes.gr ο κ. Παναγιώτης Ζήκος, πρόεδρος της Πανελλήνιας Ένωσης Τεχνολογίας Ανελκυστήρων & Κυλιόμενων Κλιμάτων (ΠΕΤΑΚ) και, πρόεδρος & δ/νων σύμβουλος της OTIS Eλλάδος και Κύπρο.
Ο κλάδος που έχει στο δυναμικό του μεγάλες ελληνικές βιομηχανίες, θυγατρικές ξένων πολυεθνικών και ένα πλήθος εταιρειών εγκατάστασης και συντήρησης ανελκυστήρων, αντιμετωπίζει σημαντικά προβλήματα που κυρίως αφορούν τον εκσυγχρονισμό των εγκατεστημένων συστημάτων, μέσω και της βελτίωσης του θεσμικού πλαισίου που διέπει τον κλάδο και, την μεγάλη έλλειψη εξειδικευμένων τεχνιτών ανελκυστήρων. Όπως είχε μάλιστα λεχθεί στην πρόσφατη ημερίδα της ΠΕΤΑΚ (24/11/2022), για να καλυφθούν τα κενά σε προσωπικό, από τις σχολές εκπαίδευσης ηλεκτρολόγων με άδεια ειδικότητας Δ, θα πρέπει να αποφοιτούν τουλάχιστον οι διπλάσιοι σε αριθμούς τεχνίτες.
Πρώτη προτεραιότητα, η ασφάλεια των χρηστών
Η ΠΕΤΑΚ, όπως τόνισε ο κ. Ζήκος, θέτει σαν θέμα πρώτης προτεραιότητας, επειδή αφορά την ασφάλεια των χρηστών, τον εκσυγχρονισμό και την πιστοποίηση των ανελκυστήρων. Αν δεχθούμε ότι περί τις 250.000 ανελκυστήρες είναι απιστοποίητοι και υποθέσουμε ότι το μέσο κόστος για τον εκσυγχρονισμό είναι περί τα 1.500 ευρώ, τότε το συνολικό κόστος εκσυγχρονισμού για τους ιδιοκτήτες και, φυσικά, αντίστοιχα σημαντικός πρόσθετος τζίρος για τις εταιρείες του κλάδου, αγγίζει τα 380 εκατ. ευρώ. Μπορεί για κάποιους ανελκυστήρες το κόστος να είναι μικρότερο, μπορεί κάποιοι επειδή είναι καινούργιοι να μην πιστοποιήθηκαν ακόμη, αλλά οπωσδήποτε το συνολικό κονδύλι του εκσυγχρονισμού είναι μεγάλο, άνω των 300 εκατ. ευρώ.
Έκδοση πιστοποιητικών ασφαλούς λειτουργίας
Η νομοθεσία του 2008 (ΦΕΚ 2604), προσδιορίζει τους κανόνες με τους οποίους θα γίνεται η εγκατάσταση, η συντήρηση και η πιστοποίηση των ανελκυστήρων, με την πιστοποίηση να γίνεται από ανεξάρτητο φορέα εφ’ όσον ικανοποιούνται συγκεκριμένες προδιαγραφές ασφάλειας. Για να εκδοθούν αυτά τα πιστοποιητικά ασφαλούς λειτουργίας, επισήμανε ο κ. Ζήκος, δεν σημαίνει ότι οι παλιοί ανελκυστήρες θα πρέπει να αντικατασταθούν, σημαίνει όμως ότι θα πρέπει να εκσυγχρονισθούν.
Και αυτός ο εκσυγχρονισμός μπορεί να σημαίνει αλλαγή π.χ. των οδηγών του θαλάμου ή του πίνακα λειτουργίας ή τοποθέτηση invertor για τη μείωση της καταναλισκώμενης ενέργειας, αλλά μπορεί να απαιτεί και πιο κοστοβόρες αντικαταστάσεις.
Ειδικό πρόγραμμα για τους ανελκυστήρες
«Για να εκσυγχρονιστούν και να πιστοποιηθούν οι λεγόμενοι «μαύροι» ανελκυστήρες, η ΠΕΤΑΚ έχει προτείνει τη συγχρηματοδότηση του εκσυγχρονισμού από το Ταμείο Ανάκαμψης, αφού τα έργα αυτά αφορούν τόσο ενεργειακή εξοικονόμηση αλλά και προσβασιμότητα όλων των χρηστών στους ανελκυστήρες. Θα πρέπει να βγει ένα πρόγραμμα στοχευμένο στους ανελκυστήρες γιατί με το «Εξοικονομώ», οι ιδιοκτήτες επιλέγουν άλλες βελτιώσεις, όπως π.χ. μονώσεις».
Αυτό το αίτημα η Ένωση το υπέβαλλε στη Γενική Γραμματεία Βιομηχανίας, το Μάρτιο του 2022, στο πλαίσιο της διαβούλευσης για το νέο νόμο για τη συντήρηση και τους ελέγχους των ανελκυστήρων, με τον οποίο νόμο θα ενταχθεί στη νομοθεσία το πολυσυζητημένο Ενιαίο Ψηφιακό Μητρώο Ανελκυστήρων. Όταν πια θα ενεργοποιηθεί το Μητρώο, θα γνωρίζουμε τον ακριβή αριθμό των ανελκυστήρων αλλά και θα παρακολουθούνται ηλεκτρονικά οι διαδικασίες πιστοποίησης.
