Στα γραφεία των συμβολαιογράφων επικρατεί συνωστισμός. Εφορίες, υποθηκοφυλακεία και κτηματολογικά γραφεία έχουν «φρακάρει» από χιλιάδες φακέλους μεταβιβάσεων ακινήτων. Οι φορολογούμενοι τρέχουν να συγκεντρώσουν τα απαραίτητα δικαιολογητικά και πιστοποιητικά για αγοραπωλησίες, γονικές παροχές και δωρεές ακινήτων για να προλάβουν να υπογράψουν συμβόλαια μέχρι το τέλος Δεκεμβρίου.
Από την 1η Ιανουαρίου 2022, το σκηνικό στην αγορά των ακινήτων αλλάζει. Ενεργοποιούνται οι νέες αντικειμενικές αξίες που είναι αυξημένες έως 250% σε πάνω από 7.000 περιοχές, καθίσταται υποχρεωτική η έκδοση της ηλεκτρονικής ταυτότητας κτιρίου και επανέρχονται τα πρόστιμα για όσους δεν δηλώσουν τα «ξεχασμένα» τετραγωνικά στους δήμους.
Ο χρόνος πιέζει ασφυκτικά τους φορολογουμένους, οι οποίοι διαμαρτύρονται για την καθυστέρηση στην έκδοση των απαιτούμενων πιστοποιητικών (Πιστοποιητικό Τέλους Ακίνητης Περιουσίας – ΤΑΠ, βεβαίωση μηχανικού κ.λπ.).
Αναζητείται λύση
Στο υπουργείο Οικονομικών, βλέποντας την έντονη κινητικότητα που υπάρχει για μεταβιβάσεις ακινήτων, αναζητούν λύσεις για να μη βρεθούν στον αέρα χιλιάδες φορολογούμενοι οι οποίοι δεν θα προλάβουν να υπογράψουν συμβόλαια πριν από την εκπνοή του έτους.
Σύμφωνα με πληροφορίες, μία από τις προτάσεις που έχει βρεθεί στο τραπέζι προβλέπει την παράταση του χρόνου υπογραφής των συμβολαίων και μετά την 1η Ιανουαρίου, δηλαδή μετά την ενεργοποίηση των νέων αντικειμενικών αξιών, υπό την προϋπόθεση ωστόσο ότι έως το τέλος Δεκεμβρίου θα έχουν υποβληθεί οι δηλώσεις φόρου μεταβίβασης, γονικών παροχών και δωρεών στις ΔΟΥ.
Οι δηλώσεις για αγοραπωλησίες ακινήτων υποβάλλονται ηλεκτρονικά στην πλατφόρμα myProperty της ΑΑΔΕ, ενώ για γονικές παροχές και δωρεές μπορούν να υποβληθούν μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου ή με αποστολή στην Εφορία με κούριερ. 
Η λύση αυτή εκτιμάται ότι θα δώσει μια ανάσα στους φορολογουμένους για να συγκεντρώσουν τα πιστοποιητικά και δικαιολογητικά που είναι απαραίτητα για την υπογραφή των συμβολαίων. Μέχρι στιγμής δεν έχει «κλειδώσει» καμία απόφαση και είναι πιθανόν η λύση να δοθεί λίγο πριν από την εκπνοή του 2021.
Οι ιδιοκτήτες ακινήτων πάντως έχουν ήδη ζητήσει να δοθεί τρίμηνη παράταση στον χρόνο ισχύος των νέων αντικειμενικών αξιών, της βεβαίωσης μηχανικού καθώς και για τη λειτουργία της πλατφόρμας των αδήλωτων τετραγωνικών.
Σύμφωνα με τον πρόεδρο της ΠΟΜΙΔΑ Στράτο Παραδιά, η τρίμηνη παράταση είναι απαραίτητη «προκειμένου να εξυπηρετηθούν οι ενδιαφερόμενοι ιδιοκτήτες ακινήτων για μεταβιβάσεις και ιδίως γονικές παροχές και δωρεές, λόγω του ότι, παρά τις προσπάθειες, ο Ηλεκτρονικός Φάκελος Μεταβίβασης Ακινήτων δεν έχει ακόμη ενεργοποιηθεί, η «πιστοποιητικοκρατία» παραμένει ανίκητη και απαιτείται πολύμηνη μαρτυρική κυριολεκτικά ταλαιπωρία των ενδιαφερομένων, ακόμη και για το πιο απλό συμβόλαιο».
Ακόμη και στις περιπτώσεις των γονικών παροχών οι οποίες είναι αφορολόγητες έως τα 800.000 ευρώ, οι φορολογούμενοι θέλουν να τις κλείσουν έως τις 31 Δεκεμβρίου 2021 καθώς η αύξηση των αντικειμενικών αξιών «φουσκώνει» τα έξοδα που συνοδεύουν τις μεταβιβάσεις, τα οποία είναι σημαντικά.
Αυξήσεις
Στις περιοχές που οι αντικειμενικές αξίες έχουν πάρει την ανηφόρα ο φόρος μεταβίβασης εκτοξεύεται στα ύψη. Για παράδειγμα, για την αγορά ενός διαμερίσματος 100 τετραγωνικών στο Χαλάνδρι όπου η τιμή ζώνης είναι σήμερα 1.250 ευρώ και αυξάνεται από τον Ιανουάριο στα 1.700 ευρώ ο φόρος μεταβίβασης από 3.750 ευρώ που είναι σήμερα, από την 1η Ιανουαρίου θα «φουσκώσει» στα 5.100 ευρώ (αύξηση φόρου 36%).
Οι μεγαλύτερες όμως αυξήσεις στους φόρους έρχονται στις περιοχές στις οποίες επεκτάθηκε το αντικειμενικό σύστημα. Στις περιοχές αυτές καταγράφονται άλλωστε και οι μεγαλύτερες αυξήσεις στις αντικειμενικές αξίες.
Για παράδειγμα, στο Μαρούσι η αύξηση της αντικειμενικής αξίας από 1.300 σε 2.000 ευρώ το τετραγωνικό ανεβάζει τον φόρο μεταβίβασης για την αγορά μιας κατοικίας 100 τ.μ. από 3.900 ευρώ που είναι σήμερα σε 6.000 ευρώ (αύξηση φόρου 54%).
Περισσότερα έσοδα στα κρατικά ταμεία
Η αύξηση πάντως των μεταβιβάσεων ακινήτων που καταγράφεται το τελευταίο διάστημα έχει ζεστάνει για τα καλά τα κρατικά ταμεία. Τα στοιχεία της ΑΑΔΕ δείχνουν εκτόξευση των εσόδων που εισέπραξε το Δημόσιο από φόρους μεταβίβασης σε σύγκριση με το 2020.
Στο εννεάμηνο Ιανουαρίου – Σεπτεμβρίου 2021, οι φορολογικές εισπράξεις από αγοραπωλησίες ακινήτων (κατοικίες, επαγγελματικά ακίνητα, οικόπεδα, αγροτεμάχια) ανήλθαν σε 229,36 εκατ. ευρώ, ποσό που είναι αυξημένο κατά 32% σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του 2020, όταν οι φόροι που είχε εισπράξει η ΑΑΔΕ είχαν ανέλθει σε 173,85 εκατ. ευρώ.
