Σε φάση αναδιάταξης φαίνεται να εισέρχεται ο χάρτης των ελληνικών υδρογονανθράκων, μετά την απόφαση της κοινοπραξίας ExxonMobil – Helleniq Energy να επιστρέψει στο Δημόσιο το μπλοκ “Δυτικά της Κρήτης”, εξέλιξη που επαναφέρει στο προσκήνιο σενάρια για νέο γύρο παραχωρήσεων και επανενεργοποίηση περιοχών που είχαν εγκαταλειφθεί τα προηγούμενα χρόνια.
Η απόφαση της κοινοπραξίας να μην προχωρήσει περαιτέρω στην ανάπτυξη του συγκεκριμένου οικοπέδου, το οποίο επιστρέφει πλέον στην ΕΔΕΥΕΠ μετά και τη λήξη της δεύτερης συνεχόμενης παράτασης των ερευνητικών εργασιών, δεν θεωρείται από την αγορά ως μια μεμονωμένη εξέλιξη. Αντίθετα, αντιμετωπίζεται ως ένδειξη επαναξιολόγησης των προτεραιοτήτων των μεγάλων παικτών στην ελληνική αγορά υδρογονανθράκων, με το ενδιαφέρον να μετατοπίζεται πλέον σε περιοχές που εμφανίζουν μεγαλύτερες γεωλογικές πιθανότητες και χαμηλότερο τεχνικό ρίσκο.
Σύμφωνα με όσα έγιναν γνωστά κατά την πρόσφατη παρουσίαση αποτελεσμάτων της Helleniq Energy προς τους αναλυτές, η έμφαση δίνεται πλέον στο Ιόνιο και σε νέα blocks, ενώ το “Δυτικά της Κρήτης” κρίθηκε λιγότερο υποσχόμενο σε σχέση με το γειτονικό “Νοτιοδυτικά της Κρήτης”, το οποίο παραμένει ενεργό στο χαρτοφυλάκιο της κοινοπραξίας. Το συγκεκριμένο οικόπεδο χαρακτηρίζεται από μεγάλα θαλάσσια βάθη και αυξημένη τεχνική πολυπλοκότητα, ενώ ποτέ δεν προχώρησε σε υψηλής ανάλυσης τρισδιάστατες σεισμικές έρευνες, γεγονός που εδώ και καιρό είχε καλλιεργήσει εκτιμήσεις στην αγορά ότι δύσκολα θα περνούσε στην επόμενη φάση.
Η επιστροφή της περιοχής στην ΕΔΕΥΕΠ ανοίγει πλέον τον δρόμο για μια νέα αξιολόγηση του οικοπέδου και πιθανή επαναχάραξή του, με την ελληνική διαχειριστική εταιρεία να εξετάζει το ενδεχόμενο νέων σεισμικών ερευνών πριν από οποιαδήποτε νέα διαδικασία παραχώρησης. Το πιθανότερο σενάριο είναι το μπλοκ Δυτικά της Κρήτης να μη βγει μόνο του εκ νέου στην αγορά, αλλά να συνδυαστεί με άλλες περιοχές που στο παρελθόν είτε δεν είχαν προσελκύσει επενδυτικό ενδιαφέρον είτε εγκαταλείφθηκαν από προηγούμενους παραχωρησιούχους.
Στο τραπέζι τώρα βρίσκονται και παλαιότερα blocks, δηλαδή περιοχές που είχαν παραχωρηθεί σε προηγούμενους γύρους αδειοδότησης αλλά τελικά επεστράφησαν στο Δημόσιο, είτε επειδή δεν εντοπίστηκαν επαρκώς εμπορικά κοιτάσματα είτε λόγω καθυστερήσεων, γραφειοκρατικών εμποδίων, τοπικών αντιδράσεων και δυσκολιών στην υλοποίηση των ερευνητικών προγραμμάτων.
