«Εβρεξε» …αποζημιώσεις από το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών προς τον παραχωρησιούχο της Νέας Οδού στην αυγή του 2025 με τα μεγαλύτερα ποσά αυτών να αφορούν για ακόμα μία χρονιά τους πλευρικούς σταθμούς διοδίων στους ανισόπεδους κόμβους Βαρυμπόμπης, Αγίου Στεφάνου και Σχηματαρίου, οι οποίοι προβλεπόταν να εγκατασταθούν στη σύμβαση παραχώρησης του αυτοκινητόδρομου, αλλά έως και σήμερα η εγκατάσταση και λειτουργία τους αναστέλλεται με διαρκείς παρατάσεις.
Οι παρατάσεις, στις οποίες καταφεύγει το Δημόσιο εξαιτίας των αντιδράσεων των δήμων της περιοχής, έχουν κοστίσει από το 2017 έως και σήμερα στο Ελληνικό Δημόσιο πάνω από 112,5 εκ. ευρώ σε αποζημιώσεις που δόθηκαν στον παραχωρησιούχο, όπως προκύπτει από τους αναλυτικούς πίνακες με την τάση μάλιστα να κινείται διαρκώς αυξητικά. Είναι χαρακτηριστικό ότι ότι η ετήσια αποζημίωση για το 2018 είχε ανέλθει σε 10,03 εκ. ευρώ για να φτάσει στα 13,3 εκ. ευρώ το 2019, στα 21,65 εκατ. το 2022 και στα 21,73 εκ. ευρώ το 2023.
Πλέον ο ετήσιος λογαριασμός δεν πέφτει κάτω από τα 21 εκ. ευρώ, ενώ στις αποζημιώσεις συνυπολογίζεται και η απώλεια που προκαλείται και στις εσπράξεις του σταθμού διοδίων των Αφιδνών. Σύμφωνα με τις τελευταίες δύο σχετικές αποφάσεις του υπουργού Υποδομών και Μεταφορών, Χρήστου Σταικούρα, προβλέπεται η καταβολή αποζημίωσης για την απώλεια εσόδων με ευθύνη του Δημοσίου από την αδυναμία λειτουργίας των Σταθμών Διοδίων Βαρυμπόμπης (πλευρικός), Αγίου Στεφάνου (πλευρικός) και Χαλκίδας (μετωπικός), που περιλαμβάνονται στις Υπολειπόμενες Εργασίες και τις επιπτώσεις που η μη λειτουργία τους έχει στο Μετωπικό Σταθμό Διοδίων Αφιδνών:
- 9.306.934,44 ευρώ για το διάστημα από 01.01.2024 έως 30.06.2024 (Α΄ εξάμηνο 2024). Στο ποσό της απώλειας εσόδων του Σταθμού Διοδίων Αφιδνών περιλαμβάνεται και η απώλεια εσόδων ποσού 5.251,85 ευρώ, που προέκυψε από τη συμμόρφωση του Παραχωρησιούχου «ΝΕΑ ΟΔΟΣ Α.Ε» με τις εντολές του Δημοσίου περί ελεύθερης διέλευσης, χωρίς καταβολή διοδίων τελών, των δικαστικών αντιπροσώπων και εφόρων δικαστικών αντιπροσώπων κατά τις Ευρωεκλογές που διενεργήθηκαν στις 09.06.2024 και
- 11.639.188,70 ευρώ για το διάστημα από 01.07.2023 έως 31.12.2023 (Β΄ εξάμηνο 2023).
Θα πρέπει να σημειωθεί ότι από την αρχή της χρονιάς έχει λήξει και το διάστημα της τελευταίας παράτασης που είχε δοθεί χωρίς ακόμα το υπουργείο να έχει ανοίξει τα χαρτιά του για τις επόμενες κινήσεις του, παρά το γεγονός ότι κατά τη διάρκεια της προηγούμενης χρονιάς είχε προαναγγείλει λύση μέχρι το τέλος του 2024.
Αυτή φαίνεται ότι ακόμα αναζητείται με το υπουργείο να καλείται να αποφασίσει πλέον εάν θα ματαιώσει νομοθετικά την εγκατάσταση διοδίων. Δεδομένου μάλιστα ότι τόσο η αναστολή του 2017 όσο και αυτή του 2021 είχε συνδεθεί με τον διεθνή διαγωνισμό για τα ηλεκρονικά διόδια, έργο το οποίο τελικά αφαιρέθηκε από τη λίστα του Ταμείου Ανάκαμψης, και έκτοτε η τύχη του αγνοείται, το ενδεχόμενο μιας νέας παράτασης είναι πιθανό.
