Mε σειρά νομικών παρεκκλίσεων και φορολογικών απαλλαγών, ακόμη και από την υποχρέωση προσάρτησης πιστοποιητικού καταβολής ΕΝΦΙΑ, θα προχωρήσει η διαδικασία αποεπένδυσης των μονάδων της ΔΕΗ, σύμφωνα με όσα προβλέπει το σχετικό νομοσχέδιο που αναμένεται από μέρα σε μέρα να κατατεθεί στη Βουλή και αποκαλύπτει σήμερα η «Κ».
Ο διαγωνισμός για την πώληση των μονάδων θα διεξαχθεί με ευθύνη και δαπάνη της ΔΕΗ, την εποπτεία ωστόσο του διαγωνισμού θα έχει ανεξάρτητος διεθνής σύμβουλος τον οποίο θα προσλάβει και θα πληρώνει η ΔΕΗ κατόπιν εγκρίσεώς του από την Ε.Ε., αλλά θα ενεργεί ως «εντολοδόχος παρακολούθησης (monitoring Trustee) εκ μέρους της Ευρωπαϊκής Επιτροπής» των δεσμεύσεων που έχει αναλάβει η Ελληνική Δημοκρατία έναντι της αποεπένδυσης. Σε σχέση με τα εργασιακά και παρά τις δεσμεύσεις του υπουργού Ενέργειας Γιώργου Σταθάκη για διασφάλιση των θέσεων εργασίας και των υφιστάμενων εργασιακών σχέσεων, το νομοσχέδιο το μόνο που διασφαλίζει είναι η προστασία των εργαζομένων που θα μεταβιβαστούν στις μονάδες που θα πωληθούν από απολύσεις για διάστημα έξι ετών. Σε αντίθεση με τον νόμο της Μικρής ΔΕΗ που προέβλεπε μεταβίβαση του συνόλου του προσωπικού των προς απόσχιση δραστηριοτήτων και διασφάλιση των εργασιακών σχέσεων, το νομοσχέδιο για την αποεπένδυση στον λιγνίτη δεν προβλέπει συγκεκριμένο αριθμό εργαζομένων που θα μεταβιβαστούν στις μονάδες που θα πωληθούν, ενώ σε ό,τι αφορά τις εργασιακές σχέσεις αναφέρει ρητά ότι θα διέπονται «από την εργατική νομοθεσία και τον κανονισμό εργασίας που θα καταρτιστεί σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις». Το νομοσχέδιο στο επίμαχο άρθρο 4 που ρυθμίζει τις εργασιακές σχέσεις δεν καθιστά σαφές το ποιος θα ορίσει το αναγκαίο προσωπικό για τη λειτουργία των μονάδων μετά την πώλησή τους. Υποχρεώνει ωστόσο τη ΔΕΗ μέχρι και την ολοκλήρωση της απόσχισης των μονάδων είτε να απορροφήσει τους εργαζομένους που δεν θα μεταβιβαστούν σε αυτές, σε άλλες μονάδες ή θυγατρικές της, είτε να τους εντάξει σε πρόγραμμα εθελουσίας εξόδου, με όρους και προϋποθέσεις που θα προσδιορίσει το διοικητικό συμβούλιο της επιχείρησης.
Η ΔΕΗ, σύμφωνα με το άρθρο 3 του νομοσχεδίου που ρυθμίζει το πλαίσιο της διαγωνιστικής διαδικασίας για την πώληση των μονάδων, θα πρέπει να προκηρύξει δημόσια διεθνή πρόσκληση έως τις 31 Μαΐου.
Θα έχει προηγηθεί η σύσταση δύο νέων ανώνυμων εταιρειών με μοναδικό μέτοχο τη ΔΕΗ και με κύριο σκοπό την εξόρυξη και την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργεια. Στην πρώτη εταιρεία η ΔΕΗ θα εισφέρει περιουσιακά στοιχεία, δικαιώματα και υποχρεώσεις που αφορούν τη λιγνιτική ηλεκτροπαραγωγική δραστηριότητά της στην περιοχή Μελίτης Φλώρινας και στη δεύτερη τα περιουσιακά στοιχεία, δικαιώματα και υποχρεώσεις που αφορούν τη λιγνιτική της ηλεκτροπαραγωγικής δραστηριότητας στην περιοχή της Μεγαλόπολης Αρκαδίας. Το άρθρο 1 περιγράφει εκτενώς και αναλυτικά τα περιουσιακά στοιχεία που μεταβιβάζονται στις νέες εταιρείες. Οσον αφορά τις κοινές υποδομές της μονάδας 4 της Μεγαλόπολης με τη μονάδα 5 που παραμένει στη ΔΕΗ, το νομοσχέδιο προβλέπει μεταβίβαση αυτών που μπορούν να αυτονομηθούν στη νέα εταιρεία και χρήση αυτών που δεν μπορούν να διαχωριστούν μέσω συμβάσεων μίσθωσης και παροχής υπηρεσιών μεταξύ ΔΕΗ και νέας εταιρείας.
