Τα υπεράκτια αιολικά έργα αντιμετωπίζουν μια οικονομική κρίση που διέγραψε δισεκατομμύρια δολάρια από τις προγραμματισμένες δαπάνες αυτή την εβδομάδα, ακριβώς δηλαδή την ώρα που ο κόσμος χρειάζεται καθαρή ενέργεια περισσότερο από ποτέ.
Όπως αναφέρει το Bloomberg, μια μονάδα της ισπανικής Iberdrola SA συμφώνησε να ακυρώσει συμβόλαιο για την πώληση ενέργειας από ένα προγραμματισμένο αιολικό πάρκο στα ανοικτά των ακτών της Μασαχουσέτης. Ακόμη, ο δανέζικος κολοσσός Orsted A/S έχασε μια προσφορά για παροχή υπεράκτιας αιολικής ενέργειας στο Ρόουντ Άιλαντ, όπου η κύρια εταιρεία κοινής ωφελείας δήλωσε ότι το αυξανόμενο κόστος καθιστά την πρόταση πολύ ακριβή. Την ίδια ώρα, η σουηδική κρατική εταιρεία Vattenfall AB ματαίωσε τα σχέδια για ένα αιολικό πάρκο στα ανοικτά των ακτών της Βρετανίας, επικαλούμενη τον πληθωρισμό.
Αυξανόμενο κόστος
Το αυξανόμενο κόστος εκτροχιάζει τα υπεράκτια αιολικά έργα, ακόμη και όταν η ζήτηση για ανανεώσιμες πηγές ενέργειας εκτοξεύεται στα ύψη. Η ακραία ζέστη που προκαλείται από την κλιματική αλλαγή επιβαρύνει τα ηλεκτρικά δίκτυα σε όλο τον κόσμο, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για περισσότερη παραγωγή ενέργειας, αλλά και εντείνοντας παράλληλα την ανάγκη για ταχύτερη απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα.
Στην Ευρώπη, η κίνηση για μείωση της εξάρτησης από το ρωσικό πετρέλαιο και φυσικό αέριο έδωσε επίσης δυναμική στα έργα καθαρής ενέργειας.
«Η ενέργεια που προέρχεται από αυτά τα έργα είναι απελπιστικά απαραίτητη, αλλά με τις νέες συνθήκες της αγοράς, δεν έχει νόημα να συνεχίσουμε» δήλωσε η Helene Bistrom, επικεφαλής της επιχείρησης αιολικής ενέργειας της Vattenfall, αυτή την εβδομάδα.
Μαζί, τα τρία επηρεαζόμενα έργα θα παρείχαν 3,5 GW ενέργειας, δηλαδή περισσότερο από το 11% των συνόλου των έργων υπεράκτιας αιολικής ενέργειας που αναπτύσσεται επί του παρόντος στα νερά των ΗΠΑ και της Ευρώπης. Και οι αριθμοί θα μπορούσαν σύντομα να ανέβουν. Τουλάχιστον 9,7 GW αμερικανικών έργων κινδυνεύουν επειδή οι εταιρείες θέλουν να επαναδιαπραγματευτούν ή να αποχωρήσουν από συμβόλαια με βάση τα οποία θα πρέπει πουλήσουν ενέργεια σε τιμές που λένε ότι είναι τώρα πολύ χαμηλές για να αξίζουν οι επενδύσεις.
Τα έργα που απορρίφθηκαν είναι τα πιο πρόσφατα «σημάδια άγχους» για υπεράκτια αιολικά πάρκα τα οποία χρησιμοποιούν τουρμπίνες μεγαλύτερες από ουρανοξύστες για να συλλέγουν ενέργεια από τον θαλάσσιο αέρα, όπου οι άνεμοι είναι πιο ισχυροί. Το αυξανόμενο κόστος υλικών, ιδιαίτερα για τον χάλυβα, ανάγκασε τους κατασκευαστές στροβίλων να ανεβάσουν τις τιμές. Το κόστος άλλων βασικών υπηρεσιών, όπως τα εξειδικευμένα πλοία για την εγκατάσταση των στροβίλων, έχουν επίσης αυξηθεί απότομα. Και όλα αυτά μαζί με την αύξηση των επιτοκίων που κάνει ακριβότερες τις τραπεζικές χρηματοδοτήσεις.
