Του Νίκου Ρουσάνογλου
Χωρίς τα ευεργετήματα του ΝΟΚ εκδίδονται, ως επί το πλείστον, οι νέες οικοδομικές άδειες των τελευταίων μηνών, καθώς οι κατασκευαστές, που έχουν την σχετική δυνατότητα, προτιμούν να αποφύγουν νομικές εμπλοκές και ασφαλώς να διακινδυνεύσουν και συνολικά την επένδυσή τους, ελλείψει αγοραστικού ενδιαφέροντος. Όπως αναφέρουν στο Capital.gr, στελέχη της κτηματαγοράς, τους τελευταίους μήνες, η ανασφάλεια που έχει δημιουργηθεί εν όψει και της επικείμενης εκδίκασης της υπόθεσης από την ολομέλεια του ΣτΕ, που είναι προγραμματισμένη για αύριο Παρασκευή, έχει ωθήσει τους “γενναίους” που προχωρούν σε νέες ανεγέρσεις, να μην κάνουν χρήση των ευεργετημάτων του ΝΟΚ, ώστε να αυξήσουν τα δομήσιμα τετραγωνικά των οικοπέδων τους.
Η τάση αυτή επιβεβαιώνεται και από την πορεία της ιδιωτικής οικοδομικής δραστηριότητας. Τον φετινό Ιούνιο, στην περιοχή της Αττικής, όπου εντοπίζεται κυρίως το πρόβλημα και οι αντιδράσεις πληθώρας δήμων και ομάδων πολιτών, η ΕΛΣΤΑΤ κατέγραψε πολύ μικρή μείωση του αριθμού των αδειών, αλλά πολύ μεγαλύτερη μείωση τόσο της επιφάνειας κι ακόμα περισσότερο του όγκου των κτιρίων. Συγκεκριμένα, οι άδειες υποχώρησαν κατά μόλις 2,5% σε 537 από 551, αλλά η επιφάνειά τους ήταν μειωμένη κατά 38,2% σε ετήσια βάση σε 117.789 τ.μ. και ο όγκος μειωμένος κατά 52,6% σε 448.889 χιλιάδες κυβικά μέτρα, από 947.307 κυβικά μέτρα. Τον αμέσως προηγούμενο μήνα (Μάιος), η οικοδομική δραστηριότητα στην Αττική, επίσης είχε καταγράψει υποχώρηση κατά 12,1% στον αριθμό των αδειών, αλλά και πτώση κατά 15,9% στην επιφάνεια και 21,5% στον όγκο.
Είναι λοιπόν εμφανές ότι όσο μεγεθύνεται το ζήτημα, τόσο πιο άμεση είναι η επίπτωση και στην οικοδομική δραστηριότητα, με τις νέες άδειες να αντανακλούν αυτή την ροπή προς μικρότερες επιφάνειες και όγκους, ώστε να αποφευχθούν και τυχόν “παρατράγουδα” αργότερα. Για παράδειγμα, πρόσφατη δικαστική απόφαση ακύρωσε οικοδομική άδεια που αφορούσε την ανέγερση πολυκατοικίας στον Άλιμο, παρότι αυτή είχε εκδοθεί ήδη από το 2021. Πρόκειται για την πρώτη δικαστική απόφαση τέτοιου είδους, που δεν παραπέμπει την λήψη απόφασης για μετά την απόφαση της ολομέλειας του ΣτΕ, ώστε να υπάρχει και πιο ξεκάθαρο νομικό πλαίσιο. Μέχρι σήμερα, όσες τέτοιες υποθέσεις έχουν συζητηθεί ενώπιον των δικαστηρίων, δεν έχουν κριθεί, ακριβώς λόγω της αναμονής της απόφασης του ΣτΕ.
