Της Ελένης Μπότα
Σε εκτροχιασμό του κόστους των αδρανών υλικών, με αποτέλεσμα την αλματώδη αύξηση του κόστους κατασκευής ή αγοράς κατοικίας καθώς και πάγωμα των επενδύσεων θα προκαλούσε η εισαγωγή αδρανών υλικών από την Κίνα, λόγω των αντιδράσεων που καταγράφονται απέναντι στα εγχώρια λατομεία, όπως ανέφερε προ ημερών στην τοποθέτηση του ο Φώτης Στεφανής, Αντιπρόεδρος ΣΜΕ και Διευθύνων Σύμβουλος της Βιομηχανικά Ορυκτά Ελλάδος (IMG).
Στη συζήτηση στρογγυλής τράπεζας με θέμα “Προκλήσεις και ευκαιρίες για την εξορυκτική βιομηχανία σε έναν κόσμο που αλλάζει γρήγορα” στην οποία συμμετείχαν ο Πέτρος Τζεφέρης, Γενικός Διευθυντής Ορυκτών Πρώτων Υλών ΥΠΕΝ, ο Αθανάσιος Κεφάλας, Πρόεδρος ΣΜΕ και Πρόεδρος της Imerys Greece, ο Δημήτρης Δημητριάδης μέλος του ΔΣ του ΣΜΕ και Διευθύνων Σύμβουλος της ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΧΡΥΣΟΣ και ο Πέτρος Μαραμπούτης, Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος της Ecoefficiency, ο κ. Στεφανής αναφορικά με τις αντιδράσεις της τοπικής κοινωνίας απέναντι στα λατομεία όπως είπε “Πράγματι, συχνά συναντούμε ισχυρές αντιδράσεις απέναντι στα λατομεία αδρανών υλικών. Δυστυχώς, αυτή η αντίδραση οφείλεται σε παλιές “αμαρτίες”.
Συγκεκριμένα, μέχρι και το 1984 πολλά λατομεία αδρανών υλικών βρίσκονταν πολύ κοντά στα αστικά κέντρα, ενώ αρκετά άλλα λατομεία αδρανών υλικών δεν διέθεταν καν νόμιμη άδεια λειτουργίας, αλλά λειτουργούσανε διότι η διακοπή της λειτουργίας τους θα οδηγούσε σε έλλειψη αδρανών υλικών. Κατ’ αυτόν τον τρόπο, και οι ίδιοι οι εκμεταλλευτές λατομείων αδρανών υλικών εκμεταλλεύονταν και αξιοποιούσαν αυτές τις συγκυρίες. Το φαινόμενο αυτό παρατηρήθηκε έντονα τόσο στο Νομό Αττικής όσο και σε άλλους Νομούς της Ελλάδος. Τέλος, οι μη αποκατεστημένοι χώροι των λατομείων, μετά το πέρας της παραχώρησης και τη διακοπή λειτουργίας τους, επέτειναν το φαινόμενο και δημιούργησαν ένα αρνητικό αποτύπωμα γενικά για τον κλάδο.
Όλα τα παραπάνω, σε συνδυασμό με τις παλιές τεχνικές των μη ελεγχόμενων ανατινάξεων δηλαδή, είχαν δημιουργήσει μία πολύ κακή εικόνα για τον κλάδο, ενώ συχνά προκαλούνταν αντιδράσεις στις τοπικές κοινωνίες που φιλοξενούσαν λατομεία αδρανών υλικών. Με το Νόμο 1428/1984 θεσπίστηκε η έννοια της λατομικής περιοχής, προβλέφθηκε δηλαδή ότι θα επιτρεπόταν εφεξής η λατόμευση των αδρανών υλικών να διενεργείται μόνο μέσα στις λατομικές περιοχές, δηλ. σε εκτάσεις εντός των οποίων χωροθετούνται χώροι εκμετάλλευσης αδρανών υλικών και οι οποίες καθορίζονται με απολύτως αυστηρή διαδικασία. Ταυτόχρονα με τον ίδιο νόμο, θεσμοθετήθηκε και το τέλος υπέρ Ο.Τ.Α., ένα τέλος το οποίο ανερχόταν σε ποσοστό 5% επί του κύκλου εργασιών τον νόμιμων λατομείων αδρανών υλικών, με απώτερο σκοπό να αποκατασταθούν οι χώροι, στους οποίους λειτουργούσαν λατομεία αδρανών υλικών εκτός λατομικών περιοχών και στους οποίους δεν είχε γίνει αποκατάσταση. Ακολούθως, η συγκεκριμένη νομοθετική διάταξη τροποποιήθηκε με μία ερμηνευτική εγκύκλιο και, παρόλο που μέχρι σήμερα οι εκμεταλλευτές των λατομείων αδρανών υλικών συνεχίζουν να καταβάλλουν το συγκεκριμένο τέλος, τα ποσά αυτά δεν δαπανήθηκαν ποτέ για αποκαταστάσεις λατομείων εκτός λατομικών περιοχών, αλλά καταναλώθηκαν για άλλους δημοτικούς σκοπούς από τους οικείους Δήμους”.
