Ένα επενδυτικό πεδίο άνω των 500 εκατ. ευρώ ανοίγεται για τους μικρομεσαίους παραγωγούς φωτοβολταϊκών και τις Ενεργειακές Κοινότητες, σύμφωνα με το σχέδιο Υπουργικής Απόφασης του ΥΠΕΝ για την αποθήκευση ενέργειας. Με φόντο τις ευκαιρίες ανάπτυξης στον τομέα της αποθήκευσης ενέργειας, η Ενεργειακή Κοινότητα Θεσσαλονίκης – Χαλκιδικής – Κιλκίς, μία από τις μεγαλύτερες της χώρας, εξετάζει επένδυση ύψους 4 εκατ. ευρώ.
«Οι επενδύσεις σε μονάδες αποθήκευσης είναι αυτές που έχουν πλέον νόημα για τους Φωτοβολταϊκούς Παραγωγούς, οπότε σκεπτόμαστε να δημιουργήσουμε μία ή δύο μονάδες στη Χαλκιδική, συνολικής ισχύος μέχρι 10MW, παρά το γεγονός ότι οι προϋποθέσεις που τίθενται είναι αρνητικές για τους μικρομεσαίους παραγωγούς, ενώ αντίθετα, σαφώς ευνοούνται οι μεγάλες εταιρείες», δήλωσε στο powergame.gr ο κ. Γιάννης Κυανίδης, οικονομολόγος, πρόεδρος της Ενεργειακής Κοινότητας Φωτοβολταϊκών Παραγωγών Θεσσαλονίκης- Χαλκιδικής – Κιλκίς και Γενικός Γραμματέας της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Φωτοβολταϊκών Παραγωγών (ΠΟΣΠΗΕΦ).
Ο κ. Κυανίδης στη συνέχεια πρόσθεσε πως «η Πανελλήνια Ομοσπονδία μας διεκδίκησε και πέτυχε να δοθεί ισχύς 900MW, για συνδέσεις standalone αποθηκευτικών μονάδων στον ΔΕΔΔΗΕ, οπότε μελετάμε τη βιωσιμότητα μίας πιθανής επένδυσης, έχοντας ήδη εξασφαλίσει κατάλληλη έκταση».
Επενδύσεις 10 εκατ. από 64 φωτοβολταϊκούς παραγωγούς
Η Ενεργειακή Κοινότητα Θεσσαλονίκης – Χαλκιδικής – Κιλκίς συγκαταλέγεται στις μεγαλύτερες της χώρας. Ιδρύθηκε το 2019 και αριθμεί 64 μέλη, τα οποία περιλαμβάνουν μικρομεσαίες επιχειρήσεις και φυσικά πρόσωπα. Διαθέτει συνολική εγκατεστημένη ισχύ 16,5 MW, εκ των οποίων 8,5 MW βρίσκονται ήδη σε λειτουργία, ενώ τα υπόλοιπα είναι έτοιμα προς σύνδεση. Η Κοινότητα έχει εντάξει 11 MW στο δίκτυο του ΔΕΔΔΗΕ και περίπου 5,5 MW στο δίκτυο του ΑΔΜΗΕ, με σύνδεση στο ΚΥΤ Προχώματος, όπου προβλέπεται η σύνδεση περίπου 500 φωτοβολταϊκών σταθμών. Από το 2020 έως σήμερα, η Ε.Κ. έχει υλοποιήσει επενδύσεις ύψους 10 εκατ. ευρώ, φτάνοντας σχεδόν στο ανώτατο όριο των 18 MW για τους εξαιρούμενους φωτοβολταϊκούς σταθμούς.
«Με τον νόμο 5151/2024, τα νέα έργα που συνδέονται στο Δίκτυο, μπορούν να έχουν μπαταρία εντός του Πάρκου, πίσω από τον μετρητή, αλλά οπωσδήποτε το ενδιαφέρον πλέον στρέφεται στους αυτοτελείς σταθμούς αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας, στους standalone σταθμούς, καθώς αυτοί είναι απαραίτητοι για να αντιμετωπιστούν οι όλο και μεγαλύτερες ασύμμετρες περικοπές στη λειτουργία των φωτοβολταϊκών σταθμών και να εξασφαλιστεί η βιωσιμότητα των Πάρκων που είναι σε λειτουργία. Άλλωστε, η Ελλάδα έχει ήδη πιάσει τον στόχο του ΕΣΕΚ, για τη συμμετοχή των ΑΠΕ στο ενεργειακό μείγμα της χώρας για το 2027, σχεδόν και για το 2030», είπε ο κ. Κυανίδης.
