Ανεπιτυχής απέβη για δεύτερο συνεχόμενο μήνα η τριπλή σημερινή δημοπρασία για τη δέσμευση δυναμικότητας στον Κάθετο Διάδρομο τον Φεβρουάριο, όπου πρακτικά δεν εξέφρασε ενδιαφέρον κανείς μεγάλος παίκτης.
Στην πράξη, για έναν ακόμη μήνα, επαναλήφθηκε το «σκηνικό» των δημοπρασιών του Δεκεμβρίου, όταν το ενδιαφέρον που είχε εκδηλωθεί και για τα τρία προϊόντα του άξονα νότου – βορρά ήταν μηδενικό, ενισχύοντας τους προβληματισμούς για την επόμενη ημέρα του project και επιβεβαιώνοντας όσους βλέπουν να διαψεύδονται οι αρχικές προσδοκίες.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες, από το σύνολο της προσφερόμενης δυναμικότητας των σχεδόν 72 Γιγαβατωρών για τον Φεβρουάριο, μέσω των τριών διαφορετικών πυλών εισόδου, δεσμεύθηκε μια απειροελάχιστη ποσότητα, μόλις 48 MWh για το «Route 1», με το οποίο οι επενδυτές μπορούν να κλείσουν χωρητικότητα προς Ουκρανία μέσω Ρεβυθούσας και FSRU Αλεξανδρούπολης. Εντελώς μηδενική συμμετοχή υπήρξε τόσο και για το «Route 2» (το LNG που μέσω FSRU Αλεξανδρούπολης διακινείται στον ελληνοβουλγαρικό αγωγό IGB), καθώς και για το «Route 3», το οποίο διασυνδέει τον αγωγό TAP στην Κομοτηνή μέσω του οποίου αζέρικο αέριο εισέρχεται επίσης στον IGB.
Στο αρνητικό αυτό ενδιαφέρον συνέβαλε το γεγονός ότι η ΔΕΠΑ, εκ των βασικών χρηστών του διαδρόμου, δεν συμμετείχε στις σημερινές δημοπρασίες, προφανώς επειδή ο πελάτης της, η ουκρανική Naftogaz, δεν αποδέχτηκε την προσφορά της ελληνικής εταιρείας και προτίμησε να προμηθευτεί αέριο από κάποια άλλη φθηνότερη διαδρομή, όπως μέσω Πολωνίας.
Η πολωνική δίοδος εξελίσσεται στη βασική όδευση εφοδιασμού της Ουκρανίας, όπως δείχνουν τα στοιχεία, ξεπερνώντας και εκείνη μέσω Ουγγαρίας, αμφότερες χαμηλότερου κόστους από τη διαδρομή Ελλάδα- Ουκρανία.
Η ουσία είναι ότι αν και οι συμμετέχοντες στο εγχείρημα επιχειρούν να «αποδραματοποιήσουν» την εικόνα, οι προσδοκίες που έχουν καλλιεργηθεί πως ο Κάθετος Διάδρομος θα αποτελέσει τη βασική διαδρομή μεταφοράς αμερικανικού LNG προς την Ουκρανία δεν φαίνεται να ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα.
Τα υψηλότερα κόστη έναντι άλλων οδεύσεων αλλά και τα αντιφατικά μηνύματα που εκπέμπει η Κομισιόν ως προς το κατά πόσο είναι συμβατά τα προσφερόμενα προϊόντα με την κοινοτική νομοθεσία, δημιουργούν αβεβαιότητα στους χρήστες και κρατούν καθηλωμένη την υποδομή.
Τα παραπάνω επιβεβαιώνουν όσους υποστηρίζουν ότι αν και ο Κάθετος Διάδρομος θέλει να αναδειχθεί σε μια από τις βασικές διαδρομές μεταφοράς αμερικανικού LNG προς Βορρά, χρειάζεται να γίνουν πολλά περισσότερα για να το πετύχει.
