Σοβαρά ερωτήματα για τις διαδικασίες και την τύχη των διαγωνισμών κατασκευής μονάδων διαχείρισης απορριμμάτων, προκαλεί η εμπειρία από την πρώτη προκήρυξη που αφορά στη μονάδα της Αλεξανδρούπολης, προϋπολογισμού 20 εκατ. ευρώ. Πρόκειται για διαγωνισμό που ξεκίνησε «με το καλημέρα» με ενστάσεις, σύμφωνα με τις οποίες είναι φωτογραφικός. Οι ενστάσεις απορρίφθηκαν από την αρμόδια αρχή εξέτασης προδικαστικών προσφυγών, αλλά φαίνεται πως η αγορά δεν συμφώνησε.
Τελικά, τόσο οι ασφυκτικές προθεσμίες, όσο και οι ασαφείς όροι οδήγησαν στην αποχή όλων των μεγάλων ομίλων από τον διαγωνισμό, με αποτέλεσμα προ ημερών να κατατεθούν μόλις δύο προσφορές, από τις εταιρείες Μεσόγειος και Θαλής. Για λόγους σύγκρισης, στον προηγούμενο διαγωνισμό για αντίστοιχη μονάδα στην Αλεξανδρούπολη, με Σύμπραξη Δημοσίου και Ιδιωτικού Τομέα (ΣΔΙΤ), που ακυρώθηκε, είχαν εκδηλώσει ενδιαφέρον επτά όμιλοι!
Στελέχη της αγοράς κατασκευών υπενθυμίζουν πρόσφατες δηλώσεις κυβερνητικών στελεχών, σύμφωνα με τις οποίες «έπαψε να αποτελεί μονόδρομο για τη χώρα η επιλογή των ΣΔΙΤ, με εξορθολογισμό τους ως προς το κόστος και τη δυναμικότητα, ώστε να μη βγάζουν λίγοι επιχειρηματίες κέρδη από λίγα τακτοποιημένα συμβόλαια σε όλη τη χώρα». Και αναρωτιούνται «ποιος διαγωνισμός είναι για λίγους; Ενας με επτά υποψηφίους ή ένας με δύο υποψηφίους;».
Τα ίδια στελέχη υποστηρίζουν πως στην Αλεξανδρούπολη, που ακυρώθηκε ο διαγωνισμός ΣΔΙΤ και επαναπροκηρύχθηκε ως κλασικό δημόσιο έργο, δαπανώνται κρατικά κονδύλια 20 εκατ. ευρώ για την κατασκευή μονάδας επεξεργασίας 45.000 τόνων αποβλήτων ετησίως. Με 20 εκατ. ευρώ κρατικών κονδυλίων, συν σημαντικά ιδιωτικά κεφάλαια, κατασκευάζεται, όμως, μονάδα δυναμικότητας 105.000 τόνων ετησίως για την Περιφέρεια Ηπείρου, μέσω σύμβασης ΣΔΙΤ.
Στην αγορά επισημαίνουν, επίσης, και ένα άλλο παράδοξο του διαγωνισμού για τη μονάδα της Αλεξανδρούπολης: Σύμφωνα με την προκήρυξη, η αναθέτουσα αρχή έχει δικαίωμα προαίρεσης να ζητήσει από τον ανάδοχο να αναλάβει και τη λειτουργία της μονάδας για 20 χρόνια. «Έτσι προωθούν μια παραχώρηση μονάδας, χωρίς ο ιδιώτης να βάλει ούτε ευρώ», επισημαίνουν και προσθέτουν πως στα ΣΔΙΤ για την κατασκευή και λειτουργία μονάδων επεξεργασίας (Δυτική Μακεδονία, Ηπειρος, Σέρρας, Περιφέρεια Πελοποννήσου και σύντομα στην Ηλεία), οι ιδιώτες επενδύουν δεκάδες εκατομμύρια ευρώ. Στην Αλεξανδρούπολη θα έχουμε μάλλον «το πρώτο ΣΔΙΤ με κρατικά λεφτά», όπως λένε.
Με βάση την όχι και τόσο ευχάριστη εμπειρία από τον συγκεκριμένο διαγωνισμό, οι παράγοντες της αγοράς κατασκευών αναρωτιούνται για ποιο λόγο δεν δίνεται το πράσινο φως, ώστε να προχωρήσουν και άλλα έργα ΣΔΙΤ στον τομέα των απορριμμάτων. Από το περυσινό καλοκαίρι έχουν υποβληθεί αιτήσεις για υλοποίηση με Σύμπραξη Δημοσίου και Ιδιωτικού τομέα της μονάδας διαχείρισης απορριμμάτων της Ρόδου, χωρίς να υπάρχουν νεότερα, παρά τις σχετικές εξαγγελίες του υφυπουργού Οικονομίας Στέργιου Πιτσιόρλα.
Από το καλοκαίρι έχει, επίσης, υποβληθεί αντίστοιχη αίτηση για τον δυτικό τομέα της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, που αφορά περίπου 300.000 τόνους απορριμμάτων ετησίως. Μάλιστα το έργο προωθείται από τον φορέα διαχείρισης (ΦΟΣΔΑ) της Κεντρικής Μακεδονίας, που έχει ήδη την εμπειρία από το ΣΔΙΤ των Σερρών.
Λέγεται πως και τα δύο έργα καθυστερούν επειδή έχει σοβαρές ενστάσεις ο αναπληρωτής υπουργός Περιβάλλοντος Σωκράτης Φάμελλος, ο οποίος μάλιστα έχει εξαγγείλει πως το έργο στην περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας θα προχωρήσει ως κλασική σύμβαση.
