Νέα επιστολή του Μιχάλη Χωραφά
Αλλαγές στον Ν. 4412 /2016 προτείνει με επιστολή του στον αρμόδιο Υπουργό, ο πρόςδρος της διοικούσας επιτροπής του ΤΕΕ/ΤΑΚ Μιχάλης Χωραφάς.
Αναλυτικά η επιστολή:
Αξιότιμε κ. Υπουργέ,
Ο Ν.4412/2016, ήταν συμβατική υποχρέωση της Ελλάδας , καθώς έπρεπε να γίνει προσαρμογή της ελληνικής νομοθεσίας με τις διατάξεις των Οδηγιών 2014/24 ,25 & 23/Ε.Ε. του 2014 . Ο νόμος αυτός ενοποιεί τις διαδικασίες σύναψης-ανάθεσης και εκτέλεσης των δημοσίων συμβάσεων έργων, προμηθειών και υπηρεσιών , γενικά είναι σε θετική κατεύθυνση , αλλά παράλληλα είναι και ογκώδης, πολύπλοκος και σε πολλές διατάξεις του ασαφής , ενδεχομένως και ατελής. Πολλές διατάξεις του δεν είναι ξεκάθαρο πως πρέπει να ερμηνευθούν και οι αναθέτουσες και επιβλέπουσες αρχές δεν έχουν επαρκείς οδηγίες για την εφαρμογή του. Το νομοθετικό αυτό πλαίσιο , θεωρείται εναρμονισμένο στο Ενωσιακό Δίκαιο, το οποίο δουλεύουμε κατά την υλοποίηση των δημόσιων συμβάσεων, είτε από την πλευρά των αναθετουσών και επιβλεπουσών υπηρεσιών , είτε από την πλευρά των οικονομικών φορέων – αναδόχων , είτε ακόμα των νομικών που ασχολούνται με τις συμβάσεις του δημοσίου. Με την λειτουργία του Ν.4412/16 έχουν δημιουργηθεί στην πράξη αρκετά σοβαρά ζητήματα που πρέπει να αντιμετωπισθούν άμεσα, με τροποποιήσεις και προσθήκες στο νόμο. Συγκεκριμένα προβλήματα που έχουν δημιουργηθεί από την μέχρι τώρα εφαρμογή του νόμου ενδεικτικά και όχι περιοριστικά όπως, το θέμα της διαδικασίας των αναθέσεων και των υπερβολικών εκπτώσεων των έργων και μελετών (50 – 80%), η έλλειψη πολλών (~50) εκτελεστικών αποφάσεων – πράξεων για την εφαρμογή του νόμου, η εφαρμογή διατάξεων σε έργα μέχρι το όριο εφαρμογής του νόμου, δηλαδή 5.350.000 € για τα έργα και 139.000 € για ΤΕΕ – ΤΜ ΑΝ. ΚΡΗΤΗΣ – 1436 – 28/07/2020 τις μελέτες , ζητήματα κατά την εκτέλεση και διαχείριση των συμβάσεων , όπως λειτουργία επιτροπών , επίβλεψης κ.α. Οι προτάσεις μας αναλυτικά είναι οι ακόλουθες:
1. Διαδικασίες σύναψης δημοσίων συμβάσεων. 1.1. Τεχνική επάρκεια αναθετουσών αρχών (Άρθρο 44) Καθορισμός προδιαγραφών επάρκειας τεχνικών υπηρεσιών με Κ.Υ.Α. Προγραμματικές συμβάσεις. 1.2. Επάρκεια προϋπολογισμού, ωριμότητα, μελέτες (Άρθρο 49) Προγραμματικός σχεδιασμός φορέα. Προϋποθέσεις διαδικασίας ανάθεσης. Εξέταση των προϋποθέσεων για την εκκίνηση της διαδικασίας ανάθεσης δημόσιας σύμβασης έργου με κριτήρια : α) το τελικό στάδιο μελέτης ανά κατηγορία έργου με απόφαση υπουργού β) τις πρόδρομες εργασίες και γ) την συζήτηση ενώπιον του αρμοδίου δικαστηρίου της αίτησης προσωρινού ή οριστικού καθορισμού αποζημίωσης ή η αίτηση παροχής άδειας πραγματοποίησης εργασιών κατά τις διατάξεις του άρθρου 7Α του ν. 2882/2001 (Α’ 17). 1.3. Εγγυήσεις (Άρθρο 72) Επανεξέταση των εγγυήσεων είτε της συμμετοχής , είτε της εκτέλεσης σε σχέση με την πρωτότυπη εγγυητική επιστολή συμμετοχής, αλλά και για τις εγγυήσεις καλής εκτέλεσης σε σχέση με το ποσοστό της έκπτωσης και την συνολική εγγύηση του έργου ή της μελέτης. 