Μία πιο σύνθετη εικόνα διαμορφώνεται στην ελληνική αγορά εμπορικών ακινήτων, καθώς δίπλα στα μεγάλα κλειστά εμπορικά κέντρα αναπτύσσονται πλέον retail parks, ανοικτά εμπορικά σύνολα και projects μικτών χρήσεων, στα οποία το λιανεμπόριο συνδυάζεται με γραφεία, τουρισμό, εστίαση και αναψυχή.
Η αλλαγή δεν σημαίνει ότι το κλασικό mall εγκαταλείπεται. Αντίθετα, έργα όπως το The Ellinikon Mall δείχνουν ότι υπάρχει ακόμη χώρος για εμπορικά κέντρα πολύ μεγάλης κλίμακας.
Παράλληλα, όμως, οι σχεδιασμοί στο Ελληνικό, στο Κτήμα Καμπά, στο πρώην εργοστάσιο της Siemens στην Πυλαία και στις Γούρνες της Κρήτης αποτυπώνουν τη στροφή προς περισσότερο ευέλικτα και πολυλειτουργικά μοντέλα ανάπτυξης.
Η άνοδος των εμπορικών πάρκων
Τα εμπορικά πάρκα διαφοροποιούνται από τα κλειστά malls κυρίως ως προς την οργάνωση των χώρων, τη δυνατότητα άμεσης πρόσβασης στα καταστήματα, την έμφαση στη στάθμευση και την παρουσία καταστημάτων μεγάλης επιφάνειας.
Η Trade Estates, η οποία έχει εξειδικευθεί στα retail parks και στα logistics ακίνητα, διαθέτει χαρτοφυλάκιο δώδεκα εμπορικών πάρκων. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα του πρώτου εξαμήνου του 2026, οι επισκέψεις στα πάρκα της ανήλθαν σε 11,6 εκατ., αυξημένες κατά 6,4%, ενώ οι πωλήσεις των καταστημάτων έφθασαν τα 261,4 εκατ. ευρώ, καταγράφοντας άνοδο 7,5%.
Τα στοιχεία αυτά ενισχύουν την επενδυτική λογική του συγκεκριμένου format, χωρίς πάντως να σημαίνουν ότι μπορεί να αντικαταστήσει τα malls σε κάθε τοποθεσία ή για κάθε κατηγορία καταναλωτικού κοινού.
The Ellinikon Mall – Πηγή: Lamda Development
Ελληνικό: mall και retail park στην ίδια ανάπτυξη
Το πλέον χαρακτηριστικό παράδειγμα συνύπαρξης διαφορετικών εμπορικών formats βρίσκεται στο Ελληνικό.
Τον Μάρτιο του 2026 εκδόθηκε η αναθεωρημένη οικοδομική άδεια για το Commercial Hub, επιτρέποντας στο Retail Park της Trade Estates να περάσει στην κατασκευαστική φάση. Το έργο προωθείται σε ιδιοκτησίες που συμφωνήθηκε να αποκτήσει η εταιρεία από τη LAMDA Development έναντι 31 εκατ. ευρώ, ενώ η συνολική επένδυση είχε υπολογιστεί σε περίπου 75 εκατ. ευρώ.
Στο Retail Park προβλέπονται καταστήματα μεγάλης επιφάνειας και διεθνείς μισθωτές, μεταξύ των οποίων η IKEA. Σύμφωνα με την τελευταία ενημέρωση της διοίκησης, στόχος είναι η έναρξη λειτουργίας του κατά το τέταρτο τρίμηνο του 2029.
Δίπλα του κατασκευάζεται το The Ellinikon Mall. Η LAMDA τοποθετεί την ολοκλήρωσή του επίσης το 2029, με 100.000 τ.μ. μικτής εκμισθώσιμης επιφάνειας και σχεδιασμό που συνδυάζει κλειστούς και ανοικτούς χώρους. Μέχρι τον Αύγουστο του 2026 είχαν υπογραφεί συμφωνίες βασικών όρων για το 70% των χώρων του.
Το Ελληνικό δείχνει επομένως ότι το retail park δεν λειτουργεί υποχρεωτικά ανταγωνιστικά προς το mall. Τα δύο formats μπορούν να συνυπάρξουν, εξυπηρετώντας διαφορετικού τύπου καταστήματα και αγοραστικές ανάγκες.
Κτήμα Καμπά: από mall σε campus γραφείων
Η σαφέστερη αλλαγή κατεύθυνσης καταγράφεται στο Κτήμα Καμπά στην Κάντζα.
