Μεγαλύτερη απόσταση και με μεγαλύτερη ταχύτητα θα χρειαστεί να διανύσει η Ελλάδα, ώστε να καλύψει τους στόχους μέχρι το 2030, όπως περιγράφονται στην «Πορεία προς την Ψηφιακή Δεκαετία» που παρουσίασε την προηγούμενη εβδομάδα η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.
Σε αρκετούς από τους δείκτες που χρησιμοποιεί η Κομισιόν για να ενισχύσει την παρουσία της ΕΕ στις ψηφιακές τεχνολογίες, η χώρα μας παραμένει στην τελευταία θέση ή συγκαταλέγεται στους ουραγούς. Είτε πρόκειται για τα πραγματικά γρήγορα δίκτυα σταθερής τηλεφωνίας, είτε για τους ειδικούς στις νέες τεχνολογίες (ICT Specialists). Οι ίδιοι δείκτες αναδεικνύουν και το χαμένο έδαφος που έχει κληθεί να καλύψει η σημερινή κυβέρνηση και η ηγεσία του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης.
Με την προτεινόμενη πορεία προς την ψηφιακή δεκαετία, καθιερώνεται ετήσιος κύκλος συνεργασίας και δημιουργείται μηχανισμός για τον συντονισμό των επενδύσεων ανάμεσα στην Επιτροπή και στα κράτη μέλη ώστε να επιτευχθούν οι στόχοι της ΕΕ για την ψηφιακή δεκαετία έως το 2030.
Στον πρώτο δείκτη και στόχο που βάζει η Ε.Ε., στην αύξηση του ποσοστού των κατοίκων, ηλικίας 16 – 74 ετών, με βασικές ψηφιακές δεξιότητες στο 80% μέχρι το 2030, η Ελλάδα βρίσκεται κοντά στο μέσο όρο της Ε.Ε. Στη χώρα μας μόνο ένας στους δύο κατοίκους (το 50%) είχε αυτές τις βασικές δεξιότητες το 2020, αλλά το ποσοστό ενισχύθηκε εξαιτίας της πανδημίας και της καραντίνας. Ο μέσος όρος της Ε.Ε. ήταν κοντά στο 56%. Στην Κομισιόν παραδέχονται, πάντως, πως μέχρι το 2020 ο ρυθμός αύξησης των πολιτών με βασικές ψηφιακές δεξιότητας δεν ξεπερνούσε το 0,9% το χρόνο! Οι υπηρεσίες της Ε.Ε. εκτιμούν πως στόχος του 80% μπορεί να επιτευχθεί καθώς νεότερες ηλικίες με γνώσεις υπολογιστή, κ.λπ, μπαίνουν στην αγορά εργασίας, ενώ αποσύρονται οι ηλικιωμένοι. Επιπλέον, δίνεται μεγάλο βάρος στις ψηφιακές δεξιότητες μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης.
Στην τελευταία θέση της Ε.Ε. βρίσκεται η Ελλάδα με βάση τους ICT Specialists ως ποσοστό των εργαζομένων. Την ίδια στιγμή που ξεκινούν σημαντικά έργα τεχνολογίας, στη χώρα μας αυτό το ποσοστό δεν ξεπερνούσε το 2%, ενώ στη Φινλανδία και στην Σουηδία ήταν κοντά στο 7,5%. Στόχος της Ε.Ε. είναι να αυξηθούν οι ICT Specialists από 8,4 εκατομμύρια που ήταν το 2020 σε 20 εκατομμύρια μέχρι το 2030. Έτσι εκτιμάται πως θα αντιμετωπιστούν και οι τεράστιες ελλείψεις προσωπικού σε εταιρείες ηλεκτρονικών και ψηφιακής τεχνολογίας.
Στην τελευταία θέση βρίσκονταν η Ελλάδα το 2020 και με βάση το ποσοστό των νοικοκυριών που έχουν πρόσβαση σε σταθερά ευρυζωνικά δίκτυα μεγάλης χωρητικότητας, που προσφέρουν ταχύτητες πρόσβασης 1 Gbps. Μόνο ένα στα δέκα νοικοκυριά είχε σύνδεση οπτικής ίνας μέχρι το σπίτι στο τέλος της περυσινής χρονιάς, ενώ ο μέσος όρος στην Ε.Ε. είναι έξι στα δέκα νοικοκυριά. Σε Ισπανία και Δανία το αντίστοιχο ποσοστό ξεπερνά το 90%. Η εικόνα στη χώρα μας βελτιώνεται κυρίως λόγω των επενδύσεων που πραγματοποιεί ο ΟΤΕ και δευτερευόντως οι άλλοι πάροχοι.
