H υπόθεση της καταπάτησης δημοσίων εκτάσεων από ιδιώτες χρονίζει και παραμένει σε εκκρεμότητα εδώ και πολλές δεκαετίες, παρότι ψηφίστηκαν κατά καιρούς από κυβερνήσεις διάφορα νομοθετήματα ώστε να δοθεί μια λύση που να ικανοποιεί και το δημόσιο και τους καταπατητές που διεκδικούν στα δικαστήρια ως νόμιμη την κατοχή των δημόσιων εκτάσεων. Εντούτοις στην πράξη δεν προχώρησε το οτιδήποτε. Οριστική λύση στο μείζον αυτό ζήτημα των καταπατημένων και ανταλλάξιμων ακινήτων, το οποίο αφορά το δημόσιο αλλά και χιλιάδες καταπατητές της ιδιωτικής δημόσιας περιουσίας, έρχεται να δώσει σχέδιο νόμου του υπουργείου Οικονομικών που θα συζητηθεί την Παρασκευή στο πρώτο υπουργικό συμβούλιο που θα συγκληθεί μετά το Πάσχα.
Το ζήτημα της καταπάτησης δημοσίων εκτάσεων αφορά περίπου 70-90.000 ανταλλάξιμα (δηλαδή καταπατημένα) κτήματα η εκτάσεις του δημοσίου τα οποία κατέχουν αυθαίρετα επί πολλά χρόνια (από 40-50 χρόνια ) χιλιάδες ιδιώτες. Το υπουργείο Οικονομικών με τη νομοθετική ρύθμιση σχεδιάζει να τακτοποιηθούν χιλιάδες καταπατημένα ακίνητα παρέχοντας οριστικούς τίτλους ιδιοκτησίας στους καταπατητές τους, υπό την προϋπόθεση, ότι θα καταβάλλουν ένα εύλογο χρηματικό τίμημα στο κράτος.
Στόχος του υπουργείου Οικονομικών, εκτός από τα 70-90.000 καταπατημένα ακίνητα η αγροτεμάχια, τα οποία έχουν καταμετρηθεί από τις προηγούμενες δεκαετίες, είναι να εντοπιστούν με τη δημιουργία ψηφιακού φακέλου ακινήτων αλλά και την ολοκλήρωση του κτηματολογίου και τυχόν άλλα που δεν είναι καταγεγραμμένα, παρότι ανήκουν στο ελληνικό δημόσιο, έτσι ώστε κι αυτά να υπαχθούν, μέσω της νομοθετικής ρύθμισης, σε καθεστώς τακτοποίησης με την παραχώρηση τίτλων ιδιοκτησίας στους κατόχους τους πληρώνοντας κι αυτοί ένα εύλογο ποσό χρημάτων στο δημόσιο. Μέσω αυτής της νομοθετικής ρύθμισης το δημόσιο επιδιώκει να εισπράξει περίπου 1 δισ ευρώ υπολογίζοντας, ότι οι καταπατητές θα κληθούν να πληρώσουν κατά μέσο όρο στα 14.000 ευρώ. Η νομοθετική ρύθμιση θα προβλέπει την συγκρότηση επιτροπής, στην οποία ο κάθε διεκδικητής ενός καταπατημένου δημόσιου ακινήτου θα καταθέτει τυχόν δικαιολογητικά κατοχής που κατέχει ώστε να εξεταστεί η νομιμότητα τους. Κατά την εξέταση από την επιτροπή θα συνεκτιμηθεί και τυχόν προσφυγή του διεκδικητή ιδιώτη στα δικαστήρια για την απόκτηση του ακινήτου του δημοσίου. Για να εγείρει κάποιος αξιώσεις εξαγοράς ενός ακινήτου του δημοσίου θα πρέπει να αποδείξει, ότι το κατέχει τουλάχιστον 40-50 χρόνια (από το 1970 η 1980).
Σύμφωνα με το σχεδιασμό του υπουργείου Οικονομικών οι καταπατητές των δημοσίων εκτάσεων θα αποκτήσουν, υπό αυστηρές προϋποθέσεις, το δικαίωμα να εξαγοράσουν από το κράτος τις εκτάσεις του δημοσίου πληρώνοντας ένα σεβαστό ποσό που θα υπολογίζεται με βάση τις αντικειμενικές αξίες των ακινήτων αλλά και ανάλογα και με τη χρονική διάρκεια της καταπάτησης και το είδος του ακινήτου. Όσο μικρότερος είναι ο χρόνος της καταπάτησης ενός ακινήτου το τίμημα θα μειώνεται παρέχοντας ένα είδος έκπτωσης στον καταπατητή. Παράλληλα θα λαμβάνονται υπόψη και κοινωνικά κριτήρια(ανάπηροι, ευάλωτες ομάδες κλπ) και ειδικά για όσους κατέχουν ακίνητα του δημοσίου, στα οποία ανεγέρθηκε για βιοποριστικούς λόγους πρώτη κατοικία.
Για την εξαγορά αγροτικών εκτάσεων θα πρέπει να αποδεικνύεται, ότι ο κάτοχος είναι κατά κύριο επάγγελμα αγρότης. Το τίμημα εξαγοράς ενός καταπατημένου ακινήτου του δημοσίου ανάλογα με το ύψος του θα εξοφλείται σε περισσότερες από 100 μηνιαίες δόσεις. Τα περισσότερα καταπατημένα ακίνητα του δημοσίου βρίσκονται στην Αττική (8 στα 10) στη Θεσσαλία και τη Στερεά Ελλάδα (7 στα 10) και στα νησιά του Αιγαίου (6 στα 10).
Εκτιμάται ότι από το σύνολο της δημόσιας περιουσίας έχει καταπατηθεί τις τελευταίες δεκαετίες το 47% των αστικών ακινήτων και το 64% των αγροτικών εκτάσεων.
Θάνος Πασχάλης