Ο παλαιότερος πολεοδομικός σχεδιασμός επέτρεπε τη δημιουργία εμπορικού κέντρου περίπου 80.000 τ.μ., με σχεδόν 300 καταστήματα. Η Dimand επέλεξε να μην υλοποιήσει αυτό το σενά και παρουσίασε στο Δημοτικό Συμβούλιο Παλλήνης μια ηπιότερη ανάπτυξη μικτών χρήσεων με την ονομασία Cambas Gardens.
Σύμφωνα με την επίσημη παρουσίαση της Dimand, το ακίνητο έχει συνολική έκταση 315 στρεμμάτων και η ανάπτυξη μπορεί να φθάσει περίπου τα 90.000 τ.μ. Κυρίαρχη χρήση θα είναι τα γραφεία, με περίπου 80.000 τ.μ., πλαισιωμένα από πολιτιστικές και υποστηρικτικές δραστηριότητες, κοινόχρηστους χώρους και πράσινο.
Το project βρίσκεται ακόμη σε στάδιο προγραμματισμού. Αποτυπώνει, ωστόσο, τη μετάβαση από ένα αυτοτελές mall σε έναν επιχειρηματικό και πολιτιστικό προορισμό, όπου το εμπόριο και η εστίαση θα έχουν συμπληρωματικό ρόλο.
Η κάτοψη της μεγάλης επένδυσης του Ομίλου Μεντεκίδη στην Πυλαία – Πηγή: Enterprise Greece
Ανοικτό εμπορικό πάρκο στο πρώην εργοστάσιο της Siemens
Παρόμοια λογική ακολουθεί το επενδυτικό σχέδιο της Μεντεκίδης Διαχείριση Ακινήτων για το πρώην εργοστάσιο της Siemens στην Πυλαία Θεσσαλονίκης.
Η προτεινόμενη επένδυση, προϋπολογισμού 95,05 εκατ. ευρώ, αφορά ακίνητο περίπου 101,5 στρεμμάτων. Προβλέπει ψηλό κτίριο γραφείων, ανοικτό εμπορικό πάρκο, καταστήματα, χώρους εστίασης, αναψυχής και πολιτισμού, καθώς και φυτεύσεις και ελεύθερους κοινόχρηστους χώρους.
Ο φάκελος έχει υποβληθεί με αίτημα την ένταξη του έργου στο καθεστώς των Στρατηγικών Επενδύσεων και τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση έως τις 14 Σεπτεμβρίου 2026. Η επένδυση δεν έχει ακόμη εγκριθεί ως στρατηγική, ενώ ο δημοσιοποιημένος φάκελος δεν προσδιορίζει το ύψος του πύργου ή τις επιφάνειες των επιμέρους χρήσεων.
Τουρισμός και εμπορικές χρήσεις στις Γούρνες
Μία διαφορετική εκδοχή μικτής ανάπτυξης σχεδιάζει η Dimand στην έκταση της πρώην αμερικανικής βάσης στις Γούρνες Ηρακλείου.
Το ακίνητο καταλαμβάνει περίπου 345.000 τ.μ., ενώ η συνολική επιφάνεια δόμησης υπολογίζεται σε 55.580 τ.μ. Από αυτά, τα 9.675 τ.μ. προορίζονται για εμπορικές χρήσεις και τα 45.905 τ.μ. για τουριστικές εγκαταστάσεις.
Το έργο βρίσκεται υπό σχεδιασμόκαι δεν αποτελεί αμιγές retail park. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, το εμπόριο εντάσσεται σε έναν ευρύτερο τουριστικό και ψυχαγωγικό προορισμό, κοντά στον υπό κατασκευή νέο αερολιμένα του Ηρακλείου στο Καστέλι.
Τι αλλάζει στην αγορά
Τα τέσσερα projects δεν ακολουθούν ένα ενιαίο μοντέλο. Στο Ελληνικό, mall και retail park αναπτύσσονται παράλληλα. Στην Κάντζα, το παλαιότερο σχέδιο για μεγάλο mall αντικαθίσταται από campus γραφείων και μικτές χρήσεις. Στην Πυλαία προτείνεται ένα ανοικτό εμπορικό πάρκο γύρω από έναν επιχειρηματικό πυρήνα, ενώ στις Γούρνες το εμπόριο λειτουργεί συμπληρωματικά προς τον τουρισμό.
Η ουσιαστική αλλαγή βρίσκεται επομένως στον τρόπο με τον οποίο εντάσσεται το λιανεμπόριο στις νέες αναπτύξεις. Το κατάστημα δεν αποτελεί πάντοτε τον μοναδικό προορισμό, αλλά μέρος ενός ευρύτερου συνόλου εργασίας, φιλοξενίας, αναψυχής και δημόσιου χώρου.
