Την υποχρέωση αναστολής όλων των κατεδαφίσεων και των προστίμων που έχουν επιβληθεί σε ιδιοκτήτες παράνομων κατασκευών που βρίσκονται εντός δασικών χωριών αυθαιρέτων – δηλαδή εντός των λεγόμενων οικιστικών πυκνώσεων – επισημαίνει με εγκύκλιο που απέστειλε σε όλες τις δασικές υπηρεσίες της χώρας ο Γενικός Γραμματέας Δασών του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ) κ. Κωνσταντίνος Αραβώσης.
Προϋπόθεση για να σωθεί το αυθαίρετο είναι να έχει δηλωθεί στην ηλεκτρονική πλατφόρμα του Κτηματολογίου, καταβάλλοντας το παράβολο των 250 ευρώ. Η προθεσμία «τακτοποίησης», η οποία λήγει στο τέλος του έτους, προτείνεται να παραταθεί έως τις 31 Μαρτίου, σύμφωνα με ρύθμιση που έχει περιληφθεί σε νομοσχέδιο του Υπουργείου Υγείας, το οποίο συζητείται αυτές τις ημέρες στη Διαρκή Επιτροπή Κοινωνικών Υποθέσεων της Βουλής.
Η εγκύκλιος, όπως αναφέρει στον «Οικονομικό Ταχυδρόμο» στέλεχος του υπουργείου, θα αποσταλεί και στις εφορείες από τον Γενικό Γραμματέα Φορολογικής Πολιτικής ώστε να μην αναζητούνται τα πρόστιμα. Επίσης, σχετική ενημέρωση έχουν ήδη οι αρμόδιες διευθύνσεις Ελέγχων και Εισπράξεων της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ).
Ειδικότερα, όπως αναφέρεται στην εγκύκλιο, οι επιβληθείσες διοικητικές κυρώσεις (ήτοι πρωτόκολλα επιβολής ειδικής αποζημίωσης), αναστέλλονται κατόπιν υποβολής από τον ενδιαφερόμενο (κυρίου, νομέα ή κατόχου κατοικίας) του σχετικού αιτήματος, μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας, Ακολούθως, το οικείο Δασαρχείο ή Διεύθυνση Δασών ενημερώνει εγγράφως την αρμόδια Διεύθυνση Οικονομικής Υπηρεσίας (Δ.Ο.Υ.) στην οποία έχει βεβαιωθεί η επιβολή ειδικής αποζημίωσης προκειμένου της αναστολής είσπραξής της, σύμφωνα με την τριπλότυπη περιληπτική κατάσταση βεβαίωσης προστίμου (χρηματικό κατάλογο) που εξεδόθη από τη δασική αρχή.
Από τη στιγμή που υποβάλλεται αίτημα στην ηλεκτρονική πλατφόρμα για την υπαγωγή στις ευνοϊκές διατάξεις για τις οικιστικές πυκνώσεις το ακίνητο εξαιρείται από την κατεδάφιση, τουλάχιστον μέχρι την ολοκλήρωση της διαδικασίας που προβλέπει ο νόμος. Γι΄ αυτό οι κατά τόπους διευθύνσεις δασών θα πρέπει να ενημερώνουν εγγράφως τις εμπλεκόμενες υπηρεσίες των Αποκεντρωμένων Διοικήσεων για την εφαρμογή της απόφασης προσωρινής εξαίρεσης από την κατεδάφιση.
Πάντως, ο ρυθμός δηλώσεων δασικών αυθαιρέτων στην ηλεκτρονική πλατφόρμα του Κτηματολογίου είναι υποτονική. Από τις 5 Οκτωβρίου, οπότε ξεκίνησε η λειτουργία της έως σήμερα έχουν υποβληθεί περί τις 350 δηλώσεις ενώ οι επισκέψεις στην ηλεκτρονική πύλη, δεν ξεπέρασαν τις 1.000. Το σύνολο των δηλωμένων γεωτεμαχίων φτάνουν μόνο τα 546 στρέμματα, όταν οι εκτιμήσεις για την έκταση που καταλαμβάνουν οι οικιστικές πυκνώσεις _ δηλαδή τα χωριά αυθαιρέτων σε δάση και δασικές εκτάσεις _ προσεγγίζουν τα 600.000 στρέμματα. Είναι ενδεικτικό ότι, με βάση τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία που είχαν προκύψει από τις αναρτήσεις των δασικών χαρτών προ πενταετίας, στο 50% της επικράτειας τα αυθαίρετα χωριά καταλαμβάνουν περί τα 300.000 στρέμματα.
