Επενδυτικά σχέδια συνολικού προϋπολογισμού 7,915 δισ. ευρώ έχουν κατατεθεί τους τελευταίους μήνες για αξιολόγηση από την Enterprise Greece προκειμένου να εγκριθεί, ή απορριφθεί, η ένταξή τους στο καθεστώς των στρατηγικών επενδύσεων και μέσω αυτού στην ταχύρρυθμη αδειοδότηση και κινητροδότησή τους.
Πρόκειται για 20 διαφορετικά έργα που εστιάζονται κυρίως στους κλάδους της βιομηχανίας, της τεχνολογίας και της καινοτομίας, των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, αλλά και στον κλάδο των ακινήτων, τουριστικών καθώς και άλλων, εξηγεί στην «Κ» ο Γιάννης Σμυρλής, γενικός γραμματέας Διεθνών Οικονομικών Σχέσεων και Εξωστρέφειας του υπουργείου Εξωτερικών και πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου της Enterprise Greece, του αρμόδιου για τις στρατηγικές επενδύσεις φορέα.
Στα έργα αυτά μπορούν να προστεθούν κι άλλα 30 επενδυτικά σχέδια που έχουν επιτύχει την ένταξή τους στο καθεστώς στρατηγικών επενδύσεων από τον Ιούλιο του 2019 και μετά. Πρόκειται για έργα συνολικού προϋπολογισμού 5,3 δισ. που συνδέονται με 3.613 νέες θέσεις εργασίας. Κοιτώντας ακόμα πιο πίσω, και συγκεκριμένα στην περίοδο 2015-2019, δηλαδή επί κυβερνήσεως ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ, διαπιστώνει κανείς πως έχουν ενταχθεί άλλα 11 επενδυτικά σχέδια συνολικού προϋπολογισμού 1,3 δισ. Ωστόσο, είναι ξεκάθαρο πως τα τελευταία λίγα χρόνια οι προτάσεις έχουν πληθύνει και το επενδυτικό ενδιαφέρον ενταθεί.
Από τον Ιούλιο του 2019, στο καθεστώς των στρατηγικών επενδύσεων έχει ενταχθεί και η δυνατότητα κινητροδότησης επενδύσεων. Εως σήμερα έχουν ενταχθεί 4 επενδύσεις με κινητροδοτικό αίτημα, στους τομείς της βιοτεχνολογίας, της δημιουργίας και παραγωγής φαρμάκων, της βιομηχανίας και των shared services υποδομών. Αλματώδης ανάπτυξη παρατηρήθηκε για τις επενδύσεις σε έργα ΑΠΕ κατά την τελευταία διετία (2019-2021), που ο προϋπολογισμός των έργων που χαρακτηρίστηκαν ως στρατηγικές επενδύσεις αλλά και οι θέσεις εργασίας υπερδιπλασιάστηκαν (από 1,3 δισ. σε 3,4 δισ. ευρώ και από 210 σε 438 θέσεις εργασίας) σε τόσο σύντομο χρόνο.
«Τα στοιχεία δείχνουν ότι η μετάβαση σε μια πιο πράσινη οικονομία θα είναι αυτή που θα διαδραματίσει σημαίνοντα ρόλο στην ανάπτυξη των οικονομιών στα επόμενα έτη», εκτιμά ο κ. Γιάννης Σμυρλής, προσθέτοντας πως «οι στόχοι που έχουν τεθεί αναμένεται να επιτευχθούν σε εθνικό επίπεδο (μέχρι το 2030) αν συνυπολογίσουμε τον ρυθμό που οι επενδύσεις σε ΑΠΕ χαρακτηρίζονται ως στρατηγικές επενδύσεις και εντάσσονται στο οικονομικό γίγνεσθαι, συμβάλλοντας ουσιαστικά στην ανάπτυξη και προσαρμογή της ελληνικής οικονομίας στο πράσινο μέλλον».
Ο τομέας της βιομηχανίας, όσον αφορά τον χαρακτηρισμό των επενδύσεων ως στρατηγικές, δείχνει να έχει τη χαμηλότερη συνεισφορά τόσο ως προς τον αριθμό των έργων (ένα έργο κατά την περίοδο 2011-2014, κανένα έργο την περίοδο 2015-2019 και δύο έργα για την περίοδο 2019-2021) όσο και ως προς τα απόλυτα μεγέθη των προϋπολογισμών. Η τάση αυτή εμφανώς αντιστρέφεται καθότι μεγάλα βιομηχανικά έργα πολλών εκατοντάδων εκατ. βρίσκονται αυτή τη στιγμή προς αξιολόγηση ή στη διαδικασία προς υποβολή αιτημάτων στην Enterprise Greece, εξηγεί ο γενικός γραμματέας Διεθνών Οικονομικών Σχέσεων και Εξωστρέφειας του υπουργείου Εξωτερικών και πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου της Enterprise Greece.
