«Μετά από ισχυρές πιέσεις και παρεμβάσεις της ΠΟΣΠΗΕΦ, αναρτήθηκε προς διαβούλευση η ΥΑ που αφορά τη διαδικασία χορήγησης προσφοράς όρων σύνδεσης σε μεμονωμένους σταθμούς Αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας (Σ.Α.Η.Ε.)» αναφέρει σε ανακοίνωσή της η ΠΟΣΠΗΕΦ. Μολονότι ο αρχικός σχεδιασμός ήταν να δοθεί ισχύς ΣΑΗΕ μόνο στο δίκτυο ΑΔΜΗΕ, με καθοριστικές παρεμβάσεις της ΠΟΠΣΗΕΦ διασφαλίστηκε ισχύς και για το δίκτυο ΔΕΔΔΗΕ, αναφέρεται.
Ωστόσο, η ΠΟΣΠΗΕΦ καταγγέλλει πως «η εν λόγω ΥΑ αποτελεί ένα ακόμα βήμα προς τον πλήρη εξοβελισμό των μικρομεσαίων επενδυτών από το ενεργειακό γίγνεσθαι της χώρας, αφού θέτει σειρά προϋποθέσεων που μόνο μεγάλοι ενεργειακοί όμιλοι μπορούν να εκπληρώσουν, ενώ ταυτόχρονα εισάγει φωτογραφικές ρυθμίσεις που ως στόχο έχουν να νομιμοποιήσουν προκλητικές ενέργειες μεγάλων εταιριών»
Η ανακοίνωση της ΠΟΣΠΗΕΦ και τα αιτήματα που θέτει
«Μετά από ισχυρές πιέσεις και παρεμβάσεις της ΠΟΣΠΗΕΦ, αναρτήθηκε προς διαβούλευση η ΥΑ που αφορά τη διαδικασία χορήγησης προσφοράς όρων σύνδεσης σε μεμονωμένους σταθμούς Αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας (Σ.Α.Η.Ε.) σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 11Δ του ν.4685/2020 (Α’92).
Μολονότι ο αρχικός σχεδιασμός ήταν να δοθεί ισχύς ΣΑΗΕ μόνο στο δίκτυο ΑΔΜΗΕ, με καθοριστικές παρεμβάσεις της ΠΟΠΣΗΕΦ διασφαλίστηκε ισχύς και για το δίκτυο ΔΕΔΔΗΕ. Δυστυχώς όμως, η εν λόγω ΥΑ αποτελεί ένα ακόμα βήμα προς τον πλήρη εξοβελισμό των μικρομεσαίων επενδυτών από το ενεργειακό γίγνεσθαι της χώρας, αφού θέτει σειρά προϋποθέσεων που μόνο μεγάλοι ενεργειακοί όμιλοι μπορούν να εκπληρώσουν, ενώ ταυτόχρονα εισάγει φωτογραφικές ρυθμίσεις που ως στόχο έχουν να νομιμοποιήσουν προκλητικές ενέργειες μεγάλων εταιριών, τις οποίες και αποκάλυψε η ΠΟΣΠΗΕΦ με πρόσφατο δελτίο τύπου.
Η ΠΟΣΠΗΕΦ με επιστολή της στον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας κ Θόδωρο Σκυλακάκη εκφράζει τον έντονο προβληματισμό της για τις παραπάνω ρυθμίσεις και ζητά να γίνουν οι σχετικές τροποποιήσεις στο τελικό κείμενο της ΥΑ.
