Ραγδαίες εξελίξεις σε υφιστάμενα και υπό σχεδιασμό ενεργειακά έργα φέρνει η ανακοίνωση της έγκρισης του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης, γνωστού και Ελλάδα 2.0, μεταξύ 12 χωρών της ΕΕ από το Ecofin. Μάλιστα εκτιμάται πως οι πρώτες εκταμιεύσεις των πόρων, που θα αγγίξουν τα 4 δισεκατομμύρια ευρώ, θα πραγματοποιηθούν εντός του μήνα, ενώ έως το τέλους του 2021 θα έχουν εκταμιευθεί επιπλέον 3,5 δισεκατομμύρια ευρώ.
Συνολικά το Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας περιλαμβάνει ένα πλήθος έργων, για τα οποία εκτιμάται πως θα εκταμιευθούν 30,5 δισεκατομμύρια ευρώ, τα οποία θα προκύψουν από επιχορηγήσεις (17,8 δισεκατομμύρια) και δάνεια (12,7 δισεκατομμύρια) κινητοποιώντας έτσι ένα σύνολο επενδύσεων αξίας 60 δισεκατομμυρίων ευρώ.
Σε αυτές πρωταγωνιστικό ρόλο αναμένεται να διαδραματίσουν τα ενεργειακά έργα, καθώς οι πόροι από το Ταμείο Ανάκαμψης θα ανέλθουν στα 3,5 δισεκατομμύρια. Οι σημαίες του ΥΠΕΝ είναι οι ηλεκτρικές διασυνδέσεις των νησιών με το ηπειρωτικό σύστημα, η υπογειοποίηση του δικτύου του ΔΕΔΔΗΕ, τα έργα αποθήκευσης ενέργειας και τα 3 νέα “Εξοικονομώ”.
Ηλεκτρική Διασύνδεση Κυκλάδων
Ξεκινώντας με τα έργα ηλεκτρικής διασύνδεσης νησιών στο Ελλάδα 2.0 εντάσσεται η δέσμευση κονδυλίων ύψους 195 εκατομμυρίων ευρώ τόσο για τη διασύνδεση των Κυκλάδων με την ηπειρωτική Ελλάδα όσο και για τα ΚΥΤ Κομουνδούρου.
Προς το παρόν η ηλεκτρική διασύνδεση Κυκλάδων βρίσκεται στη διαγωνιστική διαδικασία για τη Δ΄Φάση, η οποία αφορά τη διασύνδεση της Νάξου με τη Σαντορίνη, καθώς και την κατασκευή υποσταθμού στη Σαντορίνη.
Οι διαγωνισμοί για τα δύο έργα έχουν προκηρυχθεί απο τα τέλη του 2020 και σύμφωνα με πηγές πολύ κοντά στο θέμα, η ανάδειξη των αναδόχων αναμένεται σύντομα. Εφόσον τα έργα υπογραφούν εντός του έτους είναι πολύ πιθανό να έχουν ολοκληρωθεί έως τα τέλη του 2023 ή τις αρχές του 2024.
Η συμβολή του Ταμείου Ανάκαμψης στη διασύνδεση των Κυκλάδων θα είναι σημαντική καθώς εκτιμάται πως θα καλύψει το 50% του συνολικού κόστους των δύο έργων που ανέρχονται στα 408 εκατομμύρια ευρώ.
ΔΕΔΔΗΕ: Υπογειοποίηση και έξυπνα ρολόγια
Για τα έργα του ΔΕΔΔΗΕ θα εκταμιευθούν από το Ταμείο Ανάκαμψης πόροι ύψους 100 εκατομμυρίων ευρών για την υπογειοποίηση και αναβάθμιση των δικτύων σε πόλεις και δασικές περιοχές.
Πρόκειται για έργα, τα οποία κρίθηκαν σημαντικά ύστερα από το πέρασμα της κακοκαιρίας Μήδεια και εκτιμάται πως για τα έργα στις αστικές περιοχές θα εκταμιευθούν 60 εκατομμύρια ευρώ, ενώ για τις δασικές 40.
Ταυτόχρονα επιδιώκεται και χρηματοδότηση για το μεγάλο έργο της εγκατάστασης των έξυπνων μετρητών. Πρόκειται για ένα έργο που πάει χέρι-χέρι με την ιδιωτικοποίηση του ΔΕΔΔΗΕ, για την οποία υπάρχουν ήδη 4 προσφορές μέχρι στιγμής και εκτιμάται πως θα έχει ολοκληρωθεί έως το φθινόπωρο. Προς το παρόν οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να παρακολουθούν τα οικονομικά και τεχνικά στοιχεία του ΔΕΔΔΗΕ μέσω του VDR, ώστε να υποβάλλουν τις προτάσεις τους ενώ προς το παρόν προχωρούν στις μεταξύ τους διαπραγματεύσεις για τη δημιουργία “συμμαχιών”.