Αξίζει να επισημανθεί επίσης πως τον χαρακτηρισμό «στρατηγικές επενδύσεις» πέτυχαν και συνολικά τρία έργα στον τομέα των εμπορικών και ψυχαγωγικών κέντρων, ενώ στις λίστες έχει μπει πια δυναμικά και η φαρμακοβιομηχανία. Το τελευταίο έτος (2021) κατατέθηκαν, εγκρίθηκαν και χαρακτηρίστηκαν ως στρατηγικές επενδύσεις από τη Διυπουργική Επιτροπή τρία έργα φαρμακοβιομηχανιών, οι οποίες έκαναν χρήση και των ευεργετικών διατάξεων των κινήτρων, σημειώνει ο κ. Σμυρλής.
Οσον αφορά την εθνικότητα των επενδυτών, οι επενδύσεις που έλαβαν τον χαρακτηρισμό ως στρατηγικές από το 2015 και μετά ήταν κυρίως επενδυτικές προτάσεις που έγιναν από ελληνικές εταιρείες. Την τελευταία διετία, όμως, αυξάνονται σημαντικά οι επενδύσεις από το εξωτερικό, οι οποίες παρουσιάζουν σημαντική διαφοροποίηση σε σύγκριση με την περίοδο 2015-2019 (από τα 144 εκατ. της περιόδου 2015-2019 σε 978 εκατ. την περίοδο 2019-2021).
Οι επενδύσεις fast track είναι σημαντικής σπουδαιότητας και μεγέθους, παραδείγματα καλών πρακτικών και πιλοτικού χαρακτήρα για τη χώρα, υπογραμμίζει ο κ. Σμυρλής. Το θεσμικό πλαίσιο χρησιμοποιείται από ξένες πολυεθνικές εταιρείες και ελληνικούς μεγάλους ομίλους. Εταιρείες όπως οι Pfizer, Microsoft, EDF, Total – Eren, AGC, Vodafone, Leptos Group, Mytilineos, ΒΙΟΧΑΛΚΟ, ΤΕΡΝΑ, Lamda, έχουν κάνει χρήση του πλαισίου των στρατηγικών επενδύσεων.
Το καθεστώς των στρατηγικών επενδύσεων θεσμοθετήθηκε το 2010 και ξεκίνησε να λειτουργεί το 2011-2012. Εως σήμερα υποστηρίχθηκε από τον νόμο 3894/2010 και τον νόμο 4608/2019, τον οποίο αντικατέστησε ο νόμος 4864/2021. Αρμόδιος εθνικός φορέας προσέλκυσης, υποδοχής, ωρίμανσης και αξιολόγησης των έργων είναι η Enterprise Greece (EG), που εποπτεύεται από το υπουργείο Εξωτερικών, ενώ την αδειοδότηση των έργων έχει επωμισθεί το υπουργείο Ανάπτυξης. «Το θεσμικό πλαίσιο τυγχάνει ευρείας αποδοχής από την επιχειρηματική και επενδυτική κοινότητα, αφού η διαδικασία δίνει πολεοδομικές και χωροταξικές λύσεις σε περιοχές όπου δεν έχει θεσμοθετηθεί κατώτερος χωροταξικός σχεδιασμός καθώς και σε περιοχές με ανεπίκαιρα χωροταξικά σχέδια», εξηγεί ο γενικός γραμματέας Διεθνών Οικονομικών Σχέσεων και Εξωστρέφειας και πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου της Enterprise Greece.
«Μέσω των διαδικασιών fast track δημιουργούνται συντεταγμένες πολεοδομήσεις, επιταχύνονται σημαντικά οι αδειοδοτήσεις αναπτύξεων και προβλέπονται εξαιρετικές ρυθμίσεις για θέματα χρήσεων επί του αιγιαλού. Επιπλέον, η διαδικασία των στρατηγικών επενδύσεων δίνει τη δυνατότητα δημιουργίας υποδομών εντός περιοχών με μη οριστικώς θεσμοθετημένες περιβαλλοντικές δεσμεύσεις (με τις απαραίτητες προβλέψεις και περιορισμούς) καθώς και επί ακατοίκητων νησιών», προσθέτει.
