«Ημίχρονο» στη δημοπράτηση μεγάλων έργων έχει «σφυρίξει» τους τελευταίους μήνες καθώς τα υπό εκτέλεση έργα έχουν γεμίσει με ανεκτέλεστο όχι μόνο τους μεγάλους Ομίλους αλλά και αρκετές από τις τεχνικές εταιρείες με πτυχίο 5ης και 6ης τάξης.
Το φαινόμενο της μείωσης στην παραγωγή νένω έργων δείχνει να είναι μάλλον ευεργετικό μέχρι να μπορέσει ο κατασκευαστικός κλάδος να διαχειριστεί τον πολύ μεγαλύτερο όγκο έργων που τρέχει και που τα “απόνερα” του, δηλαδή διαγωνισμοί από το 2021 μέχρι και το 2023 να ολοκληρωθούν έχοντας και την απαραίτητη χρηματοδότηση.
Είναι χαρακτηριστικό πως διαγωνισμοί που ξεκινήσαν με χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης, όπως τα μεγάλα εγγειοβελτιωτικά έργα στην περιοχή της Αμβρακίας, για να μπορέσουν να υλοποιηθούν λόγω έλλειψης χρόνου μεταφέρθηκαν στο ΕΣΠΑ 2021-2027 στο πρόγραμμα Περιβάλλον-Κλιματική Αλλαγή. Αυτό είναι μόνο ένα παράδειγμα από αρκετά έργα που “ψάχνουν” χρηματοδοτικά εργαλεία προκειμένου να οδεύσουν προς υλοποίηση.
Στο ίδιο επιχειρησιακό πρόγραμμα έχει εκδοθεί πρόσκληση χρηματοδότησης 60 εκατ. ευρώ για την εκτέλεση αντιπλημμυρικών έργων από Περιφέρειες και το υπουργείο ΥΠΟΜΕ, ενώ όπως αναφέρεται στην πρόσκληση “δύναται να εντάξει (μελλοντικά) πράξεις στο πλαίσιο της παρούσας πρόσκλησης με χρήση υπερδέσμευσης πόρων και έως μέγιστου συνολικά π/υ 260 εκατ. ευρώ”.
Αυτό, δεν σημαίνει επ ουδενί ότι φρενάρουν τα έργα, καθώς είναι τόσοι πολλοί οι εν εξελίξει διαγωνισμοί για σημαντικά έργα που θα τροφοδοτούν με νέα έργα για αρκετό διάστημα ακόμα τις τεχνικές εταιρείες.
Ποιοι είναι οι σημαντικότεροι εν εξελίξει διαγωνισμοί
Αυτή την εποχή βρίσκονται πολλά και σημαντικά έργα σε φάση διαγωνιστικής διαδικασίας με ένα προϋπολογισμό που ξεπερνά τα 3 δισ. ευρώ. Πρώτα στη λίστα είναι τα έργα αποκατάστασης στη Θεσσαλία που το κόστος τους ξεπερνά το 1 δισ. ευρώ (σιδηροδρομικά, οδικά, αποκαταστάσεις υποδομών) και έχουν πάρει προτεραιότητα έναντι όλων των άλλων έργων.