Το έργο για τα έξυπνα ρολόγια αφορά στην εγκατάσταση 7,5 εκατομμυρίων μετρητών με το κόστος της επένδυσης να ξεπερνάει τα 830 εκατομμύρια ευρώ. Το ΥΠΕΝ βρίσκεται σε διάλογο με το Ταμείο Ανάκαμψης, ώστε να εξασφαλίσει κονδύλια ύψους 200 εκατομμυρίων ευρώ, καλύπτοντας έτσι το 50% της εκτιμώμενης αξίας του έργου.
Τα έργα αποθήκευσης
Παρατηρώντας το μεγάλο αριθμό αιτήσεων για έργα αποθήκευσης ενέργειας στους τελευταίους κύκλους της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας, τα οποία ανέρχονται στα 9 GW, το ΥΠΕΝ εντάσσει τη δημιουργία σχετικών μονάδων στο Ελλάδα 2.0.
Πρόκειται για έργα αποθήκευσης ενέργειας και μπαταριών συνολικής ισχύος 1,3 GW και επιδιώκεται η χρηματοδότησή τους κατά 450 εκατομμύρια ευρώ. Ταυτόχρονα το ΥΠΕΝ προχωρά στην εκπόνηση του θεσμικού πλαισίου για τα έργα αποθήκευσης ενέργειας, το οποίο και αναμένεται να είναι έτοιμο εντός του καλοκαιριού, ενώ θα πάει στην Κομισιόν για έγκριση εντός του φθινοπώρου.
Σημαντικό είναι ήδη το ενδιαφέρον με εν εξελίξει έργα μεγάλων ενεργειακών παικτών όπως το έργο αντλησοταμίευσης της ΤΕΝΕΡΓ στην Αμφιλοχία, ενώ η εταιρία έχει πάρει τη Βεβαίωση Παραγωγού, δηλαδή έκανε το πρώτο αδειοδοτικό βήμα για έργα αποθήκευσης 375 MW σε Κοζάνη, Αρκαδία, Θεσσαλονίκη και Θήβα ενώ δρομολογεί και έργα 1,5 GW στο Αμάρι, τη Βέροια και την Πελοπόννησο.
Ενδιαφέρον για έργα αποθήκευσης ενέργειας δείχνει και ο Όμιλος Κοπελούζου καθώς μέσω της DAMCO ENERGY έχει εξασφαλίσει άδειες για έργα 675 MW σε Αλεξανδρούπολη, Πάτρα και Κοζάνη, ενώ και η ΔΕΗ έλαβε άδειες για συσσωρευτές αποθήκευσης συνολικής ισχύος 950 MW στη Δυτική Μακεδονία και την Αρκαδία.
Εξοικονομώ-Αυτονομώ
Στο Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης θα ενταχθεί και το δημοφιλές πρόγραμμα ενεργειακής αναβάθμισης κτιρίων “Εξοικονομώ-Αυτονομώ” με χρηματοδότηση ύψους 1 δισεκατομμυρίου ευρώ.
Πρόκειται για τα τρία νέα “Εξοικονομώ” που έχει εξαγγείλει το ΥΠΕΝ και αφορούν σε κατοικίες, μικρομεσαίες επιχειρήσεις και δημόσια κτίρια. Τα νέα αυτά προγράμματα, που αναμένεται να εξαγγελθούν εντός του καλοκαιριού θα αφορούν κυρίως ενεργειακής εξοικονόμησης των νοικοκυριών, με στόχο εξοικονόμηση ενέργειας κατ’ ελάχιστον 30%.
Επίσης, θα περιλαμβάνουν την αντικατάσταση κουφωμάτων, αναβάθμιση συστημάτων ψύξης και θέρμανσης, ηλιακούς θερμοσίφωνες, αντλίες θερμότητας, «έξυπνα» συστήματα ενεργειακής εξοικονόμησης και διαχείρισης οικιακών συσκευών, φωτοβολταϊκά στις στέγες κ.λπ.
Επιπλέον, σύμφωνα με δημοσιεύματα εκτιμάται πως θα χρησιμοποιηθεί μέρος των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης για τον τελευταίο κύκλο του “Εξοικονομώ-Αυτονομώ”, το οποίο αφορά 8000 δικαιούχους.