Συγκεκριμένα, στην επιστολή της η ΠΟΣΠΗΕΦ μεταξύ άλλων επισημαίνει τα εξής:
Α) η ΥΑ θέτει ως προϋπόθεση για τη χορήγηση όρων σύνδεσης για μεμονωμένους σταθμούς αποθήκευσης την κατάθεση εγγυητικής επιστολής ύψους 50.000 ευρώ/MW εγκατεστημένης ισχύος και προέγκριση δανείου από τραπεζικό φορέα για την υλοποίηση του Σ.Α.Η.Ε. ή/και αποδεικτικά στοιχεία διαθεσιμότητας των απαιτούμενων ίδιων κεφαλαίων για την υλοποίηση του έργου, συνοδευόμενα από Υπεύθυνη Δήλωση ότι τα κεφάλαια αυτά θα χρησιμοποιηθούν αποκλειστικά για την υλοποίηση του Σ.Α.Η.Ε., εφόσον το έργο λάβει Οριστική Προσφορά Σύνδεσης στο πλαίσιο της παρούσας πρόσκλησης. Δηλαδή, στην ήδη υπάρχουσα εγγυητική ύψους 42.000 ευρώ/MW που ένας επενδυτής έχει ήδη καταθέσει στο Διαχειριστή για να λάβει πληρότητα φακέλου για χορήγηση όρων σύνδεσης, το Υπουργείο προσθέτει ακόμη μία εγγυητική ύψους 50.000 ευρώ/MW και προέγκριση δανείου, κάτι το οποίο αποτελεί παγκόσμια πρωτοτυπία. Μάλιστα, η εγγυητική των 50.000 ευρώ/ MW θα διατηρηθεί για 3 έτη μετά την υλοποίηση της επένδυσης και στη συνέχεια θα μειωθεί κατά 50%. Όλα τα παραπάνω ζητούνται από τους μικρομεσαίους επενδυτές για να λάβουν όρους σύνδεσης χωρίς κάποια εγγυημένη ταρίφα και χωρίς καμία επιδότηση!
Εγγυητικές επιστολές συμμετοχής και καλής λειτουργίας είχαν ζητηθεί στους διαγωνισμούς της ΡΑΕ που πραγματοποήθηκαν το προηγούμενο διάστημα στο πλαίσιο χρηματοδότησης από το RRF, με τους οποίους χορηγήθηκαν όροι σύνδεσης συνολικής ισχύος 700MW, με το σκεπτικό ότι οι επιλέξιμες εταιρίες θα λάμβαναν εγγυημένη ταρίφα και κρατική επιδότηση! Σε αυτό το πλαίσιο ζητήθηκαν εγγυητικές επιστολές συμμετοχής στο διαγωνισμό και καλής λειτουργίας και η τελευταία διατηρούνταν μέχρι την πλήρη αποπληρωμή της κρατικής ενίσχυσης. Κάτι τέτοιο όμως δεν έχει λογική να ζητείται για τις άδειες των μικρομεσαίων επενδυτών καθώς δεν υφίσταται ούτε εγγυημένη ταρίφα, ούτε κρατική ενίσχυση! Όπως δεν έχει λογική να ζητείται κι προέγκριση δανείου σε έργα τα οποία πρακτικά δεν έχουν ακόμη αδειοδοτηθεί!
Η στόχευση είναι ξεκάθαρη. Δεν επιθυμεί η κυβέρνηση τη συμμετοχή των μικρομεσαίων επενδυτών στον ενεργειακό χάρτη της χώρας. Αυτό δεν είναι ενεργειακή δημοκρατία, αλλά ενεργειακή ολιγαρχία!