Τα σημαντικότερα έργα-ΣΔΙΤ και παραχωρήσεων που δημοπρατήθηκαν το 2023 αλλά και οι διαγωνισμοί που συνεχίστηκαν από προηγούμενα έτη τόσο από το υπουργείο Υποδομών αλλά και άλλους φορείς (ΤΑΙΠΕΔ, υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης, ΔΕΚΟ κ.α.) ήταν τα ακόλουθα 28:
-Υποθαλάσσια Ζεύξη Σαλαμίνας-Περάματος
-ΒΟΑΚ: τμήμα Χανιά-Χερσόνησος
-Οδικός Άξονας Θεσσαλονίκη-Έδεσσα
-Οδικός Άξονας Δράμα-Αμφίπολη
-Δικαστικά Μέγαρα Ηρακλείου-Ρεθύμνου
-Νέες Φυλακές Ασπροπύργου
-Πέντε Αστυνομικά Μέγαρα
-Δικαστικά Μέγαρα Κεντρικής Ελλάδας
-Φοιτητικές Εστίες Δυτικής Μακεδονίας
-Νέο Πρωτοδικείο-Νέα Εισαγγελία Αθηνών
-Παραχώρηση Αεροδρομίου Καλαμάτας
-Ύδρευση Νήσου Κέρκυρας (Β` και Γ` φάση)
-Αρδευτικό έργο διανομής νερού στην πεδιάδα Ξάνθης
-Αρδευτικά Δίκτυα Υπέρειας Λάρισας-Υπέρειας Καρδίτσας
-Νέο κτίριο Γενικής Γραμματείας Υποδομών στην Οδό Πειραιώς
-Νέα Δικαστικά Μέγαρα σε Έδεσσα, Σέρρες, Κιλκίς και ανακατασκευή Δικαστικού Μεγάρου Θεσσαλονίκης
-13 Περιφερειακά Κέντρα Πολιτικής Προστασίας (έργο χωρισμένο σε δύο cluster)
-17 σχολικά συγκροτήματα στην Κεντρική Μακεδονία
-13 σχολικά συγκροτήματα στη Ρόδο
-Φοιτητικές εστίες στα Πανεπιστήμια Θράκης, Θεσσαλίας και Κρήτης
-Συντήρηση και Λειτουργία Θριάσιο ΙΙ. Αφορά σε διαγωνισμό παραχώρησης
-Φράγμα Ενιπέα Φαρσάλων
-Διπλό Φράγμα Ταυρωνίτη
-Φράγμα Μιναγιώτικο Μεσσηνίας
-Αρδευτικά Δίκτυα ΤΟΕΒ Ταυρωπού
-Μονάδα Επεξεργασίας Απορριμμάτων Σχιστού
-Μονάδα Επεξεργασίας Απορριμμάτων Φυλής
Τα δημόσια έργα
Παράλληλα άλλα σημαντικά δημόσια έργα των οποίων οι διαγωνισμοί είναι σε εξέλιξη. Ξεχωρίσαμε 39 μεγάλα έργα τα οποία είναι:
-Παράκαμψη Γιάλοβας
-Αττική Οδός: Επέκταση Λεωφόρου Κύμης
-Κάθετος άξονας Εγνατίας, Ξάνθη-Σύνορα: τμήμα Μελίβοια-Δημάριο
-Μονάδα Επεξεργασίας Απορριμμάτων Ρόδου
-Επέκταση Γραμμής 2 Μετρό προς Ίλιον
-Εγγειοβελτιωτικά Έργα Αμβρακίας-Αιτωλοακαρνανίας-Βάλτου
-Ύδρευση Πρέβεζας-Άρτας-Λευκάδας
-Φραγμα Μπραμιανού
-Υδρευση Νήσου Κέρκυρας
-Ύδρευση πόλης Φλώρινας από Φράγμα Τριανταφυλλιάς
-Ιόνια Οδός: Τμήμα Ιωάννινα-Καλπάκι-Κακαβιά
-Υπογειοποίησης ΤΟΕΒ Γαστούνης Ηλείας
-Μονάδα Απορριμμάτων Λάρισας
-Μονάδα Απορριμμάτων Ύδρας
-Μονάδα Απορριμμάτων Τήνου
-Μονάδα Απορριμάτων Σαντορίνης
-Μονάδα Απορριμμάτων Βόλου
-Μονάδα Απορριμμάτων Ανατολικού Τομέα Κεντρικής Μακεδονίας
-Μονάδα Απορριμμάτων Αχαϊας