Σημαντική η συνεισφορά του κλάδου στα δημοσιονομικά
Σύμφωνα με τον κ. Στεφανή “από δημοσιονομικής απόψεως, η λειτουργία του συστήματος των λατομικών περιοχών είναι ιδιαιτέρως συμφέρουσα για το ελληνικό δημόσιο, διότι η ανταγωνιστική διαδικασία οδηγεί στο να μην υπάρχει ανώτατο όριο αναλογικού μισθώματος, ενώ την ίδια στιγμή προβλέπεται, για τα λατομεία μαρμάρων και βιομηχανικών ορυκτών, ανώτατο όριο αναλογικού μισθώματος σε ποσοστό μέχρι 8%.
“Εν κατακλείδι, προφανώς και δεν υφίσταται λόγος εισαγωγής αδρανών υλικών από την Κίνα, διότι σε κάθε περίπτωση δεν είναι φιλικότερο προς το περιβάλλον να εισαγάγουμε ένα μεγάλο καράβι με εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα από το να παράγουμε 3 κιλά διοξειδίου που σήμερα απαιτούνται για ένα τόνο αδρανούς υλικού. Παράλληλα, όμως, πρέπει να αναρωτηθούμε πώς θα φτάσουν αυτές οι ποσότητες αδρανών υλικών στην επαρχία, για παράδειγμα στην Βέροια ή στα Τρίκαλα. Η γεωμορφολογία της Ελλάδας δεν επιτρέπει, όπως για παράδειγμα συμβαίνει σε άλλες χώρες (π.χ. στο Βέλγιο), την έλευση ενός μεγάλου πλοίου και τη διοχέτευση με μπαριζες των μεταφερομένων υλικών στην ηπειρωτική χώρα.
Από την άλλη μεριά, ακόμη και αν όλα αυτά τα προβλήματα λύνονταν με κάποιον τρόπο, το κόστος θα ήταν και πάλι απαγορευτικό, διότι αντίστοιχα και οι κινέζοι παραγωγοί αδρανών υλικών θα αύξαναν τις τιμές τους, τη στιγμή που η νέα στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τις πρώτες ύλες θα δώσει προτεραιότητα στην εγχώρια εξόρυξη για περαιτέρω μείωση των εξαρτήσεών της και αυτό θα πρέπει να το βάλουμε πολύ καλά στο μυαλό μας. Τέλος, δεν πρέπει να παραβλέπουμε και το πολύ μεγάλο κοινωνικό θέμα της στέγασης.
Συγκεκριμένα, τα νέα ζευγάρια αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα με την στέγασή τους. Η Eurostat κατέγραψε ότι το 62% των ενοικιαστών στην χώρα μας δαπανούν ποσοστό άνω του 50% του εισοδήματός τους για το κόστος στέγασής τους. Ας αναλογιστούμε, λοιπόν, τι θα συμβεί εάν η τιμή των αδρανών υλικών αυξηθεί από 6,00€/tn στα 26,00€/tn και πόσο η ανατίμηση αυτή θα επηρέαζε την στέγαση και το κόστος κατασκευής ή αγοράς κατοικίας. Περιττό δε να πω ότι σε αυτήν την περίπτωση θα υποχωρήσουν δραματικά οι επενδύσεις σε υποδομές και αυτό θα οδηγήσει σε απώλεια δεκάδων ίσως και εκατοντάδων χιλιάδων θέσεων εργασίας, με ό, τι αυτό συνεπάγεται για την ελληνική κοινωνία.
Τέλος, αν η συγκεκριμένη εισαγωγή αδρανών υλικών δεν προέρχεται από την Κίνα, τότε ασφαλώς θα προέλθει από την Τουρκία και θα φτάσουμε στην οξύμωρη κατάσταση να επιδοτούμε την γείτονα χώρα για εξαγωγές αδρανών υλικών προς εμάς, οι οποίες θα οδηγήσουν και σε αντίστοιχη εισαγωγή διοξειδίου του άνθρακα από την παραγωγή και τη μεταφορά αυτών των προϊόντων”.
Ηλεκτρονικά η υποβολή των ετήσιων δελτίων
Τέλος σε μια ταλαιπωρία δεκαετιών αυτή της έντυπης υποβολής των δελτίων δραστηριότητας/απραξίας από τις εξορυκτικές επιχειρήσεις, βάζει το ΥΠΕΝ. Όπως αποκάλυψε ο Πέτρος Τζεφέρης, Γενικός Διευθυντής Ορυκτών Πρώτων Υλών ΥΠΕΝ “τα ετήσια δελτία θα υποβάλλονται και θα επεξεργάζονται ηλεκτρονικά, μέσω της νέας εφαρμογής που έχει αναπτύξει το Υπουργείο. Βέβαια θα χρειαστεί και το θεσμικό κομμάτι, δηλ. να αλλάξει η Υπουργική Απόφαση για το περιεχόμενο και την επικαιροποίηση των δελτίων κάτι που πρέπει να κουμπώσει με την ηλεκτρονική εφαρμογή. Αλλά νομίζω ότι θα καταφέρουμε να το έχουμε από την επόμενη χρονιά υποβολής δελτίων”.
