Του Νίκου Ρουσάνογλου
Η εξαγορά μειοψηφικού ποσοστού στην ΕΥΔΑΠ από τον όμιλο ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ αποτελεί το τελευταίο δείγμα της στρατηγικής στόχευσης του κατασκευαστικού κλάδου στον τομέα της διαχείρισης υδάτινων πόρων. Πρόκειται για ένα τμήμα της αγοράς, το οποίο οι διοικήσεις των μεγάλων ομίλων έχουν αξιολογήσει μεταξύ εκείνων που θα προσφέρουν σημαντικές προοπτικές μελλοντικής ανάπτυξης, τόσο στο άμεσο όσο και στο απώτερο μέλλον. Ειδικότερα, τα έργα περιβάλλοντος και διαχείρισης υδάτινων πόρων θεωρούνται μεταξύ εκείνων που θα πρωταγωνιστήσουν στην επόμενη σελίδα των κατασκευών, καθώς οι οδικοί άξονες θα αρχίσουν σταδιακά να χάνουν έδαφος και μερίδιο, μεταξύ του συνόλου των έργων, λόγω των μεγάλων επενδύσεων που έχουν ήδη προχωρήσει και υλοποιούνται.
Στο πλαίσιο αυτό, η εξασφάλιση τεχνογνωσίας, αλλά και οι εξαγορές με επενδυτικό χαρακτήρα αποσκοπούν ακριβώς στο να εξασφαλιστούν τα απαιτούμενα εχέγγυα για να “κλειδωθούν” οι υπεραξίες αυτές. Πριν από μερικές ημέρες, η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ απέκτησε το 9,71% της ΕΥΔΑΠ, που έλεγχε ο Αμερικανός δισ.εκατομμυριούχος επενδυτής και διαχειριστής επενδυτικών κεφαλαίων Τζον Πόουλσον, καταβάλλοντας για τον σκοπό αυτό 103,4 εκατ. ευρώ. Σύμφωνα με πληροφορίες, η εξαγορά αυτή είναι αμιγώς επενδυτική, με τη διοίκηση του ομίλου να θεωρεί ότι η ΕΥΔΑΠ θα καταγράψει ισχυρά ανοδική πορεία τα επόμενα χρόνια, ενδεχομένως και μέσω εξαγορών ομοειδών εταιρειών σε άλλες περιοχές της χώρας, αυξάνοντας κι άλλο το ήδη σημαντικό μερίδιό της (σήμερα εξυπηρετεί περίπου το 40% του πληθυσμού της Ελλάδας).
Παράλληλα, η εταιρεία δρομολογεί και μια σειρά σημαντικών επενδύσεων και έργων, από τη διαχείριση και επέκταση της εγκατάστασης της Ψυττάλειας, μέχρι το έργο του “Ευρύτου“, που αποτελεί πλέον και προτεραιότητα, μετά τις πρόσφατες εξελίξεις με τη λειψυδρία στο Λεκανοπέδιο. Πρόκειται για μια σύμβαση προϋπολογισμού άνω των 500 εκατ. ευρώ, που προβλέπει την εκτροπή πλεονάζοντος νερού από τους ποταμούς Κρικελιώτη και Καρπενησιώτη, που θα εμπλουτίζει τον Μόρνο. Ο προϋπολογισμός υπολογίζεται σε 535 εκατ. ευρώ, ενώ το έργο υπολογίζεται ότι θα απομακρύνει το ενδεχόμενο λειψυδρίας στην Αττική για τις επόμενες τρεις δεκαετίες, καθώς θα προσφέρει 250 εκατ. κυβικά νερού ετησίως, καλύπτοντας το τρέχον έλλειμμα. Το ερώτημα ασφαλώς είναι κατά πόσο η εξαγορά μειοψηφικού ποσοστού στην ΕΥΔΑΠ θα γεννήσει ζητήματα σε ό,τι αφορά τη διεκδίκηση των έργων αυτών από την ΤΕΡΝΑ του ομίλου ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ. Σύμφωνα με νομικούς κύκλους πάντως, ακριβώς επειδή το ποσοστό είναι μειοψηφικό και όχι πλειοψηφικό, σημαίνει ότι δεν θα εγερθούν ζητήματα ανταγωνισμού.
Εν τω μεταξύ, πηγές της αγοράς κάνουν λόγο και για νέες κινήσεις στον τομέα των υδάτινων πόρων. Μία εξ αυτών είναι πιθανό να αποτελέσει η εξαγορά πλειοψηφικού ποσοστού στην εταιρεία Μεσόγειος, από τον γαλλικό “κολοσσό” Veolia Group. Η Μεσόγειος είναι μία από τις πλέον ισχυρές εταιρείες του κλάδου, με εξειδίκευση σε έργα περιβάλλοντος και διαχείρισης απορριμμάτων, με ανεκτέλεστο υπόλοιπο που προσεγγίζει τα 700 εκατ. ευρώ, συμμετοχή σε σειρά έργων ΣΔΙΤ και δυναμικό επενδυτικό πρόγραμμα.