1.4. Κριτήρια επιλογής (Άρθρο 75) Απαιτήσεις συμμετοχής σε ότι αφορά την α) την καταλληλότητα για την άσκηση της επαγγελματικής δραστηριότητας, β) την οικονομική και χρηματοοικονομική επάρκεια, γ) την τεχνική και επαγγελματική ικανότητα. 1.5. Κριτήρια ανάθεσης – Υπερβολικές εκπτώσεις – Αξιολόγηση ασυνήθιστα χαμηλών εκπτώσεων (Άρθρα 86 – 88) Οι αναθέτουσες αρχές βασίζουν την ανάθεση των δημόσιων συμβάσεων στην πλέον συμφέρουσα από οικονομική άποψη προσφορά. H πλέον συμφέρουσα από οικονομική άποψη προσφορά κατά την κρίση της αναθέτουσας αρχής προσδιορίζεται βάσει της τιμής ή του κόστους, με χρήση προσέγγισης κόστους-αποτελεσματικότητας, όπως της κοστολόγησης του κύκλου ζωής, και μπορεί να περιλαμβάνει τη βέλτιστη σχέση ποιότητας – τιμής, η οποία εκτιμάται βάσει κριτηρίων, συμπεριλαμβανομένων, μεταξύ άλλων, ποιοτικών, περιβαλλοντικών ή/και κοινωνικών πτυχών που συνδέονται με το αντικείμενο της συγκεκριμένης δημόσιας σύμβασης. Στα κριτήρια αυτά μπορούν να περιλαμβάνονται α) η ποιότητα β) η οργάνωση γ) η τεχνική υποστήριξη δ) ο χρόνος υλοποίησης ε) η προσαύξηση του χρόνου της εγγύησης κ.α. Πρέπει να γίνει εξειδίκευση των όρων χαρακτηρισμού μίας οικονομικής προσφοράς ως ασυνήθιστα χαμηλής με αντικειμενικά κριτήρια στο πλαίσιο του άρθρου 88. 1.6. Επικαιροποίηση τιμολογίων υλικών και εργασιών. Δημιουργία ευέλικτων και ολοκληρωμένων περιγραφικών και αναλυτικών – υπολογιστικών τιμολογίων, υλικών και εργασιών συνδεδεμένων με συντελεστή δείκτη στάθμισης τιμών καταναλωτή της ΕΛΣΤΑΤ που θα επικαιροποιούνται στην αρχή κάθε έτους. 1.7. Συνοπτικός διαγωνισμός (Άρθρο 117) Επαναπροσδιορισμός ανωτάτου ορίου κ.α. 1.8. Απευθείας ανάθεση (Άρθρο 118) Πριν την ψήφιση του Ν.4412/16 υπήρχε η δυνατότητα των άμεσα απευθείας αναθέσεων μελετών σε ιδιώτες μελετητές με κριτήρια τα απαραίτητα προσόντα όσον αφορά τα πτυχία κ.α. Οι μελετητές που επιλέγονταν συνήθως ήταν από την οικεία Περιφέρεια. Η διαδικασία όπως αναφέρεται στο παραπάνω άρθρο του Νόμου απαιτεί πολύ χρόνο με δυσλειτουργίες, εν τω μεταξύ χάνονται οι χρηματοδοτήσεις, τα έργα έχουν προβλήματα λόγω της έλλειψης των μελετών ή της έλλειψης δυνατότητας έγκαιρης επικαιροποίησης παλαιών μελετών, διαδικασίες οι οποίες θα πρέπει να διορθωθούν, να γίνουν πιο άμεσες. Προτείνεται λοιπόν επαναπροσδιορισμός της διαδικασίας. 1.9. Ανάθεση εξειδικευμένων υπηρεσιών (σύμβουλοι, εμπειρογνώμονες). (Άρθρο 128) Επανεξέταση για τη μελέτη και εκτέλεση συμβάσεων δημοσίων έργων και μελετών σε ότι αφορά Τεχνικούς συμβούλους σε περιφερειακές υπηρεσίες και όχι μόνο κεντρικές. 1.10. Όργανα διενέργειας διαδικασιών σύναψης δημοσίων συμβάσεων (Άρθρο 221) Λειτουργία Μητρώου Μελών Επιτροπών Διαδικασιών Σύναψης Δημοσίων Συμβάσεων Έργων, Μελετών, Τεχνικών και Λοιπών Συναφών Επιστημονικών Υπηρεσιών (Μη.Μ.Ε.Δ.). Επειδή έχουν παρουσιασθεί πολλές δυσλειτουργίες του Μη.Μ.Ε.