Tης Σίσσυς Σταυροπιερράκου
Τη δυνατότητα στέγασης νοικοκυριών σε ακίνητα που κληρονομεί το κράτος ή ανήκουν σε ιδρύματα και παραμένουν αναξιοποίητα επιδιώκει το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας στο πλαίσιο της δέσμης μέτρων που θα υλοποιηθούν για την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης.
Το σχέδιο θα ενεργοποιηθεί με τη ψήφιση από το φθινόπωρο του νομοσχεδίου “Πλαίσιο για δωρεές προς το Δημόσιο, σχολάζουσες κληρονομίες, ιδρύματα και κοινωφελείς περιουσίες” και αναμένεται να βάλει ένα λιθαράκι στην αντιμετώπιση του στεγαστικού προβλήματος, περιορίζοντας το βάρος που επωμίζονται οι φορολογούμενοι. Βασικός στόχος για το Δημόσιο είναι αφού αποκτήσει ξεκάθαρη εικόνα σχετικά με τις σχολάζουσες κληρονομιές, αλλά και τα ακίνητα που διαθέτουν τα ιδρύματα, και να προχωρήσει στη συνέχεια στην αξιοποίηση τους μέσω προγραμμάτων κοινωνικής στέγασης.
Σήμερα υπάρχουν 6.500 εκκρεμείς κληρονομιές (4.500 σχολάζουσες και 2.000 υπό εκκαθάριση).
Το πρόβλημα είναι, όπως έχει επισημανθεί από αρμόδια κυβερνητικά στελέχη, ότι δεν υπάρχει διαδικασία για τη συστηματική ενημέρωση του Δημοσίου στις περιπτώσεις που ο αποθανών δεν έχει κληρονόμους ή αυτοί αποποιήθηκαν. Επιπλέον το Δημόσιο δεν γνωρίζει ποια είναι η οικονομική αξία των εκκρεμών κληρονομιών. Οι γραφειοκρατικές διαδικασίες, οι νομικές ελλείψεις, και, γενικότερα, παθογένειες δεκαετιών οδηγούν σε σημαντικές καθυστερήσεις ακόμα και στην αποδοχή των δωρεών που οικειοθελώς χαρίζουν πολίτες στο Δημόσιο, με αποτέλεσμα να στερείται η αγορά ακινήτων από πολλές κατοικίες οι οποίες θα μπορούσαν να “πέσουν” σε αυτή, προκειμένου να αντιμετωπιστεί η στεγαστική κρίση. Αυτή τη στιγμή, το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών έχει 75 ακίνητα “καθαρά” τα οποία έχουν προέλθει από σχολάζουσες κληρονομιές, ενώ τα υπόλοιπα παραμένουν ανεκμετάλλευτα και απαξιώνονται.
Με το νέο καθεστώς που θα προκύψει μετά τη ψήφιση του νομοσχεδίου, ακίνητο το οποίο περιέρχεται στο Δημόσιο, αφού περαιωθεί η εκκαθάριση κληρονομίας, αξιοποιείται για σκοπούς της κρατικής στεγαστικής πολιτικής, εφόσον κριθεί ότι είναι κατάλληλο για τις αντίστοιχες χρήσεις.
Διάθεση ακινήτων και από Ιδρύματα
Παράλληλα, στο πλαίσιο των αλλαγών που θα γίνουν για τη βελτίωση της λειτουργίας των 700 ιδρυμάτων που είναι σήμερα καταγεγραμμένα προβλέπεται η σύμπραξη του Δημοσίου και φορέων του Δημοσίου με ιδρύματα, ένα ή περισσότερα, για την προώθηση κοινωφελών σκοπών που συνάδουν με το δημόσιο συμφέρον. Σε αυτό το πλαίσιο ιδιαίτερα θα επιτρέπεται σε ένα ίδρυμα να διαθέτει ακίνητα για την εξυπηρέτηση των σκοπών της κυβερνητικής στεγαστικής πολιτικής. Για το σκοπό αυτό, στο νομοσχέδιο θα προβλέπεται η σύναψη σύμβασης μίσθωσης μεταξύ του ιδρύματος και του εκάστοτε φορέα γενικής κυβέρνησης, η διάρκειά της οποίας δεν μπορεί να είναι μικρότερη των 12 ετών.
Αξιοποίηση Δημόσιας ακίνητης περιουσίας
Σημειώνεται ότι η πιο εμβληματική παρέμβαση είναι η θεσμοθέτηση της Κοινωνικής Αντιπαροχής. Μέσω αυτής, δημόσια ακίνητα που σήμερα μένουν ανεκμετάλλευτα μπορούν να αξιοποιηθούν για την κατασκευή σύγχρονων κατοικιών. Με ένα μέρος από αυτές -τουλάχιστον 30%- να προσφέρεται σε δικαιούχους με προσιτό ενοίκιο και κοινωνικά κριτήρια. Ενώ δίνεται και η δυνατότητα εξαγοράς (rent to own). Παράλληλα, το πλαίσιο του σχεδίου, το υπουργείο Οικονομικών εξετάζει επίσης τρόπους για να εντάξει στην αγορά περίπου 25.000 ακίνητα που ανήκουν σε εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων, αλλά παραμένουν ανενεργά λόγω εμποδίων.