-Μονάδα Απορριμμάτων Καβάλας
-Μονάδα Απορριμμάτων Νάξου
-Ολοκλήρωση 6ου Προβλήτα Λιμένα Θσσσαλονίκης
-Λιμνοδεξαμενή Χοχλακίων-Φράγμα Αγίου Ιωάννη Λασιθίου
-ΚΕΛ Ραφήνας-Πικερμίου-Σπάτων
-Αποχέτευση Δήμου Σπατών-Αρτέμιδας
-Αντιπλημμυρικά έργα Νέας Μάκρης
-Αξονας Λαμία-Καρπενήσι: Τμήμα Μακρακώμη-Τυμφρηστός
-Αρδευτικό Σύστημα Αλμωπαίας Πέλλας
-Φράγμα Κελεφίνας Λακωνίας
-Φράγμα Τσικνιά Λέσβου
-Επέκταση Φυσικού Αερίου σε Άργος-Ναύπλιο
-Εργα αποχέτετσης σε οικισμούς του Δήμου Μαραθώνα
-Αποχετευτικό δίκτυο Ευρωστίνης-Ξυλοκάστρου
-Αγωγός Φυσικού Αερίου Νέα Μεσημβρία-Γευγελή
-Εργα ανάπλασης Βοτανικού
-Εργα Υποδομών πρώην Βασιλικού κτήματος Τατοϊου
-Αναβάθμισης Υποδομών Λιμένα Αλεξανδρούπολης
-Αποχέτευση – Λύματα Μόρνου, Δήμου Δωρίδος
-Εργα υποδομών Βοτανικού
Ο παραπάνω όγκος είναι ενδεικτικός καθώς υπάρχουν πολλά ακόμα έργα ενώ δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι έχει ανοίξει και η κάνουλα των ιδιωτικών έργων όπως αυτά στο Ελληνικό για νέα μεγάλα κτιριακά έργα (Vouliagmenis Mall, Riviera Galleria, Αθλητικές Εγκαταστάσεις, Μητροπολιτικό Πάρκο κ.α.), οι επενδύσεις για τα data centers στην Αττική, ξενοδοχειακές επενδύσεις, εργοστάσια ηλεκτροπαραγωγής, διασυνδέσεις κ.α. που ανεβάζουν σημαντικά πάνω από 70 τα μεγάλα έργα που αναμένουν να αποκτήσουν ανάδοχο.
Παράγοντες της αγοράς σημειώνουν στο ypodomes.com ότι θα χρειαστεί ένα ικανό χρονικό διάστημα για να μπορέσουν και να ολοκληρωθούν όλοι αυτοί οι διαγωνισμοί αλλά και να υλοποιηθούν όλα αυτά τα έργα με δεδομένη και την έλλειψη δεκάδων χιλιάδων εργαζομένων που ο αριθμός τους έχει εκτιμηθεί ακόμα και σε 200.000 άτομα. Στο πεδίο αυτό φαίνεται πως μονόδρομος είναι η εισαγωγή εργατών και τεχνιτών που είναι ο μεγαλύτερος αριθμός στις ελλείψεις ανθρώπινου δυναμικού του κατασκευαστικού τομέα.
Εφόσον σταδιακά αρχίσει να απορροφάται από την αγορά όλο το παραπάνω αντικείμενο, θα προχωρήσουμε και σε επόμενα έργα τα οποία προετοιμάζονται καθώς θα προχωρά το ΕΣΠΑ 2021-2027 ή άλλες μορφές δηλαδή ΣΔΙΤ και παραχωρήσεις που ήδη προετοιμάζεται. Μερικά από τα πιο σημαντικά είναι η παραχώρηση των 22 περιφερειακών αεροδρομίων, σιδηροδρομικά έργα όπως το Θεσσαλονίκη-Προμαχώνας, Αλεξανδρούπολη-Ορμένιο, Καβάλα-Ξάνθη, ΣΚΑ-Οινόη, οι επεκτάσεις της Αττικής Οδού, έργα για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής κ.α.
