Στην αποθήκευση ενέργειας αναζητείται η μαγική λύση για τη διαχείριση του ηλεκτρικού χώρου και της αυξημένης διείσδυσης των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, αποτελώντας την τεχνολογία που προσελκύει ήδη κορυφαίους ενεργειακούς ομίλους, εφοπλιστές και πολυεθνικές εταιρείες. Κατά μία έννοια σχεδόν τους πάντες.
Ο λόγος του ισχυρού ενδιαφέροντος είναι ότι οι μπαταρίες αποτελούν την τεχνολογία που θα δώσει λύση στην ακανόνιστη παραγωγή των αιολικών και φωτοβολταϊκών σταθμών, αποθηκεύοντας την ενέργεια την ώρα που δεν καταναλώνεται και διοχετεύοντάς τη στο σύστημα όταν δεν φυσάει ή όταν δεν έχει ήλιο. Τα έργα αποθήκευσης θα δώσουν επομένως διέξοδο στις ΑΠΕ, καθώς σήμερα εν απουσία τους η παραγόμενη ενέργεια χάνεται.
Ο Εθνικός Σχεδιασμός για την Ενέργεια και το Κλίμα (ΕΣΕΚ) προβλέπει ότι η αποθήκευση θα φέρει ως το 2030 επενδύσεις ύψους περί τα 5 δισ. και έργα συνολικής ισχύος 5,3 GW, από τα οποία τα 3,1 GW θα είναι με μπαταρίες και τα υπόλοιπα 2,2 GW με αντλησιοταμίευση (αποθήκευση βασισμένη στην υδροηλεκτρική παραγωγή).
Tα έργα όμως αυτά κινδυνεύουν να εκτροχιαστούν στις ράγες της πράσινης ανάπτυξης εξαιτίας των σοβαρών περιορισμών που δημιουργεί ο κορεσμός του ηλεκτρικού χώρου. Σήμερα ένας μεγάλος αριθμός ώριμων έργων ΑΠΕ (που έχουν περιβαλλοντικούς όρους) διεκδικεί ηλεκτρικό χώρο προκειμένου να καταστεί εφικτή η διοχέτευση της παραγόμενης ενέργειας στο ηλεκτρικό σύστημα, κάτι όμως που είναι ανέφικτο αν δεν ξεκαθαρίσει ποια από τα έργα που έχουν όρους σύνδεσης, θα υλοποιηθούν ή απλά έχουν κάνει κράτηση θέσης (στον ηλεκτρικό χώρο) χωρίς όμως να σκοπεύουν να κάνουν το «ταξίδι». Σήμερα, υπολογίζεται ότι 15 GW νέων έργων ΑΠΕ, παρότι δεσμεύουν χωρητικότητα στο δίκτυο, δεν έχουν ηλεκτριστεί και μέρος τους πιθανώς δεν θα υλοποιηθεί ποτέ.
Για τον λόγο αυτό, η ρύθμιση για την απελευθέρωση ηλεκτρικού χώρου που δρομολογεί η κυβέρνηση καλείται να δώσει λύσεις σε δύο μέτωπα: στα έργα ΑΠΕ που ήδη δεσμεύουν δυναμικότητα στο ηλεκτρικό σύστημα και έχουν υπερβεί τους στόχους του 2030 και τα νέα έργα που επιδιώκουν να εξασφαλίσουν ηλεκτρικό χώρο και για τα οποία χρειάζεται να υπάρξει πρόβλεψη ώστε να είναι διασφαλισμένο ότι θα επιτευχθούν οι πράσινοι στόχοι πριν αλλά και μετά το 2030.
Η κυβέρνηση και το αρμόδιο υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας προσανατολίζονται σε μεγάλη παρέμβαση στην αγορά, με στόχο να επιλύσουν τις δυσλειτουργίες και να δώσουν ένα θετικό σινιάλο για τη συνέχιση των επενδύσεων στον κλάδο. Το σχετικό σχέδιο που έχει και την έγκριση του πρωθυπουργού αποσκοπεί στην απελευθέρωση ηλεκτρικού χώρου μεταξύ 4 και 5 GW. Σύμφωνα μάλιστα με το πλάνο που έχει εκπονήσει το ΥΠΕΝ, η λύση θα δοθεί με την αύξηση των περικοπών ισχύος των σχεδιαζόμενων έργων σε ποσοστό 45%-50% για νέα έργα ΑΠΕ και εγκατάσταση μπαταριών. Η νομοθετική παρέμβαση που δεν αποκλείεται να δοθεί και μέσα στον μήνα στη δημοσιότητα θα ανάψει το πράσινο φως στον κλάδο για τη συνέχιση των μεγάλων επενδύσεων και θα απελευθερώσει πολύτιμο χώρο προκειμένου να υλοποιηθούν τα μεγάλα επενδυτικά πρότζεκτ.
Στην ουρά οι επενδυτές
Το ζωηρό επενδυτικό ενδιαφέρον για την αποθήκευση αποτυπώνεται και στις 56 συνολικά προσφορές που υποβλήθηκαν στον δεύτερο διαγωνισμό της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας που προκηρύχθηκε πριν από λίγες εβδομάδες και είναι συνολικής δυναμικότητας 288 MW.
