Η ενεργειακή μετάβαση θεωρείται από τις κυβερνήσεις μονόδρομος για την ανάπτυξη και τη συνέχιση εν γένει της ανθρώπινης δραστηριότητάς. Αν και δεν συμμετάσχουν όλες οι χώρες του πλανήτη, αυτές που το κάνουν, «το φωνάζουν δυνατά».
Και ακόμη και εν μέσω της κρίσης των ορυκτών καυσίμων που αρχίζει να ακρωτηριάζει τις οικονομίες, η μετάβαση παραμένει στόχος. Δεν είναι μυστικό ότι η μετάβαση -στην κλίμακα που την οραματίζονται οι πολιτικοί και οι πιο ένθερμοι υποστηρικτές της- θα απαιτούσε τεράστιες ποσότητες μετάλλων και ορυκτών. Αυτό για το οποίο δεν γίνεται πολύς λόγος ωστόσο είναι ότι τα περισσότερα από αυτά τα μέταλλα και ορυκτά είναι ήδη σε έλλειψη.
Στελέχη της εξορυκτικής βιομηχανίας έχουν προειδοποιήσει ότι δεν υπάρχει αρκετός χαλκός, λίθιο, κοβάλτιο ή νικέλιο για όλες τις μπαταρίες EV που θα απαιτούσε η μετάβαση. Η Ευρωπαϊκή Ένωση μόλις αυτόν τον μήνα προχώρησε ουσιαστικά στην απαγόρευση των αυτοκινήτων με κινητήρες εσωτερικής καύσης από το 2035, μια πρωτοβουλία η οποία «σφίγγει» τον κλοιό γύρω από τους διαθέσιμους πόρους.
«Τα υλικά σπάνιων γαιών είναι θεμελιώδη δομικά στοιχεία και οι εφαρμογές τους είναι πολύ ευρείες στη σύγχρονη ζωή», δήλωσε στο Fortune αυτό το μήνα ένας ανώτερος αντιπρόεδρος της MP Minerals. Πρόσθεσε ότι «το ένα τρίτο της ζήτησης το 2035 δεν προβλέπεται να ικανοποιηθεί με βάση τις επενδύσεις που γίνονται τώρα».
Λόγω της έλλειψης προσφοράς, οι τιμές κινούνται ανοδικά, όπως και οι τιμές σε όλους τους τομείς των βασικών προϊόντων. Σύμφωνα με έναν υπολογισμό της Barron’s, η τιμή ενός κιτ μετάλλων μπαταριών EV έχει αυξηθεί κατά 50%τον περασμένο χρόνο ως αποτέλεσμα διάφορων παραγόντων, συμπεριλαμβανομένων των δυτικών κυρώσεων κατά της Ρωσίας, η οποία είναι σημαντικός προμηθευτής τέτοιων μετάλλων προς την Ευρώπη.
Ο συνδυασμός της έλλειψης προσφοράς και της αύξησης των τιμών καθιστά, φυσικά, την ενεργειακή μετάβαση ακόμη πιο δαπανηρή από ό,τι είχε προβλεφθεί. Μας υπενθύμισε επίσης ότι λόγω αυτών των μετάλλων και ορυκτών, τα οποία είναι ακριβώς τόσο πεπερασμένα όσο το αργό πετρέλαιο και το φυσικό αέριο, η μετάβαση δεν είναι αμιγώς πράσινη με 100% χρήση ΑΠΕ. Είναι προς ένα μέλλον χαμηλών εκπομπών άνθρακα.
Πολλά από τα μέταλλα για τις μπαταρίες που χρειάζεται η ενεργειακή μετάβαση προέρχονται από την Αφρική, μια ήπειρο γεμάτη φτώχεια, διαφθορά και πολιτική αβεβαιότητα. Είναι επίσης μια ήπειρος που επί του παρόντος απειλείται από ένα νέο είδος αποικιοκρατίας λόγω της ενεργειακής μετάβασης.
Σε μια πρόσφατη ανάλυση για το Foreign Policy, ο Cobus van Staden, ερευνητής Κίνας-Αφρικής από το Νοτιοαφρικανικό Ινστιτούτο Διεθνών Σχέσεων, έγραψε ότι το βρώμικο μυστικό της πράσινης επανάστασης είναι η ακόρεστη πείνα της για πόρους από την Αφρική και αλλού που παράγονται με χρήση των πιο βρώμικων τεχνολογιών του κόσμου.
«Επιπλέον, η επιταχυνόμενη στροφή προς τις μπαταρίες απειλεί τώρα να επαναλάβει μια από τις πιο καταστροφικές δυναμικές στην παγκόσμια οικονομική ιστορία: τη συστηματική εξόρυξη ακατέργαστων εμπορευμάτων από το νότο με τρόπο που να καθιστά τις ανεπτυγμένες χώρες αφάνταστα πλούσιες. αφήνοντας παράλληλα ένα ίχνος περιβαλλοντικής υποβάθμισης, παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και ημιμόνιμης υπανάπτυξης σε όλο τον αναπτυσσόμενο κόσμο», εκτιμά.