Παράλληλα, τόνισε: «Μας ενδιαφέρουν οι επενδύσεις σε σταθμούς αποθήκευσης, αλλά πρέπει να τονίσουμε ότι οι οικονομικές απαιτήσεις που τίθενται με το σχέδιο της Υ.Α., δηλαδή οι υψηλές εγγυητικές και η προέγκριση δανείου πριν από τη χορήγηση όρων σύνδεσης, είναι περισσότερο από υπερβολικές για μικρομεσαίους επενδυτές, με αποτέλεσμα, στην πράξη να απωθούνται από την αγορά. Αντίθετα, οι μεγάλοι επενδυτές διευκολύνονται στην προώθηση των αιτημάτων τους, καθώς για πρώτη φορά φάκελοι θα θεωρούνται πλήρεις, χωρίς περιβαλλοντική αδειοδότηση και εξασφάλιση γης».
Υψηλές εγγυητικές και προέγκριση δανείου
Παρότι, οι νέες επενδύσεις, δεν θα υποστηριχθούν από επιδοτήσεις και εγγυημένες ταρίφες, ζητείται από τους επενδυτές, εκτός της εγγυητικής των 42.000 ευρώ/MW (για δικαίωμα κατάθεσης αιτήματος στον ΔΕΔΔΗΕ), να προσκομίσουν και δεύτερη εγγυητική επιστολή, ύψους 50.000 ευρώ/MW (δικαίωμα λήψης όρων σύνδεσης) αλλά και προέγκριση δανείου. «Ζητούν από έναν μικρομεσαίο επενδυτή, που δεν γνωρίζει καν αν θα λάβει αδειοδότηση, να εξασφαλίσει προέγκριση δανείου και να προσκομίσει εγγυητική, για παράδειγμα 250.000 ευρώ αν πρόκειται για έργο των 5 MW (σ.σ. τα έργα ισχύος των 5MW και άνω, θεωρείται ότι έχουν προοπτική βιωσιμότητας).
«Σταθμίζουμε τις δυνατότητες και τις προκλήσεις, καθώς πλέον θα λειτουργούμε σε περιβάλλον ελεύθερης αγοράς. Πρόκειται για κάτι καινούργιο για τους επενδυτές αλλά και τις τράπεζες που δανειοδοτούν τα έργα, αφού πρώτα αξιολογήσουν τα businessplans. Δίχως όμως όρους σύνδεσης αλλά και χωρίς να γνωρίζουμε, εάν π.χ. οι μονάδες αυτές θα “χωρέσουν” στις υπάρχουσες γραμμές του ΔΕΔΔΗΕ ή, αν θα πρέπει να συνδεθούν σε νέες, κάτι που επιβαρύνει την επένδυση ως και κατά 500.000 ευρώ, είναι δύσκολο να αξιολογηθεί ένα businessplan» επεσήμανε ακόμη ο κ. Κυανίδης.
Για τη χορήγηση δανείων προς επενδυτές, οι τράπεζες ενδέχεται να παρατείνουν την περίοδο ενεχυρίασης των υφιστάμενων φωτοβολταϊκών πάρκων των πελατών τους, ανέφερε ο κ. Κυανίδης. Αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει σε μειωμένα έσοδα για όσους έχουν ήδη επενδύσει σε φωτοβολταϊκά πάρκα και, ενδεχομένως, να αποθαρρύνει νέες επενδύσεις στις ΑΠΕ από μικρομεσαίους επενδυτές.
Όσοι επιθυμούν να επενδύσουν στην αποθήκευση ενέργειας θα πρέπει να κινηθούν μέσα σε ιδιαίτερα στενά χρονικά περιθώρια. Συγκεκριμένα, εντός 120 ημερών από τη δημοσίευση της Υπουργικής Απόφασης, απαιτείται η υποβολή πλήρους φακέλου με τα απαιτούμενα δικαιολογητικά, ενώ η επένδυση θα πρέπει να έχει ολοκληρωθεί εντός 14 μηνών. Παρά τις προκλήσεις, η αγορά αποθήκευσης ενέργειας προσφέρει σημαντικές ευκαιρίες για μικρομεσαίους επενδυτές και Ενεργειακές Κοινότητες.
Μειώθηκε το κόστος των μπαταριών για αποθήκευση ενέργειας
«Η εξισορρόπηση της αγοράς ενέργειας χρειάζεται την αποθήκευση, συνεπώς υπάρχει λογική σε τέτοιες επενδύσεις. Επίσης, τα κόστη για τις μπαταρίες (BESS) έχουν μειωθεί κατά 30%, σε σύγκριση με τις προ διετίας τιμές, αν και βλέπουμε ότι οι ρυθμοί μείωσης του κόστους τείνουν να επιβραδυνθούν. Σήμερα το κόστος ανά MW εγκατεστημένης ισχύος είναι περί τις 110.000-120.000 ευρώ και περίπου 140.000-150.000 ευρώ ανά MWh αποθήκευσης. Το ύψος των επενδύσεων σε αυτό καθαυτό το έργο, είναι βατό για μικρομεσαίους επενδυτές, αν και εκτιμάται ότι βιώσιμη είναι μία μονάδα ισχύος τουλάχιστον 5MW» τόνισε ο κ. Κυανίδης.