Βροχή παρατάσεων
Έτσι, σε νομοσχέδιο του Υπουργείου Υγείας περιελήφθη ρύθμιση που δίνει παράταση έως τις 31 Μαρτίου στη λειτουργία της πλατφόρμας για τα δασικά αυθαίρετα, η οποία διαφορετικά θα έκλεινε στο τέλος του έτους. Παράλληλα, δίνονται παρατάσεις σε πολλές διορίες πολεοδομικού ενδιαφέροντος.
Ειδικότερα, στο ίδιο νομοσχέδιο περιλαμβάνεται και η ρύθμιση που είχε ανακοινωθεί τον περασμένο μήνα από το ΥΠΕΝ, η οποία δίνει έμμεση παράταση για τη δόμηση στα μικρά εκτός σχεδίου οικόπεδα, ορίζοντας ότι δικαίωμα δόμηση σε οικόπεδα κάτω των 4 στρεμμάτων έχουν οι ιδιοκτήτες τους, εφόσον έως τις 9 Δεκεμβρίου είχαν είτε υποβάλλει αίτηση για έκδοση προέγκρισης οικοδομικής άδειας, είτε αίτηση για έκδοση βεβαίωσης όρων δόμησης, συνοδευόμενη από τα αναγκαία δικαιολογητικά.
Ακόμη, παρατείνεται έως το τέλος του 2024 η ολοκλήρωση της ηλεκτρονικής υποβολής των απαραίτητων δικαιολογητικών για την υπαγωγή σε παλαιότερους νόμους τακτοποίησης αυθαιρέτων (στον ν. 4178/2013 που δεν μεταφέρονται στον ν. 4495/2017 και στον ν. 4014/2011 (Α’ 209) που έχουν μεταφερθεί στον ν. 4178/2013). Αντίστοιχα παρατείνονται σχετικές προθεσμίες και για την ολοκλήρωση της ηλεκτρονικής υποβολής υπαγωγής αυθαιρέτων στον 4495/2017 (έως τέλος του 2024 για δηλώσεις με ημερομηνία πληρωμής παραβόλου έως και την 31η Δεκεμβρίου 2022, και εντός 24 μηνών από την πληρωμή του παράβολου για δηλώσεις με ημερομηνία πληρωμής παραβόλου από την 1η Ιανουαρίου 2023).
Επιπλέον, παρατείνονται οι προθεσμίες για τις τακτοποιήσεις κατοικιών στον Δήμο Παύλου Μελά Θεσσαλονίκης καθώς και για τις αυθαίρετες κατασκευές εντός της περιοχής του Δέλτα Έβρου. Για τις τελευταίες, έως την έκδοση του προεδρικού διατάγματος προστασίας της περιοχής αναστέλλεται η είσπραξη και η επιβολή κάθε κύρωσης ως και η ισχύς διοικητικών πράξεων κατεδάφισης που τυχόν έχουν εκδοθεί.
Αναστέλλεται επίσης για μια τριετία η υποχρέωση μετεγκατάστασης ή απομάκρυνση πρατηρίων καυσίμων που είχε επιβληθεί για λόγους αλλαγής των προβλεπόμενων χρήσεων γης της περιοχής. Ειδικά στις περιπτώσεις έγκρισης Γενικών Πολεοδομικών Σχεδίων (Γ.Π.Σ.) που εκδόθηκαν μεταγενεστέρως των ειδικών διατάξεων Ζ.Ο.Ε. (Ζώνες Οικιστικού Ελέγχου) και προβλέπουν τη διατήρηση των συγκεκριμένων χρήσεων η αναστολή ισχύει για πέντε χρόνια. Σε κάθε περίπτωση εντός ενός έτους θα πρέπει να τροποποιηθούν οι προβλεπόμενες χρήσεις των Ζ.Ο.Ε. ώστε να εναρμονιστούν με τις προβλέψεις του Γ.Π.Σ.