Να ληφθεί υπόψη ότι δεν γνωρίζουμε τον ακριβή αριθμό των εγκατεστημένων ανελκυστήρων. Ο αριθμός των 425.000 προκύπτει με βάση πχ τον υπολογισμό των κτιρίων με περισσότερους των δύο ορόφων και, ορισμένων στοιχείων του Υπουργείου Ανάπτυξης & Επενδύσεων
Σημειωτέον ότι η διαβούλευση ολοκληρώθηκε αλλά το νομοσχέδιο δεν έχει ακόμη ψηφιστεί. Και φυσικά αν ψηφιστεί θα ασκηθεί πίεση στους ιδιοκτήτες ακινήτων, να εκσυγχρονίσουν τους ανελκυστήρες, κάτι που σημειωτέον θα έπρεπε κανονικά να γίνει ως τις 31/12/2022, αλλά όπως όλα δείχνουν θα δοθεί κι’ άλλη παράταση για τον έλεγχο, την αναβάθμιση και την καταχώρηση όλων των ανελκυστήρων της χώρας.
Πόροι από το Ταμείο Ανάκαμψης
«Αν γίνει δεκτή η πρότασή μας για να επιδοτηθεί ο εκσυγχρονισμός των ανελκυστήρων από πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης, σίγουρα θα βοηθηθούν οικονομικά οι ιδιοκτήτες ακινήτων να προβούν σε αναβαθμίσεις των συστημάτων αυτών. Άλλωστε, το κράτος, ζητάει τρόπους να απορροφηθούν κονδύλια από το Ταμείο, με δράσεις που είναι σύμφωνες με τους προεπιλεγμένους στόχους. Όλοι, με μία κουβέντα, θα βοηθηθούν», τόνισε ο κ. Ζήκος.
Μεγάλες οι ελλείψεις σε προσωπικό
Ο κλάδος έχει μεγάλες ελλείψεις σε τεχνικούς, συντηρητές – εγκαταστάτες ανελκυστήρων, σαν αποτέλεσμα της δεκαετούς οικονομικής κρίσης που είχε βάλλει φρένο στην οικοδομική δραστηριότητα, σπρώχνοντας πολλούς τεχνίτες σε άλλα επαγγέλματα. Πέραν αυτού, οι νέοι δεν έχουν δει ζεστά το επάγγελμα του συντηρητή ηλεκτρολόγου- τεχνικού ανελκυστήρα Δ’ Ειδικότητας, παρότι εξασφαλίζει απασχόληση και ικανοποιητικούς μισθούς.
Όλες οι εταιρείες ανελκυστήρων έχουν το ελάχιστο απαιτούμενο αριθμό τεχνικών, ίσα που να βγαίνουν οι συντηρήσεις, ενώ έχουν μειωθεί κατά πολύ οι εργολάβοι που αναλαμβάνουν έργα εγκατάστασης και εκσυγχρονισμού συστημάτων ανελκυστήρων.
Οι νέοι που ενδιαφέρονται για το επάγγελμα μπορούν να φοιτήσουν σε ΙΕΚ, ενώ από πλευράς Υπουργείου Παιδείας υπάρχει η σκέψη συμπερίληψης μαθήματος για τεχνικούς ανελκυστήρων στα πρότυπα ΕΠΑΛ όπως και ενός μεταλυκειακού έτους μαθητείας για τους αποφοίτους των ΕΠΑΛ, σύμφωνα με όσα είχε δηλώσει ο αρμόδιος Υφυπουργός κ. Συρίγος, στην εκδήλωση της ΠΕΤΑΚ.
Αυτό που λείπει για την προσέλκυση νέων στο επάγγελμα, είναι η κατάλληλη ενημέρωση, το κατάλληλο μάρκετινγκ.
«Η ΠΕΤΑΚ προσεγγίζει τους τεχνικούς ανελκυστήρων όταν πλέον οι νέοι έχουν επιλέξει την ειδικότητα, διαφορετικά δεν είναι εύκολο να μπούμε στα σχολεία. Θα πρέπει ο Επαγγελματικός Προσανατολισμός στα σχολεία να αποκτήσει έναν πιο ευρύ χαρακτήρα και ως προς αυτό θα θέλαμε, στη βάση Μνημονίου με το Υπουργείο Παιδείας, να δράσουμε από κοινού. Θέλουμε να βοηθήσουμε και να βοηθηθούμε από το Υπουργείο Παιδείας, στη βάση καλά σχεδιασμένων ενεργειών και όχι αποσπασματικών δράσεων. Ο κλάδος είναι πρόθυμος να παρέχει τεχνική υποδομή στα ΕΠΑΛ και ΙΕΚ, να παρέχει τη δυνατότητα πρακτικής στους αποφοίτους ΕΠΑΛ και ΙΕΚ και, στη συνέχεια απασχόληση, ενώ παράλληλα θα βγούμε μπροστά, με δράσεις μάρκετινγκ, για να προβληθεί το επάγγελμα στους νέους», κατέληξε ο κ. Ζήκος.