Πρόκειται για έργα που εντάσσονται στο επιδοτούμενο χαρτοφυλάκιο των 1.000 ΜW, που θα λάβουν επενδυτική και λειτουργική ενίσχυση με πόρους 340 εκατ. ευρώ, από τους οποίους τα 200 εκατ. προέρχονται από το Ταμείο Ανάκαμψης.
Στην πρώτη γραμμή της κούρσας για την τεχνολογία αποθήκευσης βρίσκονται η ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή με δύο έργα 20 MW και 40 MW στην Αρκαδία και τη Φωκίδα και ένα τρίτο στη Βοιωτία 12 MW από τη θυγατρική του Ηρωνα, ο όμιλος Μυτιληναίου, ο οποίος συμμετέχει στον διαγωνισμό με την Αέναος Συσσωρευτές (ελέγχεται από τους Νίκο Παπαπέτρου και Γιάννη Καλαφατά) με ένα έργο στον Πολύγυρο Χαλκιδικής 48 MW αλλά και τον όμιλο Κοπελούζο στην Αχαΐα με έργο 50 MW. Στη διαγωνιστική διαδικασία της ΡΑΑΕΥ συμμετέχουν επίσης ο όμιλος Bαρδινογιάννη μέσω τριών εταιρειών, MS Viotia, MS Fokida, ΜS Florina (Βοιωτία, Φωκίδα, Φλώρινα,) ισχύος 20 MW, 30 MW και 22 MW αντιστοιχα.
Στον διαγωνισμό συμμετέχουν επίσης η Elpedison με έργο στη Βοιωτία 15 MW, η Χ. Ρόκας με επίσης δύο έργα 22 MW και 50 MW, η Energy Bank της οικογένειας Βασιλειάδη (Αntipollution) στη Βοιωτία με επίσης 50 MW αλλά και Αλάσια Αναπτυξιακή της εφοπλιστικής οικογένειας Χατζηιωάννου στον Δήμο Κρωπίας με 36 MW. Aπό τους πολυεθνικούς ομίλους στη μακριά λίστα φιγουράρουν η Enel με έργο στη Χαλκιδική ισχύος 49 MW, η Greencels Energy Hellas, γερμανολλανδικών συμφερόντων, με 50 MW στο Κιλκίς, η Ηλιόθερμα Ενεργειακή που αντιπροσωπεύει την EDF με 50 MW στη Βοιωτία, η Γερμανική Aquitos Solar Farm με επίσης δύο έργα σε Κορινθία και Βοιωτία, ισχύος 22 MW και 50 ΜW αντίστοιχα, και η γαλλική ΑKUO Εnergy μέσω της Aργυρόμυλος Storage, με 50 ΜW στη Λάρισα.
Οι επενδυτές βρίσκονται εν αναμονή και της τρίτης δημοπρασίας για έργα ισχύος 300 MW που θα λάβουν επενδυτική αλλά και ετήσια λειτουργική ενίσχυση για τα πρώτα δέκα χρόνια λειτουργίας τους.
Πρόκειται για τον δεύτερο διαγωνισμό για επιδοτούμενα έργα (είχε προηγηθεί ο πρώτος διαγωνισμός τον Αύγουστο του 2023), στον οποίο συμμετείχαν 12 projects και εξασφαλίστηκε μεσοσταθμική τιμή 49,74 ευρώ ανά μεγαβατώρα, ενώ θα ακολουθήσει μέσα στην άνοιξη και ο τρίτος.
Ο πιλοτικός διαγωνισμός
Παράλληλα με τους διαγωνισμούς αυτούς για τις standalone μπαταρίες, το υπουργείο προσανατολίζεται και σε έναν πιλοτικό διαγωνισμό τον προσεχή Μάρτιο φωτοβολταϊκών έργων με μπαταρίες προβλεπόμενης ισχύς 200 MW.
Στόχος του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας είναι να δώσει κίνητρα εγγυημένων εσόδων στους επενδυτές μέσω των ανταγωνιστικών διαδικασιών προκειμένου να προσθέσουν μπαταρίες σε ώριμα έργα που διαθέτουν όρους σύνδεσης με το ηλεκτρικό δίκτυο (με το μοντέλο «αποθήκευση πίσω από τον μετρητή»).
Από αυτές τις διαγωνιστικές διαδικασίες εκτιμάται ότι σε βάθος τριετίας θα εξασφαλίσουν εγγυημένο έσοδο περίπου 2 GW. Στόχος είναι η αύξηση της χωρητικότητας των ηλεκτρικών δικτύων μέσω της ανάπτυξης και εγκατάστασης σταθμών αποθήκευσης ώστε να μεγιστοποιηθεί η δυνατότητα απορρόφησης πράσινης ενέργειας.
Η βέλτιστη αναλογία συμμετοχής τέτοιων σταθμών στο ενεργειακό μείγμα της χώρας καθώς και η ακριβής χωρητικότητα των συστημάτων αποθήκευσης αποτελεί αντικείμενο μελέτης του ΥΠΕΝ.
