Στην τελική φάση περνά το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, με το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας να «κλειδώνει» τα κριτήρια που θα καθορίσουν πού και με ποιους όρους θα αναπτυχθούν τα έργα ΑΠΕ τα επόμενα χρόνια. Ο στόχος είναι σαφής: δημόσια διαβούλευση εντός Φεβρουαρίου και ολοκλήρωση της θεσμικής διαδικασίας έως τα τέλη Ιουνίου 2026, ώστε να τηρηθούν τα ασφυκτικά χρονοδιαγράμματα που συνδέονται με το Ταμείο Ανάκαμψης.
Το προσχέδιο του νέου χωροταξικού βρίσκεται εδώ και μήνες στα συρτάρια του ΥΠΕΝ, όμως η τρέχουσα επεξεργασία εστιάζει πλέον αποκλειστικά στο «ζουμί» της υπόθεσης: τα κριτήρια χωροθέτησης. Σύμφωνα με πληροφορίες, στο επίκεντρο μπαίνει το αιολικό δυναμικό κάθε περιοχής, δηλαδή το αν και σε ποιο βαθμό διαθέτει επαρκείς ανέμους για βιώσιμη παραγωγή ενέργειας. Η προσέγγιση αυτή δεν αναιρεί, ωστόσο, τις υφιστάμενες ζώνες αποκλεισμού, όπως εκείνες που έχουν θεσπιστεί στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας «Απάτητα Βουνά» ή άλλων περιβαλλοντικών ρυθμίσεων.
Η ανάδειξη του αιολικού δυναμικού σε βασικό κριτήριο «προτεραιότητας», σε συνδυασμό με την ενσωμάτωση του υψομέτρου, δημιουργεί ένα νέο πλέγμα κανόνων που δυνητικά διευκολύνει την ανάπτυξη αιολικών έργων, εφόσον αυτά ευθυγραμμίζονται με τους στόχους του Εθνικού Σχεδίου για την Ενέργεια και το Κλίμα. Το υψόμετρο, ως οριζόντιο φίλτρο που θα καθορίζει μέχρι ποιο επίπεδο επιτρέπεται η εγκατάσταση ανεμογεννητριών, υπήρχε ήδη στις πρώτες προτάσεις των μελετητών, χωρίς όμως να έχει αποκτήσει τότε καθοριστικό ρόλο.
Κομβικής σημασίας θεωρείται το γεγονός ότι η νέα «φόρμουλα» δεν θα θίγει έργα που έχουν ήδη αδειοδοτηθεί. Πρόκειται για μια σαφή πολιτική δέσμευση, με στόχο να αποφευχθούν αιφνιδιασμοί, νομικές εμπλοκές και συγκρούσεις με τις τοπικές κοινωνίες. Η κατεύθυνση είναι προς καθαρούς, οριζόντιους κανόνες, χωρίς ασάφειες που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε προσφυγές και να «παγώσουν» συνολικά την ανάπτυξη του κλάδου.
Από την πλευρά της αγοράς, το σκεπτικό βρίσκει κατ’ αρχήν θετική ανταπόκριση. Οι φορείς του κλάδου αναγνωρίζουν ότι το αιολικό δυναμικό αποτελεί το πιο ουσιαστικό κριτήριο, ιδίως σε μια περίοδο όπου η τεχνολογία επιτρέπει μεγαλύτερη παραγωγή με μικρότερες και λιγότερο εκτεταμένες εγκαταστάσεις. Οικονομικά, ένα μικρότερο έργο σε περιοχή με ισχυρούς ανέμους αποδεικνύεται συχνά πιο αποδοτικό από ένα μεγαλύτερο έργο σε περιοχή με χαμηλή ένταση αέρα, ενώ οι σύγχρονες ανεμογεννήτριες έχουν αυξήσει θεαματικά την απόδοση ανά μονάδα ισχύος.
Σε επίπεδο διαδικασίας, το ΥΠΕΝ επιδιώκει να ολοκληρώσει το τελικό draft εντός Ιανουαρίου. Θα ακολουθήσει η δημόσια διαβούλευση τον Φεβρουάριο, κατά την οποία θα συγκεντρωθούν σχόλια και παρατηρήσεις από φορείς και πολίτες. Το υλικό αυτό θα αξιολογηθεί από ειδική επιτροπή υπό την ευθύνη του υπουργείου, σε συνεργασία με την πολιτική ηγεσία.
Το τελικό σχέδιο θα αποσταλεί στη συνέχεια στο Συμβούλιο της Επικρατείας για έλεγχο νομιμότητας και, εφόσον ολοκληρωθεί η διαδικασία, θα επικυρωθεί με την έκδοση Κοινής Υπουργικής Απόφασης από τα συναρμόδια υπουργεία. Πρόκειται για ένα κρίσιμο θεσμικό βήμα, καθώς το νέο Ειδικό Χωροταξικό των ΑΠΕ αποτελεί βασικό προαπαιτούμενο του RRF και θα καθορίσει το πλαίσιο ανάπτυξης της πράσινης ενέργειας στη χώρα για τα επόμενα χρόνια.