Β) Η ΥΑ αναφέρει ότι διατηρούν το πρωτόκολλο κατάθεσης στο ΔΕΔΔΗΕ και τα έργα κάτω του 1MW, τα οποία δεν διαθέτουν περιβαλλοντική αδειοδότηση και μπορούν να την προσκομίσουν κατά την υπογραφή της Σύμβασης Σύνδεσης. Η συγκεκριμένη διάταξη είναι εντελώς φωτογραφική, καθώς όπως ανακοίνωσε η ΠΟΣΠΗΕΦ σε δελτίο τύπου, συγκεκριμένη μεγάλη εταιρία έχει κατατμήσει έργα ΣΑΗΕ συνολικής ισχύος 100MW καταθέτοντας στο ΔΕΔΔΗΕ 100 περίπου αιτήματα για ΣΑΗΕ με ισχύς έως 1MW σε 3-4 cluster όπως πληροφορούμαστε με ημιτελείς φακέλους σε όμορα στις περισσότερες περιπτώσεις αγροτεμάχια ή και δασικές εκτάσεις. Μάλιστα η συγκεκριμένη εταιρία είχε καταθέσει τα αιτήματα σε φυσικό φάκελο στο ΔΕΔΔΗΕ και πίεζε προκειμένου να πρωτοκολληθούν, πριν ανοίξει η ηλεκτρονική πλατφόρμα του ΔΕΔΔΗΕ. Μετά λοιπόν και το δελτίο τύπου της ΠΟΣΠΗΕΦ που έφερε στο φως το όλο ζήτημα, έρχεται η Υπουργική Απόφαση να «νομιμοποιήσει» όλα αυτά τα ημιτελή αιτήματα με χαριστικές και φωτογραφικές διατάξεις, αφού όλοι γνωρίζουμε ότι σύμφωνα με την μέχρι τώρα νομοθεσία δεν λαμβάνει ένα έργο ΑΠΕ σειρά προτεραιότητας εξέτασης για χορήγηση προσφοράς σύνδεσης εάν δεν έχει προσκομίσει την περιβαλλοντική αδιεοδότηση ή τη βεβαίωση απαλλαγής από περιβαλλοντική αδιεοδότηση (ή να έχουν παρέλθει 20 ημέρες από την κατάθεση του αιτήματος). Εδώ για πρώτη φορά, θα προτεραιοποιηθούν χωρίς περιβαλλοντική αδειοδότηση αυτά τα έργα ως cluster, ενώ θα έπρεπε να αδειοδοτηθούν ώς ενιαίο έργο (δηλαδή με ΠΠΔ ή ΑΕΠΟ και όχι με βεβαίωση απαλλαγής).
Β) Και σαν να μην έφταναν τα παραπάνω, στο άρθρο 3 παρ. 2 περίπτωση ζ, η ΥΑ αναφέρει ότι οι ΣΑΗΕ μπορούν να εγκαθίστανται σε δημόσιες και δασικές εκτάσεις και να θεωρείται το αίτημα για χορήγηση όρων σύνδεσης πλήρες, μόνο με την προσκόμιση του αιτήματος που στάλθηκε στην αρμόδια υπηρεσία με το οποίο ζητείται η διάθεση του χώρου!! Είναι δυνατόν να λαμβάνουν πληρότητα φακέλου ΣΑΗΕ οι οποίοι δεν έχουν εξασφαλίσει καν τη νόμιμη χρήση του χώρου εγκατάστασης? Είναι δυνατόν να καλούνται οι μικρομεσαίοι επενδυτές να καταβάλλουν υπέρογκες εγγυητικές επιστολές και προεγκρίσεις δανείων και από την άλλη μεριά να γίνονται δεκτά ως πλήρη αιτήματα που δεν έχουν εξασφαλίσει καν τη χρήση του χώρου εγκατάστασης; Και αυτή η διάταξη είναι φωτογραφική καθώς η ίδια εταιρία που αναφέραμε και παραπάνω έχει κάνει αιτήσεις για να λάβει άδεια ΣΑΗΕ μεταξύ άλλων και σε δημόσιες και μάλιστα δασικές εκτάσεις και φυσικά δεν έχει λάβει ακόμη απάντηση. Με τη συγκεκριμένη διάταξη το υπουργείο προσπαθεί προφανώς να «διευκολύνει» τη συγκεκριμένη εταιρία.
Γ) Οι φωτογραφικές διατάξεις όμως δεν σταματούν εδώ. Με την ΥΑ, δημιουργείται ξεχωριστή κατηγορία έργων ΣΑΗΕ με εύρος ισχύος από 1έως 4,99MW. Φαίνεται όμως ότι αυτό το γνώριζε ήδη η συγκεκριμένη εταιρία που αναφέρθηκε και παραπάνω, καθώς στον αδιεοδοτικό κύκλο του Φεβρουαρίου (1-10 Φεβρουαρίου) κατέθεσε 25 αιτήματα για άδειες αποθήκευσης ισχύος 4MW έκαστο! Και μάλιστα το σχέδιο της ΥΑ δίνει και δυνατότητα 120 ημερών (Αντί για 60) προκειμένου να ωριμάσουν τα έργα τους κάποιοι που τώρα την τελευταία στιγμή ξεκινούν την αδειοδότηση. Τρεις ρυθμίσεις λοιπόν της ΥΑ φαίνεται να εξυπηρετούν συγκεκριμένη εταιρία ή να ήταν γνωστές στη συγκεκριμένη εταιρία πριν την ανάρτηση της ΥΑ προς διαβούλευση.