Στόχος της Κομισιόν είναι να έχουν πρόσβαση σε ταχύτητες 1 Gbps όλα τα νοικοκυριά της Ε.Ε. Η Ευρώπη βρίσκεται πολύ πίσω από την Ασία στην ανάπτυξη των ευρυζωνικών δικτύων υψηλών ταχυτήτων. Τώρα στις Βρυξέλλες ετοιμάζουν αλλαγή στην οδηγία για το κόστος ανάπτυξης των ευρυζωνικών δικτύων (Broadband Cost Reduction Directive) με στόχο την επιτάχυνση των επενδύσεων. Παράλληλα χρηματοδοτεί έργα ανάπτυξης ευρυζωνικών δικτύων σε «λευκές» περιοχές, δηλαδή σε περιοχές που δεν περιλαμβάνονται στα σχέδια των τηλεπικοινωνιακών παρόχων.
Μεγάλο στοίχημα θα αποτελέσει και για την Ελλάδα ο στόχος της Ε.Ε. για κάλυψη του συνόλου των κατοικημένων περιοχών με δίκτυα κινητής τηλεφωνίας πέμπτης γενιάς (5G) μέχρι το 2030. Μάλιστα, όπως επισημαίνεται και στην έκθεση της Κομισιόν, πολλοί πάροχοι (όπως και στην Ελλάδα) χρησιμοποιούν υφιστάμενες συχνότητες της τέταρτης γενιάς (4G) και τη ζώνη των 700 MHz για να προωθήσουν υπηρεσίες πέμπτης γενιάς χαμηλότερης ποιότητας και ταχύτητας. Για καλύτερα ποιότητα και ταχύτητα, τα δίκτυα 5G πρέπει να αναπτυχθούν με εγκατάσταση χιλιάδων μικροκεραιών στις γειτονιές κάθε πόλης και με χρήση υψηλότερων συχνοτήτων όπως τα 3,5 GHz.
Στην Ελλάδα, όπως και σε πολλές χώρες της Ευρώπης, δεν έχουν αναπτυχθεί τέτοια κεραιοσυστήματα ενώ σε χώρες όπως η Νότια Κορέα και η Κίνα εγκαθίστανται δεκάδες χιλιάδες. Η Κομισιόν επισημαίνει πως χωρίς την ανάπτυξη αυτών των συστημάτων τα δίκτυα 5G δεν θα προσφέρουν αυτό που υπόσχονται, δηλαδή μεγάλες ταχύτητες και αστραπιαία αντίδραση. Στις Βρυξέλλες παραδέχονται, πάντως, πως πρέπει να καμφθούν οι κοινωνικές αντιδράσεις για την ουσιαστική ανάπτυξη των νέων δικτύων.
Οι άλλοι στόχοι
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει βάλει και πολλούς άλλους ποσοτικούς στόχους στο σχέδιο για το 2030 όπως η υιοθέτηση των ψηφιακών τεχνολογιών από μεγαλύτερο ποσοστό των επιχειρήσεων και ειδικά των μικρομεσαίων, η αξιοποίηση του υπολογιστικού σύννεφου (cloud), της τεχνητής νοημοσύνης (ΑΙ). Ένας ακόμα φιλόδοξος στόχος είναι να καλύπτει η Ε.Ε. το 20% της παγκόσμιας παραγωγής (με βάση την αξία) μικροεπεξεργαστών από μόλις 10% σήμερα. Η παγκόσμια έλλειψη μικροεπεξεργαστών αποτελεί εμπόδιο για την ανάπτυξη ισχυρών ευρωπαϊκών κλάδων όπως η αυτοκινητοβιομηχανία. Η Ευρώπη έχει μηδενική παραγωγή στους εξελιγμένους μικροεπεξεργαστές αλλά και ελάχιστη παρουσία στο σχεδιασμό τους.
Ενδιαφέρον έχει ένας ακόμα στόχος που παρουσίασε την προηγούμενη εβδομάδα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ο διπλασιασμός των «μονόκερων» (unicorns), των νεοφυών επιχειρήσεων που αποτιμώνται τουλάχιστον ένα δισ. ευρώ. Σήμερα υπάρχουν περίπου 120 τέτοιες ευρωπαϊκές επιχειρήσεις και ο στόχος είναι να γίνουν 240 μέχρι το 2030. Για να γίνει αυτό, βέβαια, απαιτείται διπλασιασμός των κεφαλαίων που επενδύονται σε νέες επιχειρήσεις που έχουν ήδη αναπτύξει προϊόντα ή υπηρεσίες μέχρι το 2028. Το 2019 υπήρχαν 703 «μονόκεροι» στις ΗΠΑ και 206 στην Κίνα.
Μέχρι το 2030 επιδιώκεται επίσης να παρέχεται ηλεκτρονικά το 100% των υπηρεσιών του δημοσίου προς τους πολίτες αλλά και να διαθέτει / χρησιμοποιεί ψηφιακή ταυτότητα το 80% των πολιτών. Επιπλέον το σύνολο των πολιτών να έχει ηλεκτρονική πρόσβαση στο ιατρικό φάκελό του.
