Νίκος Καραγιάννης
Ενεργοποιούνται οι Πρότυπες Προτάσεις και δίδεται λύση στο πάγιο ζήτημα της αναθεώρησης τιμών φέρνει με νομοσχέδιο που εισήχθη στη Βουλή από το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών.
Όπως σημειώνεται από τον υπουργό ΥΠΟΜΕ, Χρίστο Δήμα, «Διαμορφώνουμε ένα σύγχρονο, λειτουργικό και διαφανές περιβάλλον, ικανό να ανταποκριθεί αποτελεσματικά στις ανάγκες του κλάδου, υποστηρίζοντας ταυτόχρονα με συνέπεια τις αναπτυξιακές προοπτικές της χώρας».
Αναφορικά με τις Πρότυπες Προτάσεις με το Άρθρο 99 καταργείται ο χρονικός περιορισμός ως προς την υποβολή προτύπων προτάσεων το πρώτο δεκαπενθήμερο κάθε τριμήνου και ορίζεται ότι τέτοια υποβολή μπορεί να γίνεται οποτεδήποτε.
Στην πράξη, η ρύθμιση αυτή παρέχει μεγαλύτερη ευελιξία στους οικονομικούς φορείς ως προς τον χρόνο υποβολής των πρότυπων προτάσεών τους, αίροντας ταυτόχρονα περιορισμούς που μέχρι σήμερα εμπόδιζαν την αξιοποίηση του θεσμού.
Ακολούθως, με το Άρθρο 101 του σχεδίου νόμου, καταργείται ο κανόνας της χρονικής προτεραιότητας εξέτασης των πρότυπων προτάσεων.
Στο εξής, ο καθορισμός της σειράς εξέτασης της κάθε πρότασης επαφίεται στην κρίση της επιτροπής, η οποία προτεραιοποιεί τις προτάσεις με βάση τις ανάγκες και τα δεδομένα της κάθε χρονικής στιγμής
Επίσης, με την παράγραφο 2 του ίδιου άρθρου, καθορίζεται το κατώτατο όριο των εξόδων προετοιμασίας της πρότυπης πρότασης, προκειμένου αυτά να κυμαίνονται σε εύλογο ύψος.
Παράλληλα, απαλείφονται διαφοροποιήσεις που υφίστανται στη διαγωνιστική διαδικασία ανάθεσης συμβάσεων κατόπιν έγκρισης πρότυπης πρότασης με τη διαγωνιστική διαδικασία των υπολοίπων δημοσίων συμβάσεων.
Όπως σημειώνεται από το υπουργείο “Με τις ρυθμίσεις αυτές, καθιστούμε στην πράξη τον θεσμό των πρότυπων προτάσεων λειτουργικό και ουσιαστικά αξιοποιήσιμο. Ταυτόχρονα, διαμορφώνουμε τις προϋποθέσεις ώστε ο κλάδος να διαθέτει ένα σύγχρονο εργαλείο που συνδυάζει ταχύτητα, και αξιοπιστία”.
Ξεκλειδώνουν οι Πρότυπες Προτάσεις
Ουσιαστικά με την τροπολογία του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών ξεκλειδώνουν οι Πρότυπες Προτάσεις και ενεργοποιούνται μετά από τρία χρόνια οι φάκελοι που έχουν κατατεθεί από τους μεγάλους κατασκευαστικούς ομίλους για να πάρει μπρος η υλοποίηση των μεγάλων παρεμβάσεων για το κυκλοφοριακό της Αθήνας.Ο νόμος των Πρότυπων Προτάσεων έχει κατατεθεί από το 2022 αλλά μέχρι σήμερα δεν έχει εφαρμοστεί σε κάποια περίπτωση. Όπως έχει γίνει γνωστό, το υπουργείο έχει γίνει αποδέκτης τριών προτάσεων: για τις επεκτάσεις της Αττικής Οδού (από ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ-ΑΒΑΞ-ΑΚΤΟR) και τον άξονα Ελευσίνα-Οινόφυτα (ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ) αλλά όπως έχει αναφέρει στο παρελθόν ο υφυπουργός Υποδομών, Νίκος Ταχιάος, οι φάκελοι μέχρι σήμερα δεν έχουν εξεταστεί. Η τρίτη πρόταση προς το παρόν δεν έχει γίνει γνωστή.
Πλέον με τις νέες ρυθμίσεις θα μπορεί το υπουργείο να ξεκινήσει την εξέταση των προτάσεων αυτών για να μπουν σε τροχιά υλοποίησης. Τα κρίσιμα έργα της Σήραγγας Ηλιούπολης και του νέου άξονα Ελευσίνα-Οινόφυτα θεωρούνται πως θα δώσουν μεγάλες ανάσες στον βεβαρυμένο κυκλοφοριακό φόρτο της πρωτεύουσας και θα δημιουργήσουν καλύτερες συνθήκες μετακίνησης.
Παράλληλα με τα έργα μετρό όπως η γραμμή 4 και οι επεκτάσεις της γραμμής 2 προς Ίλιον και Γλυφάδα θα ενισχυθεί η κίνηση με τα μέσα μαζικής μεταφοράς δίνοντας νέες εναλλακτικές στους κατοίκους και τους επισκέπτες του Λεκανοπεδίου.
Προσωρινοί συντελεστές αναθεώρησης τιμών.
Η ρύθμιση έρχεται να θεραπεύσει την αιφνίδια και έντονη αύξηση τιμών που προκλήθηκε στην εφοδιαστική αλυσίδα μετά το ξέσπασμα του πολέμου στην Ουκρανία, τον Φεβρουάριο του 2022, με συνέπεια την απότομη και πρωτοφανή αύξηση στις τιμές των κατασκευαστικών υλικών (χάλυβας, ασφαλτικά, PVC, χαλκός, αδρανή, ενέργεια).
Όπως είπε ο κ. Δήμας: με τη συγκεκριμένη ρύθμιση – η οποία καθιστά τους συντελεστές αναθεώρησης τιμών οριστικούς – δίνουμε τέλος σε μία παρατεταμένη εκκρεμότητα που μεταξύ άλλων είχε δημιουργήσει:
· ανασφάλεια δικαίου,
· δυσχέρεια στον οικονομικό προγραμματισμό των έργων, και
· ποικίλες ερμηνείες μεταξύ υπηρεσιών και αναδόχων.
Εφ’ εξής, διευκρινίζεται ότι η αναθεώρηση θα ανταποκρίνεται στις πραγματικές συνθήκες της αγοράς. Ένα αίτημα εύλογο που το μετουσιώνουμε σε πράξη.
Επιπλέον, γίνεται σαφές ότι, η οριστικοποίηση των προσωρινών συντελεστών αποτρέπει την εγκατάλειψη έργων ή την ανάγκη μεταγενέστερων διορθωτικών παρεμβάσεων και εναρμονίζει την αποζημίωση των αναδόχων με το πραγματικό κόστος εκτέλεσης.
Επισημαίνεται ότι η ρύθμιση λειτουργεί ως μεταβατικός μηχανισμός, έως ότου τεθεί πλήρως σε εφαρμογή το Ενιαίο Σύστημα Τεχνικών Προδιαγραφών και Τιμολόγησης Τεχνικών Έργων και Μελετών.
Συμπερασματικά, η οριστικοποίηση των προσωρινών συντελεστών συνιστά μία αναγκαία και εύλογη θεσμική λύση, η οποία εξασφαλίζει λειτουργική συνέχεια των έργων, καθώς και δίκαιη αντιμετώπιση όλων των συμβάσεων που βρίσκονταν ή βρίσκονται σε εξέλιξη.