Παράταση προτείνεται και για την προθεσμία απαλλαγής από την καταβολή τέλους στάθμευσης για τα ηλεκτροκίνητα οχήματα σε δήμους με θέσεις ελεγχόμενης στάθμευσης με πληρωμή. Ως νέα ημερομηνία ορίζεται η 31η.12.2024 για τα Η/Ο μηδενικών ή χαμηλών ρύπων έως 50 γρ. CO2/χλμ..
Τράτο έως το τέλος του 2023 δίνεται και για τις παράνομες κτηνοτροφικές μονάδες , οι οποίες λειτουργούν χωρίς άδεια λειτουργίας ή άδεια εγκατάστασης, προκειμένου να λάβουν έγκριση ίδρυσης και έγκριση λειτουργίας ή έγκριση ίδρυσης και να προβούν σε γνωστοποίηση λειτουργίας. Έως τότε αναστέλλεται η ισχύς των διοικητικών πράξεων αποβολής, επιβολής προστίμων, κατεδάφισης, που τυχόν έχουν εκδοθεί, και αυτές ανακαλούνται οριστικά, εφόσον εκδοθεί η έγκριση λειτουργίας ή ο φορέας της κτηνοτροφικής εγκατάστασης προβεί σε γνωστοποίηση λειτουργίας, μετά από τη συγκέντρωση όλων των απαραίτητων δικαιολογητικών
Όσο για την προθεσμία υποβολής αιτήματος για τη συνέχιση λειτουργίας κτηνοτροφικών εγκαταστάσεων, οι οποίες λειτουργούσαν εντός ή πλησίον κατοικημένων περιοχών, παρατείνεται έως τις 31.12.2023.
Παρατάσεις και στο Κτηματολόγιο
Επίσης, «παγώνουν» έως 31 Ιουλίου του 2023 τα πρόστιμα για εκπρόθεσμες δηλώσεις ιδιοκτησίας στο Κτηματολόγιο, όπως είχε γράψει από τις 8 Δεκεμβρίου και ο «Οικονομικός Ταχυδρόμος». Με τροπολογία στο νομοσχέδιο για τον έντυπο και ηλεκτρονικό Τύπο, η οποία κατατέθηκε αργά το βράδυ της Παρασκευής στη Βουλή από το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης λύνεται και το ζήτημα που είχε ανακύψει με τις ανοικτές θέσεις στάθμευσης σε πιλοτές και παρατείνει έως τις 17 Ιανουαρίου 2024, την προθεσμία ολοκλήρωσης της μετάβασης στη νέα δομή του Κτηματολογίου, δηλαδή την κατάργηση των υποθηκοφυλακείων και τη σύσταση των 92 κτηματολογικών γραφείων και υποκαταστημάτων.
Ειδικότερα, για το χρόνιο ζήτημα του ιδιοκτησιακού καθεστώτος των ανοιχτών θέσεων στάθμευσης σε πιλοτές πολυκατοικιών δίνει διέξοδο εφόσον αποτελέσουν παρακολούθημα και ενσωματωθούν σε άλλη οριζόντια ιδιοκτησία που βρίσκεται στην ίδια πολυκατοικία, καταλαμβάνοντας και το αντίστοιχο ποσοστό της εξ αδιαιρέτου συνιδιοκτησίας επί του οικοπέδου. Επιχειρείται επιπλέον η άρση της σύγκρουσης που εντοπίζεται στη νομολογία σχετικά με τη φύση του δικαιώματος αποκλειστικής χρήσης θέσης στάθμευσης στην πιλοτή, όταν αυτή δεν έχει εξ αρχής αντιστοιχηθεί με συγκεκριμένη οριζόντια ιδιοκτησία.
Να σημειωθεί ότι με απόφαση της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου είχαν κριθεί ως άκυρες χιλιάδες θέσεις στάθμευσης που είχαν συσταθεί ως ανεξάρτητες οριζόντιες ιδιοκτησίες σε ανοιχτό χώρο πιλοτής πολυκατοικίας, με συνέπεια να παραμένουν «στον αέρα» και τα χιλιοστά εξ αδιαιρέτου συνιδιοκτησίας επί του οικοπέδου των θέσεων αυτών και να μην «κλείνουν» τα χιλιοστά του οικοπέδου στο Κτηματολόγιο.