Δ. και οι διαγωνισμοί πλέον γίνονται με ηλεκτρονική υποβολή, οι διαδικασίες πρέπει να γίνουν πιο σύντομες και πιο ευέλικτες. Προτείνεται τουλάχιστον για τα έργα και τις μελέτες κάτω του ορίου του νόμου να μειωθούν τα πολλά δικαιολογητικά και να δίνεται στην κάθε αναθέτουσα αρχή – φορέα, η δυνατότητα να διεξάγει τους διαγωνισμούς του εφόσον έχει την επάρκεια, με κλήρωση από υπαλλήλους του και όχι από άλλους φορείς και χωρίς εμπειρία. Ενδεικτικά μπορούν να προταθούν ενέργειες Βελτίωσης: α) Να λαμβάνεται υπόψη η προϋπηρεσία και εμπειρία β) Να ορίζονται μέλη επιτροπής των διαγωνισμών μέσω του μητρώου, μόνο από την αναθέτουσα αρχή για έργα κάτω των ορίων και για μεγαλύτερα έργα από την ίδια πόλη γ) Εξαίρεση από τις κληρώσεις των συνοπτικών διαγωνισμών ε) Εξαίρεση από το Μητρώο των εργαζομένων στις Υπηρεσίες Δόμησης λόγω αντικειμένου στ) Rotation των υπαλλήλων που έχουν ήδη κληρωθεί για αποφυγή υπερφόρτωσης συγκεκριμένων υπαλλήλων κ.α. 2. Εκτέλεση της σύμβασης 2.1. Πειθαρχικές ευθύνες διοικητικών οργάνων (Άρθρο 141) Ακριβέστερος προσδιορισμός παραλείψεων και οφειλομένων ενεργειών (καθήκοντα επιβλεπόντων και προϊσταμένων) από τα όργανα του φορέα κατασκευής του έργου που θα συνιστούν πειθαρχικές παραβάσεις 2.2. Νομική κάλυψη τεχνικών υπαλλήλων κατά την άσκηση των καθηκόντων τους. Πρόβλεψη διάταξης στο πλαίσιο του Ν.4412/16. 2.3. Σύμπραξη στην κατασκευή του μελετητή – Ευθύνη (Άρθρο 144) Ο ρόλος του βασικού μελετητή κατά την εκτέλεση του έργου , την σύμπραξη στην κατασκευή του έργου του κύριου μελετητή του έργου, τις εγγυήσεις και την ευθύνη που πρέπει να έχει και ο τρόπος συμμετοχής και πληρωμής του στο έργο. 2.4. Επιτροπές Άρθρου 151 & 136 Επαναπροσδιορισμός της σύστασης των επιτροπών παραλαβής αφανών εργασιών και φυσικού εδάφους για έργα με Π/Υ μικρότερα των κάτω ορίων εφαρμογής του νόμου. 2.5. Σώμα επιμετρητών δημοσίων και ιδιωτικών έργων (Άρθρο 218 Ν.4512/2018). Επίβλεψη έργων με Π/Υ άνω των ορίων εφαρμογής του Νόμου. Για την επιβοήθηση διενέργειας των απαραίτητων κατά τις κείμενες διατάξεις επιμετρήσεων και συναφών προς αυτές υπηρεσιών επίβλεψης δημοσίων έργων για έργα μεγαλύτερου του ορίου του Νόμου, εφόσον το ζητήσει η Διευθύνουσα Υπηρεσία για την κάλυψη της διαχειριστικής της επάρκειας της. Επίσης παροχή δυνατότητας της προαιρετικής επιμέτρησης ιδιωτικού έργου, εφόσον το επιθυμεί ο αναθέτων. 2.6. Τροποποιήσεις του άρθρου 7 του Ν. 3481/2006 για την συντήρηση των έργων. Πρόβλεψη για αλλαγή των χρόνων αυτοψίας από 2 σε 5 ημέρες και ενέργειες αποκατάστασης από 10 σε 15 ημέρες. Επίδομα ευθύνης για τους ασχολούμενους υπεύθυνους συντήρησης για κίνητρο ενεργειών αλλά και προστασίας εξ’ αιτίας ενδεχόμενων ποινικών ευθυνών. 2.7. Διοικητική επίλυση συμβατικών διαφορών (Άρθρο 174) Επαναδιατύπωση του άρθρου σε θέματα όπως η διευθύνουσα υπηρεσία ή η προϊσταμένη αρχή, κατά περίπτωση, υποχρεούνται μέσα σε είκοσι (20) εργάσιμες ημέρες από την άσκηση της ένστασης να διαβιβάσουν στο Τεχνικό Συμβούλιο τις απόψεις τους επί αυτής και το φάκελο της υπόθεσης, ο οποίος περιλαμβάνει τα συμβατικά τεύχη ή αντίγραφά τους. Η παράλειψη αυτή αποτελεί πειθαρχική παράβαση και επιβάλλονται οι πειθαρχικές ποινές που προβλέπονται στο άρθρο 141. Παρακαλούμε να ληφθούν οι παρατηρήσεις μας σοβαρά υπ όψη καθώς αγγίζουν πολλά σημεία του νομού που χρήζουν βελτίωσης.
