Mε το βλέμμα στραμμένο στην κάλπη βρίσκονται (και) οι μεγάλοι κατασκευαστικοί όμιλοι της χώρας.
Της Ελένης Μπότα
Οι σημαντικές εκκρεμότητες που υπάρχουν στο μέτωπο των μεγάλων έργων, η εκκίνηση των οποίων γέννησε θετικές προσδοκίες για την πορεία του κλάδου, βρίσκονται σε κομβικό σημείο και απαιτούν, σύμφωνα με παράγοντες της αγοράς των κατασκευών, κυβέρνηση σταθερότητας, την επόμενη κιόλας μέρα των εκλογών.
Μεγάλοι διαγωνισμοί, ιδιωτικοποιήσεις αλλά και θεσμικές παρεμβάσεις βρίσκονται αυτή τη στιγμή στο προσκήνιο και πρέπει να προχωρήσουν άμεσα.
Η κυβερνητική αστάθεια αποτελεί τον μεγαλύτερο φόβο του κατασκευαστικού κλάδου, αφού σε περίπτωση που η εκλογική διαδικασία τραβήξει, τότε η εκκίνηση των μεγάλων έργων πηγαίνει, στην καλύτερη των περιπτώσεων, για το τέλος του έτους – αρχές του 2024.
Οι 4 μεγάλες εκκρεμότητες που υπάρχουν αυτή τη στιγμή είναι:
– Αττική Οδός: Προς τα πίσω πάει, όπως όλα δείχνουν, ο διαγωνισμός για την 25ετή παραχώρηση της Αττικής Οδού. Το σημερινό χρονοδιάγραμμα προβλέπει την υποβολή δεσμευτικών οικονομικών προσφορών στις 29 Μαΐου, μία εβδομάδα μετά την πρώτη εκλογική αναμέτρηση. Ωστόσο, οι ειδικοί της αγοράς έχουν προεξοφλήσει τη μετάθεση της ημερομηνίας για μετά και τις επαναληπτικές εκλογές. Αν δεν επιτευχθεί κυβερνητική σταθερότητα, τότε η διαδικασία πηγαίνει προς τα πίσω, καθώς εκτός από την επιλογή του αναδόχου θα πρέπει να συνταχθεί η νέα σύμβαση, να δοθεί το πράσινο φως από το Ελεγκτικό Συνέδριο και εν συνεχεία αυτή να κυρωθεί από την επόμενη Βουλή ώστε να “πέσουν” οι τελικές υπογραφές.
– Εγνατία Οδός: Πίσω πάει και η διαδικασία παραχώρησης της Εγνατίας Οδού από την ελληνο-γαλλική κοινοπραξία ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ-EGIS PROJECTS, καθώς εκτός των άλλων εκκρεμεί η έκδοση Κοινής Υπουργικής Απόφασης για την αναπροσαρμογή των διοδίων τελών που επιβάλλονται και εισπράττονται στον αυτοκινητόδρομο και των τριών καθέτων οδικών αξόνων.
Μετά από την αναπροσαρμογή των διοδίων αναμένεται η υπογραφή της σύμβασης (κατόπιν υπογραφής και των λοιπών συμβάσεων) και η κύρωσή της από την ελληνική Βουλή.
– Διαγωνισμοί μεγάλων έργων: Αν και ο πήχης της προηγούμενης ηγεσίας του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών είχε τεθεί ψηλά, ωστόσο μία σειρά από διαγωνισμούς ή συμβάσεις μεγάλων έργων δεν έχουν ακόμη ολοκληρωθεί. Τέτοιοι διαγωνισμοί είναι ο ΒΟΑΚ (τμήμα Χανιά – Ηράκλειο με την υποβολή προσφορών να έχει πάρει παράταση για τις 8 Μαΐου), η υποθαλάσσια Σαλαμίνας, η υποθαλάσσια Ζεύξη Λευκάδας, το νέο κτίριο της Γ.Γ. Υποδομών, το έργο ΣΔΙΤ Δράμα Αμφίπολη, αλλά και οι υπογραφές συμβάσεων για τον οδικό άξονα Καλαμάτα – Ριζόμυλος – Πύλος – Μεθώνη.
Ειδικά για το μεγάλο τμήμα του ΒΟΑΚ (προϋπολογισμού 1,5 δισ.) η ένταξή του στο Ταμείο Ανάκαμψης προβλέπει πως ο ανάδοχος θα έχει επιλεγεί στο δεύτερο τρίμηνο του 2023, ενώ ακόμα και αν υποβληθούν οι δεσμευτικές προσφορές των υποψηφίων (στις αρχές Μαΐου) είναι αδύνατο να ολοκληρωθεί η διαδικασία επιλογής αναδόχου μέχρι τις αρχές του καλοκαιριού και ακόμα πιο δύσκολη είναι η πρόβλεψη για πρόοδο 15% των κατασκευαστικών εργασιών μέχρι το τέλος του έτους.
– Παρατηρητήριο τιμών: Με το κατασκευαστικό κόστος να παραμένει στα ύψη και τα έργα που βγήκαν ή πρόκειται να βγουν προς δημοπράτηση να έχουν μελετηθεί και κοστολογηθεί τα προηγούμενα χρόνια σε ένα διαφορετικό οικονομικό περιβάλλον, οι κατασκευαστές ζητούν εδώ και μήνες την ενεργοποίηση του Παρατηρητηρίου Τιμών.
Η ίδρυση του Παρατηρητηρίου Τιμών για τα Δημόσια Έργα, το οποίο αποτελούσε πάγιο αίτημα του εργοληπτικού κόσμου, μπορεί να συστάθηκε από τον πρώην Υπουργό Υποδομών και Μεταφορών Κ. Καραμανλή, (η σχετική απόφαση δημοσιεύτηκε στο ΦΕΚ στις 7/4/2022), ωστόσο η μη τοποθέτηση διοίκησης, δεν το έχει καταστήσει ακόμη και τώρα, ενεργό.
Οι εργολήπτες ζητούν εδώ και μήνες τη στελέχωση του φορέα προκειμένου η λειτουργία του Ηλεκτρονικού Συστήματος Προσδιορισμού Κόστους Συντελεστών Παραγωγής Τεχνικών Έργων μέσω της εφαρμογής του Παρατηρητηρίου Τιμών, να τεθεί σε εφαρμογή.
Το Παρατηρητήριο Τιμών θα είναι αρμόδιο να ρυθμίζει και να αναπροσαρμόζει, προς τα επάνω ή προς τα κάτω, αυτόματα τις τιμές μέσω διαφανούς και αξιόπιστου συστήματος. Με αυτό τον τρόπο θα επιτυγχάνεται η συστηματική ταξινόμηση και η ενιαία κωδικοποίηση των προϊόντων δομικών κατασκευών και των προμηθευτών τους καθώς και η εγκαθίδρυση ενός αξιόπιστου μηχανισμού τιμοληψίας και παρακολούθησης των τιμών για τα δομικά υλικά, τα μισθώματα μηχανημάτων και τα ωρομίσθια του εργατοτεχνικού προσωπικού.
Η λειτουργία του Παρατηρητηρίου, αναμενόταν να τεθεί σε εφαρμογή και λειτουργία μέχρι το τέλος του 2022, ωστόσο οι διεργασίες για τη στελέχωση του Δ.Σ. του φορέα, δεν έχουν προχωρήσει ακόμη, με αποτέλεσμα το πρόβλημα των μεγάλων αποκλίσεων στις τιμές των υλικών κατασκευής, να παραμένει.