Μέχρι τις 31 Μαΐου 2018 το διοικητικό συμβούλιο της ΔΕΗ θα πρέπει να εγκρίνει τους όρους των πράξεων απόσχισης των δύο κλάδων και τις λογιστικές καταστάσεις απόσχισης. Η διαδικασία της απόσχισης γίνεται με μια σειρά από νομικές παρεκκλίσεις αλλά και πρόσθετες, ενώ το νομοσχέδιο υποχρεώνει τις αρμόδιες διοικητικές και ανεξάρτητες αρχές να εκδώσουν, τροποποιήσουν ή παρατείνουν κάθε απαραίτητη άδεια για τη λειτουργία των μονάδων έως και τις 31 Δεκεμβρίου 2018.
Προς διασφάλιση της δίκαιης αποτίμησης της εμπορικής αξίας των εισφερόμενων κλάδων, η ΔΕΗ θα ορίσει κατόπιν προηγούμενης έγκρισης της Ε.Ε. διεθνή ανεξάρτητο εκτιμητή ο οποίος θα προσδιορίσει το δίκαιο εύρος του τιμήματος. Η εκτίμηση αυτή θα παραμείνει εμπιστευτική μέχρι το άνοιγμα των οικονομικών προσφορών, οπότε και θα παραδοθεί στο Δ.Σ. της ΔΕΗ και στον εντολοδόχο παρακολούθησης της Ε.Ε.
Κρυφές επιβαρύνσεις για την Επιχείρηση
Το νομοσχέδιο προβλέπει και κρυφές επιβαρύνσεις για τη ΔΕΗ. Για παράδειγμα, περιορίζει τη λειτουργία της μονάδας φυσικού αερίου στη Μεγαλόπολη στα 500 MW έναντι δυναμικότητας 800 MW μέχρι την ολοκλήρωση του ΚΥΤ Πελοποννήσου, προκειμένου να καταστήσει πιο ελκυστικό για τους επενδυτές το προς πώληση χαρτοφυλάκιο.
Η ΔΕΗ αναλαμβάνει, επίσης, το κόστος αποξήλωσης των μονάδων και αποκατάστασης των λιγνιτικών πεδίων για τα χρόνια που βρίσκονταν υπό την κυριότητά της.
Κατ’ εξαίρεση και κατά παρέκκλιση κάθε αντίθετης διάταξης το νομοσχέδιο προβλέπει την εισφορά από τη ΔΕΗ στις νέες εταιρείες των δικαιωμάτων έρευνας και εκμετάλλευσης λιγνίτη στη Μεγαλόπολη και στη Μελίτη που τις έχουν παραχωρηθεί, προκειμένου αυτά να περιέλθουν στον αντίστοιχο προτιμητέο επενδυτή που θα προκύψει από τον διαγωνισμό. Για το κοίτασμα της Βεύης, το νομοσχέδιο προβλέπει ότι το Δημόσιο «θα διεξάγει κατάλληλη διαδικασία, σύμφωνα με την εθνική και ενωσιακή νομοθεσία με σκοπό τη σύναψη με τον προτιμητέο επενδυτή, που θα ανακηρυχθεί για τις μονάδες της Μελίτης, σύμβασης μίσθωσης δικαιώματος έρευνας και εκμετάλλευσης, με όρους που δεν θα είναι δυσμενέστεροι από αυτούς που προβλέπει η υφιστάμενη υπογραφείσα σύμβαση». Υπέρ των Περιφερειών Δυτικής Μακεδονίας και Πελοποννήσου και εις βάρος όλων των παραγωγών ηλεκτρικής ενέργειας με χρήση λιγνίτη προβλέπεται ειδικό τέλος ύψους 1,20 ευρώ ανά μεγαβατώρα. Το τέλος αυτό δεν συνυπολογίζεται στο μεταβλητό κόστος των λιγνιτικών μονάδων, δεν επιβαρύνει δηλαδή την ανταγωνιστικότητά τους έναντι των μονάδων φυσικού αερίου. Ενδιαφέρον τέλος παρουσιάζει η πρόβλεψη του νομοσχεδίου για τη διάθεση σε δημόσια διαβούλευση, αμέσως μετά την προκήρυξη του διαγωνισμού, σχεδίων συμβάσεων παροχής υπηρεσιών ή και συμβάσεων μίσθωσης ακινήτων που είναι απαραίτητες για την ασφαλή και εύρυθμη λειτουργία τόσο των νέων εταιρειών όσο και της ΔΕΗ. Η σύναψη των συμβάσεων, όπως τελικά θα διαμορφωθούν, μεταξύ είτε της ΔΕΗ είτε θυγατρικής της ειδικού σκοπού και οποιασδήποτε εταιρείας εκ των δύο νέων θα αποτελεί μία από τις προαπαιτούμενες πράξεις για την ολοκλήρωση της αντίστοιχης αγοραπωλησίας μετοχών.
