Κι όμως εν έτει 2021, η διαχείριση των λυμάτων σε αρκετές περιοχές της Αττικής, αλλά και στην υπόλοιπη χώρα, εξακολουθεί να γίνεται διά μέσου των βόθρων. Η χώρα μας ήδη έχει πληρώσει και πληρώνει εκατ. ευρώ ετησίως σε ευρωπρόστιμα, ωστόσο τα απαιτούμενα έργα ακόμη δεν έχουν ολοκληρωθεί. Σε κάθε περίπτωση, τοπικοί παράγοντες αλλά και στελέχη των αρμοδίων διευθύνσεων εκτιμούν ότι τα προβλεπόμενα έργα, πολλά από τα οποία θα έπρεπε να έχουν ολοκληρωθεί μια δεκαπενταετία πριν, δεν θα έχουν λειτουργήσει πριν το 2023.
Σήμερα, η περιοχή της Αρτέμιδας και της Νέας Μάκρης εξακολουθούν να μην έχουν σύστημα αποχέτευσης και βιολογικό καθαρισμό. Το έργο του βιολογικού καθαρισμού Ραφήνας-Αρτέμιδας και της αποχέτευσης, προϋπολογισμού 292,4 εκατ. ευρώ, έχει πίσω του μια ιστορία τουλάχιστον δέκα ετών, η οποία δεν αναμένεται ότι θα κλείσει άμεσα. Το Μαρκόπουλο Αττικής διαθέτει βιολογικό που χρειάζεται αναβάθμιση, αλλά δεν είναι ολοκληρωμένο το αποχετευτικό δίκτυο. Από τις τρεις συμβάσεις, προϋπολογισμού περίπου 30 εκατ. ευρώ, μόνο η μία έχει ανάδοχο.
Στο Κορωπί το δίκτυο αναμένεται να έχει ολοκληρωθεί εντός εξαμήνου. Όσο για τα Μέγαρα διαθέτουν αποχετευτικό, αλλά ο βιολογικός τους λειτουργεί με προβλήματα, ενώ σε Γέρακα και Παλλήνη τώρα κατασκευάζεται αποχετευτικό δίκτυο. Για την περίπτωση του Θριασίου, υπόθεση για την οποία η Ελλάδα έχει καταδικαστεί στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΔΕΕ), αν και ο βιολογικός καθαρισμός έχει ολοκληρωθεί, δεν έχουν ακόμη συνδεθεί όλα τα νοικοκυριά.
Όσο για τους μικρούς οικισμούς της Αττικής, από τους συνολικά 37 της λεγόμενης «γ΄ κατηγορίας» μόνο σε πέντε οι υποδομές έχουν ολοκληρωθεί (Θρακομακεδόνες, Κερατέα, Ερυθρές, Λαύριο και Βίλια). Από τους υπόλοιπους, οι 30 δεν έχουν αποχετευτικό δίκτυο. Από αυτούς στους 14 οικισμούς τα έργα έχουν ενταχθεί στο ΕΣΠΑ και προχωρούν ενώ τα έργα για τον Κάλαμο και το Αιάντειο Σαλαμίνας έχουν μεταφερθεί στην προγραμματική περίοδο 2021-2027. Για τους άλλους μικρούς οικισμούς που απομένουν θα γίνουν προσπάθειες ώστε να μπορέσουν να εξασφαλιστούν κονδύλια από το νέο ΕΣΠΑ.
Αλλά τα προβλήματα με τους βιολογικούς καθαρισμούς και τις αποχετεύσεις δεν εντοπίζονται μόνο στην Αττική. Συνολικά 269 οικισμοί δεν διαθέτουν αποχετευτικό δίκτυο και ο στόχος είναι πλέον τα έργα να έχουν ολοκληρωθεί στα τέλη του 2023. Σε 26 δεν έχουν ολοκληρωθεί όλες οι συνδέσεις των νοικοκυριών με το δίκτυο, σε 25 οι υποδομές είναι ανεπαρκείς, ενώ στους υπόλοιπους δεν υπάρχει καν σχεδιασμός. Έργα ενταγμένα στο ΕΣΠΑ έχουν 168 οικισμοί.
Έτσι, η Ελλάδα απέχει ακόμη από την ολοκλήρωση των υποδομών, πολύτιμος χρόνος, αλλά και χρήμα έχουν χαθεί όλα αυτά τα χρόνια, ευρωπαϊκές οδηγίες παραβιάστηκαν. Στόχος της κυβέρνησης είναι η επιτάχυνση των έργων – προκειμένου να κλείσει μια από τις μεγαλύτερες περιβαλλοντικές «πληγές» που ρυπαίνει ρέματα, ποτάμια, λίμνες, υδροφόρο ορίζοντα και θάλασσες – καθώς και η συμμόρφωση με τις αποφάσεις του ευρωδικαστηρίου ή η αποφυγή νέων καταδικαστικών αποφάσεων.
Είναι αξιοσημείωτο ότι, βάσει των ευρωπαϊκών δεσμεύσεων της χώρας, μέχρι το 1998 θα έπρεπε να είχαν δημιουργηθεί εγκαταστάσεις επεξεργασίας λυμάτων σε οικισμούς με πληθυσμό άνω των 10.000 κατοίκων οι οποίοι απέρριπταν τα λύματά τους σε περιβαλλοντικά ευαίσθητες περιοχές. Έως τα τέλη του 2000, τα ανάλογα έργα θα έπρεπε να είχαν τελειώσει στους οικισμούς άνω των 15.000 κατοίκων που διέθεταν τα λύματα σε «κανονικές» ζώνες. Και έως τα τέλη του 2005 θα έπρεπε να εξυπηρετούνται από βιολογικούς καθαρισμούς όλοι οι οικισμοί που έχουν πληθυσμό από 2.000 έως 15.000 κατοίκους.