Μέχρι σήμερα, μεταξύ των δήμων που έχουν προχωρήσει σε αναστολές χορήγησης αδειών, εφόσον γίνεται χρήση του “μπόνους” του ΝΟΚ, περιλαμβάνονται ο Δήμος Αθηναίων, ο Δήμος Κηφισιάς, ο Δήμος Αμαρουσίου, ο Δήμος Βάρης-Βούλας-Βουλιαγμένης, όπως επίσης και οι Δήμοι Αλίμου, Παπάγου, Χολαργού και Χαλανδρίου. Σε αρκετές μάλιστα περιπτώσεις, οι δήμοι προχωρούν και σε προσφυγές για άδειες που έχουν ήδη εκδοθεί, ζητώντας είτε την αναστολή, είτε την ακύρωσή τους, όπως έπραξε πρόσφατα ο Δήμος της Κηφισιάς, για συγκρότημα κατοικιών που σχεδιαζόταν στο κέντρο της πόλης.
Το βέβαιο είναι ότι η συγκεκριμένη συνεδρίαση του ΣτΕ είναι μια από τις σημαντικότερες κρίσεις των τελευταίων ετών, σε επίπεδο πολεοδόμησης, μιας κι επηρεάζει το σύνολο της ανάπτυξης ακινήτων της χώρας. Αυτός είναι και ο λόγος που όλοι οι εμπλεκόμενοι φορείς, από την ΚΕΔΕ και τους δήμους που αντιδρούν στον ΝΟΚ, μέχρι το ΤΕΕ και την Ομοσπονδία Κατασκευαστών Κτιρίων Ελλάδος, που εκπροσωπεί τον οικοδομικό κλάδο, ακόμα και το ίδιο το ΣτΕ, επιθυμούν να υπάρξει το συντομότερο δυνατό λύση στο ζήτημα, είτε προς την μία, είτε προς την άλλη κατεύθυνση. Τις προηγούμενες ημέρες, αναπτύχθηκε μια φημολογία περί πρόθεσης του Υπ. Περιβάλλοντος να υποβάλλει αίτημα αναβολής της εκδίκασης, ώστε να υπάρχει ο απαιτούμενος χρόνος για την υποβολή μελέτης που έχει ανατεθεί και όπου θα δίνεται αναλυτική επεξήγηση των – κατά το Υπουργείο – ωφελειών του ισχύοντος ΝΟΚ.
Πηγές του Υπουργείου δεν θέλησαν να σχολιάσουν τις σχετικές φήμες, επισημαίνοντας ότι ποτέ το Υπουργείο δεν θα μπορούσε να εμπλακεί σε διαδικασία διαρροών, για υπόθεση που βρίσκεται σε εξέλιξη. Πάντως, άλλες πηγές σημείωναν ότι ακόμα κι αν τελικά υποβληθεί τέτοιο αίτημα, πολύ δύσκολα θα γίνει δεκτό από το ΣτΕ, καθώς κάτι τέτοιο θα σήμαινε πολύμηνη παράταση της ανασφάλειας δικαίου στην αγορά ακινήτων και την δόμηση, κάτι που θα είχε καταστροφικές συνέπειες.
Ήδη, η ανασφάλεια που έχει δημιουργηθεί έχει προκαλέσει σημαντικές παρενέργειες στην λειτουργία της κτηματαγοράς. Μιλώντας στο πρόσφατο συνέδριο του Συλλόγου Μεσιτών Αθηνών-Αττικής, ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας Κατασκευαστών Κτιρίων Ελλάδος, κ. Δημήτρης Καψιμάλης, τόνισε ότι υπάρχουν αγοραστές, που ζητούν την επιστροφή των χρημάτων που έχουν καταβάλει προς τον κατασκευαστή νεόδμητης οικοδομής, επειδή έχουν ενημερωθεί ότι η οικεία δημοτική αρχή θα προσφύγει στη δικαιοσύνη, για να κηρύξει παράνομη την οικοδομική άδεια του ακινήτου, καθιστώντας έτσι και το κτίριο αυθαίρετο. Παράλληλα, σημείωσε ότι πλέον οι αγοραστές αποφεύγουν να αγοράσουν ακίνητα σε οικοδομές που ανεγείρονται με βάση τις διατάξεις του ΝΟΚ, ακριβώς λόγω του φόβου που έχει δημιουργηθεί ότι θα εμπλακούν σε νομικές και πολεοδομικές “περιπέτειες”.