Προ ολίγων ημερών πάντως, ο Αριστοφάνης Στεφάτος, Διευθύνων Σύμβουλος της ΕΔΕΥΕΠ, μιλώντας στο Balkan Energy Forum ανέφερε πως αυτή τη στιγμή διαμορφώνεται ένα κρίσιμο «παράθυρο ευκαιρίας» με τον ίδιο να απευθύνει ουσιαστικά κάλεσμα προς τη βιομηχανία να αξιοποιήσει το θετικό ευρωπαϊκό momentum γύρω από την αναζήτηση εναλλακτικών πηγών τροφοδοσίας και να προχωρήσει στις επόμενες επενδυτικές αποφάσεις. Όπως χαρακτηριστικά δήλωσε, η Ελλάδα χρειάζεται 10-20 αντίστοιχες γεωτρήσεις όπως στο μπλοκ 2, προκειμένου να αποκτήσει σαφή εικόνα για το πραγματικό δυναμικό των ελληνικών θαλασσών.
Σε αυτό το μήκος κύματος, η συζήτηση που έχει ανοίξει στην αγορά δείχνει ότι η ΕΔΕΥΕΠ επιχειρεί πλέον να επανασυστήσει ορισμένες από αυτές τις περιοχές με διαφορετικούς όρους και πιθανόν με νέα γεωλογικά δεδομένα, αναζητώντας μεγαλύτερη ευελιξία και διεύρυνση της επενδυτικής βάσης. Στόχος φαίνεται να είναι όχι μόνο η προσέλκυση ενεργειακών κολοσσών, αλλά και μικρότερων ή μεσαίου μεγέθους εταιρειών που εξειδικεύονται στην ωρίμανση πιο σύνθετων ή λιγότερο προβεβλημένων γεωλογικών στόχων.
Ιδιαίτερη σημασία αποκτά και το ενδεχόμενο ενός νέου “open door” γύρου παραχωρήσεων, δηλαδή μιας διαδικασίας μέσω της οποίας συγκεκριμένες περιοχές θα παραμένουν διαρκώς διαθέσιμες προς εκδήλωση ενδιαφέροντος από επενδυτές. Ένα τέτοιο μοντέλο θεωρείται ότι θα μπορούσε να δώσει μεγαλύτερη ευελιξία στην αγορά, ειδικά σε μια περίοδο κατά την οποία διεθνείς ενεργειακοί όμιλοι επαναξιολογούν τα χαρτοφυλάκιά τους και αναζητούν νέες περιοχές με προοπτικές στην Ανατολική Μεσόγειο.
Το επόμενο διάστημα θα μπορούσαν να υπάρξουν στην αγορά και νέες συμφωνίες εισόδου νέων εταιρειών σε ήδη παραχωρημένα blocks μέσω εξαγοράς ποσοστών από υφιστάμενους μισθωτές. Το μοντέλο αυτό εφαρμόστηκε ήδη στο “Block 2”, όπου η ExxonMobil εισήλθε στην κοινοπραξία αποκτώντας συμμετοχή από τους αρχικούς παραχωρησιούχους, ενώ πληροφορίες της αγοράς αναφέρουν ότι αντίστοιχες συζητήσεις θα μπορούσαν να αναπτυχθούν και για άλλα οικόπεδα.
Μεταξύ αυτών συγκαταλέγεται και το “Block 10” στον Κυπαρισσιακό Κόλπο, όπου σύμφωνα με πηγές της αγοράς η Helleniq Upstream φέρεται να βρίσκεται σε επαφές με τη Chevron, σε μια εξέλιξη που, εφόσον επιβεβαιωθεί, θα μπορούσε να αποτελέσει ακόμη μία ένδειξη ότι ο κύκλος των ελληνικών ερευνών υδρογονανθράκων εισέρχεται σε νέα φάση αναδιάταξης, με διαφορετικές συμμαχίες, νέα επενδυτικά σχήματα και επανατοποθέτηση των διαθέσιμων περιοχών στον ενεργειακό χάρτη της Ανατολικής Μεσογείου.