Δ) Στη συγκεκριμένη ΥΑ δεν υφίσταται κάποια πρόβλεψη σχετικά με το τι θα γίνει με τις εγγυητικές εάν ο επενδυτής λάβει όρους σύνδεσης πολύ υψηλούς και κρίνει ότι δεν συμφέρει να υλοποιήσει την επένδυση. Για το λόγο αυτό η ΠΟΣΠΗΕΦ είχε ζητήσει οι όποιες εγγυητικές καλής λειτουργίας και δέσμευσης υλοποίησης του έργου να κατατίθενται με την αποδοχή των όρων σύνδεσης καθώς σε εκείνο το χρονικό σημείο θα ήταν απολύτως ξεκάθαρα τα οικονομικά δεδομένα για τον επενδυτή. Σημειώνουμε εδώ ότι ο ΔΕΔΔΗΕ δεν γνωρίζει εκ των προτέρων εάν για έναν ΣΑΗΕ θα χρειαστεί να δημιουργηθεί νέα πύλη ή θα συνδεθεί σε υφιστάμενη γραμμή. Η νέα πύλη όμως σημαίνει πολλαπλάσιο κόστος έργου που μπορεί να το καταστήσει ασύμφορο. Ο επενδυτής λοιπόν δεδομένου ότι πριν τη χορήγηση όρων σύνδεσης δεν έχει όλα τα οικονομικά δεδομένα, θα πρέπει να προβλεφθεί ρύθμιση με την οποία σε περίπτωση που κρίνει ότι το έργο είναι ασύμφορο μετά τη χορήγηση των όρων σύνδεσης να μπορεί να μην αποδεχτεί τους όρους σύνδεσης και να ζητήσει να επιστραφούν οι εγγυητικές.
Ε) Στο άρθρο 6 παρ 5, αναφέρεται ότι το 30% της διατιθέμενης ισχύος Ομάδων Έργων ΕΔΔΗΕ κατατάσσονται βάσει της ακτινικής απόστασης μεταξύ των κεντροβαρικών συντεταγμένων του πολυγώνου εγκατάστασης του Σ.Α.Η.Ε. και του κοντινότερου Υ/Σ του ΕΔΔΗΕ. Η συγκεκριμένη ρύθμιση είναι άδικη, καθώς παρακάμπτει τη σειρά προτεραιότητας βάσει πρωτοκόλλου, που είναι και η δικαιότερη επιλογή. Δεν γίνεται κάθε φορά να εφευρίσκουμε τρόπους παράκαμψης των επενδυτών που είναι συνεπείς και ασχολούνται συστηματικά με την αδειοδότηση των έργων τους. Κάθε άλλη επιλογή πλην του πρωτοκόλλου δημιουργεί εύλογα ερωτήματα.
ΣΤ) Η ισχύς των 900MW που διατίθεται στο ΔΕΔΔΗΕ έναντι των 2,65GW Που διατίθενται στο δίκτυο ΑΔΜΗΕ είναι πολύ μικρή, αν αναλογιστούμε ότι η ισχύς των έργων ΑΠΕ που βρίσκονται συνδεδεμένα στο δίκτυο του ΔΕΔΔΗΕ ξεπερνά τα 7,5GW, ενώ λίγο λιγότερες ΑΠΕ είναι συνδεδεμένες στο δίκτυο ΑΔΜΗΕ. Συνεπώς, θα πρέπει να δοθεί ισχύς τουλάχιστον 1,5GW στο δίκτυο ΔΕΔΔΗΕ, που είναι ο Διαχειριστής με τις περισσότερες ΑΠΕ στο δίκτυο του.