Αυτοί που επιμένουν και τα «μηνύματα»
Αυτό δεν σημαίνει ότι οι επενδύσεις έχουν σταματήσει εντελώς. Ορισμένα έργα στις ΗΠΑ και στο Ηνωμένο Βασίλειο συνεχίζονται ακόμη, παρά τις αυξήσεις του κόστους. Και νωρίτερα αυτόν τον μήνα, οι μεγάλες εταιρείες πετρελαίου BP Plc και TotalEnergies SE προσέφεραν 12,6 δισ. ευρώ για την ανάπτυξη υπεράκτιων αιολικών πάρκων στη Βόρεια Θάλασσα της Γερμανίας. Αλλά τα ακυρωμένα και καθυστερημένα έργα δείχνουν ότι εάν οι κυβερνήσεις δεσμευτούν για την υπεράκτια αιολική ενέργεια, θα πρέπει να πληρώσουν περισσότερα για να την αποκτήσουν.
Το κόστος κεφαλαίου και οι τιμές για τουρμπίνες, καλώδια και λοιπό εξοπλισμό έχουν «αυξηθεί απότομα», δήλωσε ο Mads Nipper, διευθύνων σύμβουλος της Orsted, σε ανάρτησή του στο LinkedIn. «Αυτό σημαίνει ότι η τιμή των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, δυστυχώς, πρέπει να ανέβει προσωρινά μετά από χρόνια απότομης πτώσης».
Έτσι, ενώ ορισμένα από τα έργα θα μπορούσαν να συνεχιστούν στο μέλλον, θα πρέπει να είναι σε θέση να εξασφαλίσουν υψηλότερες τιμές ενέργειας για να καταστούν βιώσιμες οι επενδύσεις. Οποιεσδήποτε καθυστερήσεις σημαίνουν μεγαλύτερη εξάρτηση από γεννήτριες ορυκτών καυσίμων που συμβάλλουν στην κλιματική αλλαγή, απομακρύνοντας από τους στόχους για περαιτέρω μείωση των εκπομπών.
Τα υπεράκτια αιολικά πάρκα είναι κρίσιμα για τους στόχους της απανθρακοποίησης. Το τεράστιο μέγεθος των στροβίλων στη θάλασσα τα καθιστά έναν από τους πιο αποτελεσματικούς τρόπους παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές. Στις ΗΠΑ, κάθε μεγαβάτ εγκατεστημένης ισχύος υπεράκτιων αιολικών πάρκων θα μπορούσε να παράγει το τριπλάσιο από αυτό που θα παρήγαγε ένα ηλιακό πάρκο, σύμφωνα με στοιχεία του BloombergNEF. Στη συννεφιασμένη Βρετανία, τα αιολικά πάρκα παράγουν πέντε φορές περισσότερη ηλεκτρική ενέργεια από ένα παρόμοιου μεγέθους ηλιακό πάρκο.
Οι φιλόδοξοι στόχοι
Αυτό οδήγησε τις κυβερνήσεις σε όλο τον κόσμο να θέσουν φιλόδοξους στόχους για να κλιμακώσουν την ανάπτυξή τους. Ο Πρόεδρος Τζο Μπάιντεν στοχεύει να έχει εγκαταστήσει 30 GW υπεράκτιων αιολικών πάρκων στις ΗΠΑ μέχρι το τέλος της δεκαετίας, σε σύγκριση με σχεδόν… τίποτα σήμερα. Στην Ευρώπη, χώρες όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, η Γερμανία και η Ολλανδία δεσμεύτηκαν νωρίτερα φέτος να φτάσουν συνολικά τα 120 GW αιολικής ενέργειας έως το 2030, μέγεθος υπερτετραπλάσιο της τρέχουσας δυναμικότητας.
Όμως, καθώς οι κυβερνήσεις εξακολουθούν να σκοπεύουν να δουν τους πράσινους στόχους τους να προσφέρουν μειώσεις κόστους για τους καταναλωτές, δεν είναι σαφές πώς μπορούν να επιτύχουν αυτό το είδος επέκτασης.
«Η ανακοίνωση από τη Vattenfall ότι θα σταματήσει την ανάπτυξη του αιολικού πάρκου Norfolk Boreas σηματοδοτεί την αρχή αυτού που θα μπορούσε να γίνει μια πραγματική κρίση. Οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής πρέπει να αναλάβουν ταχέως δράση για να διασφαλίσουν ότι και άλλες εταιρείες δεν θα ακολουθήσουν τον ίδιο δρόμο», δήλωσε η Μέγκαν Σμιθ, αναπληρώτρια διευθύντρια υπεράκτιων αιολικών στο Carbon Trust.
Σε κάθε περίπτωση, εισερχόμαστε σε μια περίοδο όπου θα κριθεί η βιωσιμότητα τέτοιων μεγάλων επενδύσεων και τελικά η προοπτική υλοποίησής τους.