Στη Βουλή το ζήτημα
Υπενθυμίζεται ότι η Σύμβαση Παραχώρησης που κυρώθηκε με τον ν. 3555/2007 και τροποποιήθηκε με τον ν. 4219/2013 προέβλεπε εξαρχής, τη δυνατότητα ανάπτυξης πλευρικών σταθμών διοδίων στους ανισόπεδους κόμβους Βαρυμπόμπης, Αγίου Στεφάνου και Σχηματαρίου, αλλά ανεστάλη με τις συμφωνίες μεταξύ υπουργείου και παραχωρησιούχου προκειμένου να συνδυαστεί με την εφαρμογή του ηλεκτρονικού συστήματος αναλογικής χρέωσης των διοδίων τελών με οπτική αναγνώριση. Εως τότε το Δημόσιο καλείται να πληρώνει ετήσιες αποζημιώσεις για διαφυγόντα έσοδα.
Το ζήτημα των εν λόγω σταθμών διοδίων έχει φτάσει επανειλημμένως στη Βουλή και μέσω του κοινοβουλευτικού ελέγχου με τον αρμόδιο υφυπουργό Υποδομών, Νίκο Ταχιάο να επισημαίνει ότι η σύμβαση αποτελεί νόμο αφήνοντας όμως παράθυρο τροποποίησης του συγκεκριμένου όρου: «Επειδή λοιπόν μιλάμε για νόμο, εδώ στη Βουλή πρέπει να έρθουμε και να συμφωνήσουμε ότι η παρέμβαση του Δημοσίου δεν θα συνίσταται πλέον στη βούληση ενός υπουργού, αλλά θα έρθει η ίδια η Βουλή και θα πει «ναι, συμφωνούμε, κυρώνουμε μία νέα νομική διάταξη η οποία λέει ότι δεν θα εγκατασταθούν διόδια στο ύψος της Κηφισιάς και του Διονύσου στην ΠΑΘΕ», είχε αναφέρει.
Από την πλευρά τους οι κάτοικοι των περιοχών αυτών είναι ανένδοτοι με το επιχείρημα ότι ο Δήμος Διονύσου, αλλά και οι όμοροι δήμοι, είναι οι μοναδικοί δήμοι αστικών χαρακτηριστικών οι οποίοι εμπίπτουν σε πλευρικά διόδια των κεντρικών οδικών τους αξόνων την ώρα μάλιστα που δεν έχουν προχωρήσει συγκοινωνιακά έργα που να προσφέρουν εναλλακτική λύση μετακίνησης στις περιοχές αυτές.
Στο μεταξύ με άλλες δύο αποφάσεις που αναρτήθηκαν στη «Διαύγεια» αποφασίστηκε η πληρωμή ακόμα δύο πακέτων αποζημιώσεων προς την Νέα Οδό.
Το πρώτο αφορά την καταβολή ποσού ύψους 1.130.210,03 ευρώ ως αποζημίωσης απώλειας εσόδων εξαιτίας της ελεύθερης διέλευσης από όλους τους Σταθμούς Διοδίων του αυτοκινητοδρόμου «Ιόνια Οδός από Αντίρριο μέχρι Ιωάννινα, ΠΑΘΕ Αθήνα (Α/Κ Μεταμόρφωσης) – Μαλιακός (Σκάρφεια) και Συνδετήριος Κλάδος του ΠΑΘΕ Σχηματάρι – Χαλκίδα» των εκλογέων και δικαστικών αντιπροσώπων κατά τις Βουλευτικές εκλογές του 2023, των δικαστικών αντιπροσώπων κατά τις Αυτοδιοικητικές Εκλογές του 2023 και των δικαστικών αντιπροσώπων κατά τις Ευρωεκλογές της 9ης Ιουνίου 2024.
Το δεύτερο αφορά την καταβολή ποσού ύψους 551.018,31 ευρώ, εξαιτίας της αναστολής είσπραξης διοδίων τελών από τους Πλευρικούς Σταθμούς Διοδίων Γαβρολίμνης το διάστημα από 01.01.2024 έως 28.05.2024, περίοδο κατά την οποία η γέφυρα του Ευήνου ποταμού στην παλαιά Εθνική Οδό Αντιρρίου – Ιωαννίνων παρέμενε ακόμα εκτός λειτουργίας και ως εκ τούτου η χρήση της Ιόνιας Οδού μέσω του Ανισόπεδου Κόμβου Γαβρολίμνης αποτελούσε για το εν λόγω χρονικό διάστημα τη μοναδική εναλλακτική όδευση για την εξυπηρέτηση των μετακινήσεων των κατοίκων των πληττόμενων περιοχών.