Δυστυχώς, μετά την σκανδαλώδη ΥΑ της 12ης Αυγούστου 2022 που μοίρασε τον ηλεκτρικό χώρο της χώρας σε λίγους μεγάλους ομίλους βρισκόμαστε στο ίδιο έργο θεατές, με μία Υπουργική Απόφαση που περιέχει πλήθος φωτογραφικών και χαριστικών ρυθμίσεων, για την εξυπηρέτηση συγκεκριμένων εταιριών, ενώ την ίδια στιγμή θέτει τεράστια εμπόδια στην υλοποίηση ΣΑΗΕ από μικρομεσαίους επενδυτές.
Καλούμε το Υπουργείο, πριν την υπογραφή της ΥΑ, να προβεί στις απαραίτητες διορθώσεις που θα διασφαλίσουν τη διαφάνεια, και την ίση μεταχείριση των επενδυτών και όχι την μεθοδευμένη προώθηση συγκεκριμένων εταιριών και ολιγοπωλίων.
Συγκεκριμένα προτείνουμε τα εξής:
1)Να απαλειφθούν οι φωτογραφικές διατάξεις του άρθρου 3 σχετικά με:
a. την πληρότητα αιτήματος χωρίς την ύπαρξη περιβαλλοντικής αδειοδότησης ή βεβαίωσης απαλλαγής (ή παρέλευση 20ημέρου από το αίτημα έκδοσης απαλλαγής) όπως ισχύει μέχρι σήμερα στη νομοθεσία.
b.Τη μη ύπαρξη νόμιμης χρήσης του χώρου εγκατάστασης του ΣΑΗΕ. Πρέπει η βεβαίωση πληρότητας να περιλαμβάνει και τη νόμιμη χρήση του χώρου υλοποίησης. Δεν γίνεται να διατείνεται το υπουργείο ότι μέλημα της υπουργικής απόφασης είναι να γίνουν γρήγορα οι ΣΑΗΕ, να τίθενται ασφυκτικά οικονομικά και χρονικά κριτήρια και ταυτόχρονα να επιτρέπει να λαμβάνουν πληρότητα αιτήματα που δεν έχουν καν τη νόμιμη χρήση του χώρου εγκατάστασης! Αυτό είναι υποκριτικό και κρύβει σκοπιμότητες.
2) Η εγγυητική επιστολή 50.000 ευρώ να ζητείται μετά τη χορήγηση των όρων σύνδεσης και εντός συγκεκριμένου χρονικού διαστήματος 2 μηνών επί ποινή αποκλεισμού και να επιστρέφεται μετά την υλοποίηση του ΣΑΗΕ, καθώς δεν υφίσταται ούτε εγγυημένη ταρίφα, ούτε και κρατική ενίσχυση που να δικαιολογεί τη διατήρησή της.
3) Να μην τίθεται ως προϋπόθεση για τη χορήγηση όρων σύνδεσης η έγκριση δανείου από τραπεζικό φορέα, καθώς κάτι τέτοιο είναι ανέφικτο για μικρομεσαίες επενδύσεις, σύμφωνα με τις διερευνητικές επαφές της ΠΟΣΠΗΕΦ με τραπεζικά ιδρύματα.
4) Να θεσπιστεί ως κριτήριο αντισυγκέντρωσης όριο 2 έργων εξαιρούμενων ΣΑΗΕ ανά φυσικό ή νομικό πρόσωπο, συμπεριλαμβανομένων επιχειρήσεων συνδεδεμένων άμεσα ή έμμεσα με αυτό, όπως ακριβώς ισχύει και για τους εξαιρούμενους φωτοβολταϊκους σταθμούς.
5) Να αποσυρθεί η διάταξη για διάθεση του 30% της ισχύος με προτεραιότητα βάσει απόστασης από τον πλησιέστερο Υ/Σ
6) Να υπάρξει η σχετική ρύθμιση ότι ο επενδυτής μπορεί να μην αποδεχτεί τελικώς τους όρους σύνδεσης και να του επιστραφούν οι εγγυητικές επιστολές.
7) Να δοθεί όριο ισχύος έγχυσης για ΟΠΣ τουλάχιστον 1,5GW στο δίκτυο ΔΕΔΔΗΕ».