Η Veolia αποτελεί έναν από τους μεγαλύτερους ομίλους διαχείρισης υδάτινων πόρων στον κόσμο, μετά την εξαγορά της επίσης γαλλικής Suez το 2022, σε μια συμφωνία ύψους 13 δισ. ευρώ. Στην Ελλάδα διατηρεί ποσοστό 5,5% της ΕΥΑΘ. Οι δραστηριότητες της Suez που δεν αποτέλεσαν τμήμα της εξαγοράς αυτής, αποτελούν σήμερα τη “νέα” Suez, όπου μέτοχοι είναι, μεταξύ άλλων, ο όμιλος Blackrock (40%) και ο όμιλος Meridiam (40%). Το υπόλοιπο 20% ελέγχεται από την Caisse des Dépôts Group.
Με την εταιρεία αυτή, δηλαδή τη νέα Suez, που προέκυψε μετά την εξαγορά από τη Veolia, έχει συνάψει στρατηγική συμμαχία ο όμιλος Aktor και αυτή ακριβώς η μετοχική σύνθεση είναι που αποτέλεσε έναν από τους παράγοντες που αξιολόγησαν θετικά τα στελέχη της διοίκησης του ελληνικού ομίλου. Οι δύο πλευρές έχουν υπογράψει ένα Μνημόνιο Συνεργασίας (MOU), που προβλέπει την αποκλειστική συνεργασία στην ελληνική αγορά στον τομέα των υπηρεσιών διαχείρισης υδάτων. Η οριστική συμφωνία αναμένεται να υπογραφεί τους επόμενους μήνες, σηματοδοτώντας τη δημιουργία ενός ακόμα σημαντικού “πυλώνα” εν όψει των νέων μεγάλων συμβάσεων διαχείρισης υδάτινων πόρων. Μόνο το πρόγραμμα “Ύδωρ 2.0“, που βρίσκεται σε εξέλιξη, προβλέπει έργα ύψους 4 δισ. ευρώ, εκ των οποίων περίπου 1,6 δισ. ευρώ βρίσκονται σε τροχιά υλοποίησης ή ολοκλήρωσης των διαγωνιστικών διαδικασιών. Επομένως, υπάρχει ακόμα ένα σημαντικό αντικείμενο ύψους 2,5 δισ. ευρώ, ενώ το επενδυτικό πρόγραμμα της ΕΥΔΑΠ, επίσης προβλέπει έργα ύψους άνω των 2 δισ. ευρώ τα επόμενα χρόνια.
Το κοινό σχήμα που θα δημιουργηθεί θα αφορά την Άκτωρ ΑΤΕ, τη θυγατρική στον τομέα των έργων υποδομής και θα υπάγεται υπό τον “πυλώνα” του κατασκευαστικού τομέα του ομίλου Aktor. Ουσιαστικά πρόκειται για μία από τις πρώτες κινήσεις στην ελληνική αγορά που σηματοδοτούν και ένα δείγμα προθέσεων, εν όψει των σημαντικών προοπτικών ανάπτυξης ενός κρίσιμου τομέα υποδομών τα επόμενα χρόνια, που αναμένεται να απορροφήσει σημαντικά κονδύλια τα επόμενα χρόνια.
Σύμφωνα με μελέτη του World Resources Institute και έκθεση της Deloitte για τη διαχείριση των υδάτων στην Ελλάδα, η χώρα μας κατέγραψε υπερδιπλασιασμό των απολήψεων νερού τα τελευταία χρόνια. Η αύξηση αυτή τροφοδοτείται από απώλειες στα δίκτυα διανομής (εξαιτίας παλαιότητας ή ελλιπούς συντήρησης), με αποτέλεσμα να χάνεται περίπου το 50% του πόσιμου νερού. Παράλληλα, παρατηρείται υπερκατανάλωση αρδευτικού νερού για λόγους αγροτικής παραγωγής. Η Ελλάδα δαπανά τον μεγαλύτερο όγκο νερού ανά εκτάριο στην Ε.Ε., με τη γεωργία να απορροφά το 70%-80% των πόρων, συχνά μέσω αναποτελεσματικών μεθόδων. Σίγουρα σημαντικό ρόλο παίζει και η μεγάλη αύξηση του τουρισμού, ιδιαίτερα στις Κυκλάδες και άλλους προορισμούς υψηλού ενδιαφέροντος, όπου η ζήτηση υπερβαίνει κατά πολύ τη φέρουσα ικανότητα των τοπικών πόρων.