Εν αναμονή αποφάσεων και για τη γέφυρα Βαρυμπόμπης
Με το ζήτημα των διοδίων έχει συνδεθεί και το εγχείρημα της αντικατάστασης της Γέφυρας της Βαρυμπόμπης, η οποία προσεγγίζει το τέλος του κύκλου της ζωης της καθώς μετρά ήδη μια 60ετία, αλλά τα σχέδιά της, όπως και για μια σειρά άλλων έργων στην Ελλάδα, έχουν απωλεσθεί.
Η ανακατασκευή της γέφυρας με διεύρυνση του πλάτους της, καθώς και αναμόρφωση του υφιστάμενου ανισόπεδου κόμβου της Βαρυμπόμπης, αποτελούσαν εξαρχής μέρος του σχεδιασμού και της περιβαλλοντικής αδειοδότησηςτου έργου, που αποτελεί συμβατική υποχρέωση του παραχωρησιούχου και θα χρηματοδοτηθεί από το Δημόσιο.
Το υπουργείο τονίζει σε κάθε ευκαιρία ότι η έναρξη και η ολοκλήρωση των εργασιών κατασκευής του Α/Κ Βαρυμπόμπης είναι στον άμεσο σχεδιασμό του χωρίς όμως κάτι τέτοιο να έχει προχωρήσει έως σήμερα, την ώρα που κάθε χρόνος που περνάει προσθέτει προβλήματα στην κατασκευή. Ενα από τα ζητήματα που απασχόλησαν το υπουργείο στο παρελθόν ήταν το εαν θα επιλεγόταν η λύση της καθαίρεσης και η αντικατάστασή της από καινούρια ή η ανακατασκευή της. Ο κ. Ταχιάος είχε δώσει τη δική του απάντηση ήδη από τον Οκτώβριο του 2023 δηλώνοντας πως «η γέφυρα της Βαρυμπόμπης είναι επιβαρυμένη και θα πρέπει κάποια στιγμή να αντικατασταθεί» και συμπληρώνοντας πως πρέπει να υπάρξει πλήρης κατεδάφισή της και αντικατάστασή της με νέα.
Μιλώντας πριν λίγο καιρό στο ΣΔΙΤ Forum, ο κ. Ταχιάος, είχε συνδέσει την αναγκαιότητα αντικατάστασης της Γέφυρας Βαρυμπόμπης με το υψηλό κόστος της αναστολής των σταθμών διοδίων. «Η γέφυρα από το 2017 μέχρι σήμερα που δεν έχει αντικατασταθεί έχει κοστίσει 147 εκατ. ευρώ στο Δημόσιο, ενώ το κόστος των έργων είναι 20 εκατ. ευρώ», είχε αναφέρει χαρακτηριστικά.
Σύμφωνα με ενημέρωση του υπουργείου στον κοινοβουλευτικό έλεγχο τον περασμένο Μάρτιο, οι εργασίες κατασκευής της νέας γέφυρας θα είναι δυνατό να ξεκινήσουν μετά την υλοποίηση των πρόδρομων ενεργειών – εργασιών που απαιτούνται, όπως η ενημέρωση των τοπικών Αρχών και των κατοίκων, η εφαρμογή κυκλοφοριακών ρυθμίσεων για τη χρήση εναλλακτικών διαδρομών, τα μέτρα προστασίας και ασφάλειας για την κυκλοφορία των οχημάτων κατά την κατασκευή της νέας γέφυρας κλπ., με σκοπό την ασφαλή υλοποίηση του έργου και τη μικρότερη δυνατή όχληση των τοπικών κοινωνιών και των χρηστών των οδικών τμημάτων που θα επηρεαστούν από το υπόψη έργο.
Γεγονός είναι, πάντως, ότι οι αποφάσεις για την γέφυρα που κατασκευάστηκε τη δεκαετία του ΄60 δεν μπορούν να περιμένουν άλλο δεδομένου ότι όπως έχει επισημάνει και ο κ. Ταχιάος στη Βουλή, χρήζει επισκευής, έχει ανεπαρκές άνοιγμα, τα δυο βάθρα είναι μέσα στη ΛΕΑ, έχει οριακά ανεκτό ύψος 5 μέτρων στη λωρίδα των βαρέων οχημάτων και ανεπαρκές πλάτος για την εξυπηρέτηση του φόρτου και των επιτρεπόμενων κινήσεων του ανισόπεδου κόμβου. Παράλληλα υπάρχουν περιορισμένες αποφλοιώσεις του σκυροδέματος και εμφανέστατες φθορές από προσκρούσεις σε όλο το πλάτος της γέφυρας, η οποία επιπλέον δεν έχει δίκτυο αποστράγγισης των υδάτων, κάτι ιδιαίτερα κρίσιμο στην εποχή της κλιματικής κρίσης.