Στην κατεύθυνση αυτή τα μηνύματα προς την Κομισιόν ότι το εγχείρημα χρειάζεται μεγαλύτερη στήριξη πολλαπλασιάζονται και ενδεικτικά του κλίματος είναι τα όσα είπε προ ημερών από το Νταβός ο CEO του ομίλου AKTOR Αλέξανδρος Εξάρχου, καλώντας την Ευρώπη να επιδοτήσει τον Κάθετο Διάδρομο, εφόσον, όπως είπε, οι Βρυξέλλες εννοούν πράγματι τα όσα λένε για οριστική απεξάρτηση από το ρωσικό αέριο.
Η επόμενη ημέρα μετά την αποτυχία
Στην ίδια κατεύθυνση κινείται και η κριτική από πήγες του ΥΠΕΝ που μιλούν για «κανονιστικό φορμαλισμό» των Βρυξελλών.
«Η κανονιστική συμμόρφωση δεν μπορεί να είναι το ίδιο σημαντική με την απεξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο και να υπερέχει των ανησυχιών μιας σειράς χωρών, όπως η Σλοβακία, που επιβαρύνονται δυσανάλογα από την απόφαση της ΕΕ για απεξάρτηση από το ρωσικό αέριο», έλεγαν την Παρασκευή πηγές του ΥΠΕΝ, στο περιθώριο των εγκαινίων του νέου συμπιεστή του ΔΕΣΦΑ στην Αμπελιά Φαρσάλων.
Και ως δείγμα της κανονιστικής τυπολατρίας των Βρυξελλών φέρνουν την πρόσφατη κίνηση της Ρουμανίας να μειώσει τις ταρίφες διαμετακόμισης από τα 9 €/MWh στα 6 €/MWh. Κατά την Επιτροπή, αυτό δεν συνάδει με το format του ευρωπαϊκού ρυθμιστικού πλαισίου, καθώς έγινε ως έκπτωση, κάτι που νοθεύει τον ευρύτερο ανταγωνισμό και άρα πρέπει να προσλάβει τη μορφή μιας μόνιμης μείωσης στην τιμή της ταρίφας.
Σε αυτό το κάδρο και ενόψει του επανασχεδιασμού των προϊόντων από τον Απρίλιο, πηγές του ΥΠΕΝ αναφέρουν ότι επιδιώκεται μια ευρεία συνάντηση όπου θα καθίσουν στο ίδιο τραπέζι όλοι οι εμπλεκόμενοι, από τους υπουργούς των πέντε χωρών της διαδρομής, τις ΗΠΑ και την Κομισιόν, μέχρι τις τράπεζες (όπως η DFC), τους Ρυθμιστές και τους Διαχειριστές.
«Σε κάθε από εδώ και πέρα συνάντηση αξιωματούχων των ΗΠΑ με τους υπουργούς των χωρών του Κάθετου Διαδρόμου, προκειμένου να υπάρχει αποτέλεσμα, θα πρέπει να συμμετέχει και η Κομισιόν, κατά το μοντέλο της P-TECC στο Ζάππειο, όπου η παρουσία του υπ. Ενέργειας των ΗΠΑ Κρις Ράιτ συνδυάστηκε με εκείνη της επικεφαλής της DG Energy Ντίτε Γιόργκενσεν», προσθέτουν οι ίδιες πηγές.
Στόχος μιας τέτοιας συνάντησης, εκτός του να καταστεί συμβατός με το κοινοτικό δίκαιο ο Κάθετος Διάδρομος και να μειωθούν τα πολλά ρυθμιστικά και άλλα εμπόδια που αντιμετωπίζει, πρέπει να είναι, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, η αξιοποίηση της συνδρομής της αμερικανικής αναπτυξιακής τράπεζας DFC, το ενδιαφέρον της οποίας να χρηματοδοτήσει τμήματα της υποδομής παραμένει υπαρκτό.