Και εξήγησε: «Τα 900 MW που δίνονται για έργα αποθήκευσης τα οποία θα συνδεθούν στο δίκτυο του ΔΕΔΔΗΕ, σε όρους επένδυσης αντιστοιχούν σε περίπου 100 εκατ. σε εγκατεστημένη ισχύ. Μαζί με την αποθήκευση, που υπολογίζεται ότι θα είναι τουλάχιστον διπλάσια, εκτιμάται ότι ανοίγει ένα επενδυτικό πεδίο της τάξης των 250 εκατ. ευρώ, ενώ πολύ πιθανή είναι η επιλογή μεγαλύτερων αποθηκεύσεων, οπότε οι επενδύσεις μπορεί να ξεπεράσουν τα 500 εκατ. ευρώ».
Ο Γενικός Γραμματέας της ΠΟΣΠΗΕΦ και Πρόεδρος της Ενεργειακής Κοινότητας Θεσσαλονίκης – Χαλκιδικής – Κιλκίς επεσήμανε ότι το υπουργείο, με τους όρους που θέτει, απομακρύνει τους μικρομεσαίους επενδυτές από την Αποθήκευση, ενώ με συγκεκριμένους όρους «βοηθάει να τρέξουν τα επενδυτικά σχέδια μεγάλων επενδυτών». «Με το σχέδιο της Υπουργικής Απόφασης ανατρέπεται αυτό που ισχύει μέχρι σήμερα, δηλαδή ότι κανένα έργο σε φ/β και άλλη ΑΠΕ δεν εξετάζεται εάν δεν έχει περιβαλλοντική αδειοδότηση ή τη βεβαίωση απαλλαγής από περιβαλλοντική αδειοδότηση» διευκρίνισε.
Τα γκρίζα σημεία στο σχέδιο Υ.Α. για την αποθήκευση ενέργειας
«Η Υ.Α. προβλέπει ότι όσοι έχουν καταθέσει αιτήματα που δεν έχουν λάβει περιβαλλοντική αδειοδότηση και, είναι μικρά έργα, έχουν δικαίωμα να προσκομίσουν την περιβαλλοντική αδειοδότηση στη φάση υπογραφής της σύμβασης σύνδεσης. Αυτός ο όρος “φωτογραφικά” διευκολύνει μεγάλη εταιρεία που κατάτμησε έργο 100 MW αποθήκευσης, σε 100 μικρά έργα του 1MW και τα κατέθεσε στον ΔΕΔΔΗΕ, μη έχοντας πλήρεις φακέλους. Tις μεγάλες εταιρείες, προφανώς, αφορά και ο όρος, σύμφωνα με τον οποίο θα θεωρείται πλήρης φάκελος, ακόμη και όταν επενδυτής που θέλει να κάνει μονάδα αποθήκευσης σε δημόσια ή δασική έκταση, δεν έχει τη νόμιμη χρήση του χώρου, αλλά μόνο προσκομίζει το αίτημα προς την αρμόδια υπηρεσία» ανέφερε.
«Δεν είναι δυνατό να διατείνεται το υπουργείο ότι θέλει να προχωρήσουν γρήγορα οι μονάδες αποθήκευσης και την ίδια στιγμή να θεωρεί πλήρη αιτήματα που δεν έχουν καν εξασφαλίσει τη νόμιμη χρήση του χώρου εγκατάστασης. Όσο για το φαινόμενο των κατατμήσεων είναι παλιό, πριν ακόμη, το 2019, τεθεί το όριο των δύο εξαιρούμενων φ/β πάρκων ανά φυσικό ή νομικό πρόσωπο», πρόσθεσε.
Συνοψίζοντας, ο κ. Κυανίδης επισήμανε ότι, παρά την άνιση μεταχείριση των μικρομεσαίων επενδυτών στις ΑΠΕ, η αποθήκευση ενέργειας, αν και συνοδεύεται από υψηλό ρίσκο, παραμένει ελκυστική για όσους είναι διατεθειμένοι να ασχοληθούν συστηματικά και καθημερινά με τον τομέα της ενέργειας. Πρόκειται για έναν κλάδο που απαιτεί εξειδικευμένη γνώση, συνεχή παρακολούθηση και σωστή οργάνωση.
«Εμείς, στην Ενεργειακή Κοινότητα Θεσσαλονίκης – Χαλκιδικής – Κιλκίς, μέσα από τη δομή που έχουμε οργανώσει, επιδιώκουμε τη μείωση του λειτουργικού κόστους των μελών μας και τη βελτίωση του περιθωρίου κέρδους. Γι’ αυτό και θα προχωρήσουμε σε συνέργειες με εταιρείες που παρέχουν υπηρεσίες σε σταθμούς ΑΠΕ. Η αγορά, απαιτεί πιο μελετημένο, προσεκτικό και οργανωμένο τρόπο διαχείρισης από πλευράς επενδυτών» κατέληξε ο κ. Κυανίδης.
